Qylshaqty ózenindegi lastanýdyń yqtımal sebepteri ataldy
KÓKShETAÝ. KAZINFORM – Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi Kókshetaýdaǵy Qylshaqty ózeniniń sý sapasyna qatysty sońǵy monıtorıng qorytyndysyn jarııalady. Saraptama nátıjesine sáıkes, ózen sýy eń tómengi sapa sanatyna jatady.
Mınıstrliktiń málimetinshe, Qylshaqty ózenindegi sýdyń sapasyna baqylaýdy «Qazgıdromet» RMK aı saıyn júrgizedi. Sý synamalary Kókshetaý qalasyndaǵy eki núktede – kirpish zaýyty men «Aqqý» balabaqshasynyń mańynda alynady.
Zertteý kezinde 26 fızıka-hımııalyq kórsetkish anyqtalady. Olardyń qatarynda qalqyma zattar (rN deńgeıi), erigen ottegi, BOS5, HOS, tuzdy quramdaǵy negizgi ıondar, bıogendik elementter, munaı ónimderi, fenoldar jáne aýyr metaldar bar.
— 2019–2024 jyldar aralyǵynda ózenniń betki sýlarynyń sapasy Biryńǵaı klassıfıkatsııa boıynsha «5-synyptan joǵary» deńgeıge jatty. Bul — sýdyń eń nashar sapasy. Mundaı kórsetkishter HOS, marganets, kaltsıı, magnıı, hlorıd jáne mıneraldaný normalarynyń asyp ketýimen baılanysty. Monıtorıng nátıjeleri aı saıyn «Qazgıdromet» saıtynda jarııalanyp otyrady, — dep málim etti mınıstrlik.
Sonymen qatar, Aqmola oblysynyń ekologııa departamenti quqyq qorǵaý organdarymen birlesip ózen boıynda turaqty tekserýler júrgizedi.
— Bıyl úsh ret tekserý júrgizildi, ózenge lastaýshy zattardyń zańsyz tógilý faktileri anyqtalǵan joq. Lastanýdyń yqtımal sebepteri retinde tabıǵı mıneraldaný men jeke turǵyn úılerden shyǵatyn turmystyq aǵyn sýlar ataldy, — delingen mınıstrlik habarlamasynda.
Vedomstvo ókilderiniń aıtýynsha, ózendi tereńdetý jáne arnasyn tazartý jumystary Sý resýrstary jáne ırrıgatsııa mınıstrligi men jergilikti atqarýshy organdardyń quzyretinde.
Aqmola oblysy tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasynyń bólim basshysy Sergeı Savelevtiń aıtýynsha, 2021 jyly Kókshetaýda ótken Qazaqstan men Reseıdiń XVII óńiraralyq yntymaqtastyq forýmy aıasynda Qylshaqty ózenin Qopa kólinen Ǵabdýllın kóshesine deıin tazartý jáne abattandyrý jobasy iske asyrylǵan.
Uzyndyǵy 881 metr bolatyn bul ýchaskedegi jumystardyń quny 876,7 mln teńge boldy. Joba merdigeri – astanalyq «DAN Haýs Dekor» JShS. Joba aıasynda velo jáne jaıaý joldar, demalys alańdary, jaryq shamdar, oryndyqtar ornatylyp, kógaldandyrý jumystary júrgizildi. Sondaı-aq «Mechta» saýda úıi mańynda amfıteatr men «Úıir jylqy» músindik kompozıtsııasy salyndy. Nysan 2021 jyldyń maýsymynda paıdalanýǵa berilgen.
2022 jyly joba Kókshetaý qalalyq TKSh bólimi balansyna ótkizildi.
2024 jyly «Kazzinc» taý-metallýrgııa kompanııasy áleýmettik joba retinde ózen arnasyn tazartý jumystaryna jeke ınvestıtsııa quıdy. 403,2 mln teńge bólinip, «Qazaq Union» kompanııasy Ǵabdýllın kóshesindegi kópirden óndiristik aımaqqa deıingi 4,3 km aýmaqty tazartty. Nátıjesinde ózennen 120 myń tekshe metr laı shyǵarylǵan.
Qalalyq ákimdik málimetinshe, Qylshaqty ózeniniń «Aqqý» balabaqshasynan Ǵabdýllın kóshesine deıingi jaǵalaýy ǵana kommýnaldyq bólimniń qaraýynda. Qazir №8 mektep mańy men Abaı kóshesinen Áshimov kóshesine deıingi jaǵalaýdy abattandyrý jobalary daıyndalyp jatyr. Bul jobalar qarjy bólingen jaǵdaıda iske asyrylady.
Buǵan deıin Kókshetaýdaǵy Qopa kólin 2028 jylǵa deıin tazartý josparlanyp otyrǵany habarlanǵan. Aldyn ala esep boıynsha, jobanyń quny 23,7 mlrd teńgeni quraıdy.