Qylmyskerlerdi memleketaralyq izdeý jáne kıberqylmys: Quryltaıda jańa kelisimder qaralady
ASTANA. KAZINFORM — Quryltaı depýtattary Qatarmen qylmysqa qarsy kúres, TMD elderimen memleketaralyq izdestirý jáne kıberqylmysqa qarsy is-qımyl jónindegi halyqaralyq kelisimderdi ratıfıkatsııalaý týraly zań jobalaryn qaraıdy. Bul týraly Quryltaıdyń baspasóz qyzmeti málim etti.
Quryltaı Spıkeri Aıbek Dádebaıdyń tóraǵalyǵymen ótken Bıýro otyrysynda Quryltaıdyń aldaǵy otyrysynyń kún tártibi belgilendi. Qylmysqa qarsy kúres, memleketaralyq izdestirý jáne kıberqylmysqa qarsy is-qımyl salalaryndaǵy yntymaqtastyq baǵyttary boıynsha ratıfıkatsııalyq zań jobalary qaraýǵa shyǵarylady.
— Aldaǵy Quryltaı otyrysynda depýtattar 2024 jylǵy 29 qazanda Dohada jasalǵan Qazaqstan men Qatar Úkimetteri arasyndaǵy Qylmysqa qarsy kúrestegi yntymaqtastyq týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly zań jobasyn birinshi oqylymda qaraıdy, — delingen habarlamada.
Atalǵan Kelisim uıymdasqan qylmysqa, terrorıstik jáne ekstremıstik qylmystarǵa, esirtki quraldarynyń, psıhotroptyq zattar men olardyń prekýrsorlarynyń zańsyz aınalymyna, zańsyz kóshi-qon men adam saýdasyna, sondaı-aq aqparattyq qaýipsizdik salasyndaǵy máselelerdi sheshý kezinde ózara is-qımyl máseleleri boıynsha qatynastardy retteýge baǵyttalǵan. Qujatty ratıfıkatsııalaý taraptardyń qylmysqa qarsy kúres salasyndaǵy quzyretti organdarynyń ózara is-qımyly úshin quqyqtyq negiz qurýǵa múmkindik beredi dep kútiledi.
Sondaı-aq, depýtattar nazaryna 2010 jylǵy 10 jeltoqsandaǵy TMD-ǵa qatysýshy memleketterdiń adamdardy memleketaralyq izdestirý týraly shartyna ózgerister engizý týraly hattamany ratıfıkatsııalaý týraly zań jobasy usynylady. Atalǵan zań jobasy TMD taraptarynyń quzyretti organdary arasynda elektrondyq formatta aqparat almasýdy reglamentteıtin shartqa ózgerister engizýdi kózdeıdi. Bul qylmystyq qýdalaýdan jasyrynǵan qylmyskerlerdi anyqtaýǵa jáne ustaýǵa, sondaı-aq adamdardy izdeýge baǵyttalǵan birlesken sharalardyń tıimdiligin edáýir arttyrýǵa múmkindik berýge tıis. Hattamany shartqa qatysýshy barlyq elder – Armenııa, Belarýs, Reseı, Qyrǵyzstan, Ózbekstan, Ázerbaıjan jáne Tájikstan ratıfıkatsııalaǵan.
Kompıýterlik qylmystar týraly konventsııany ratıfıkatsııalaý týraly zań jobasyn da birinshi oqylymda qaraý josparlanyp otyr. 2001 jylǵy 23 qarashada Býdapeshtte jasalǵan Konventsııa – aqparattyq tehnologııalar salasyndaǵy qylmystarmen kúresýge baǵyttalǵan alǵashqy halyqaralyq shart. Búgingi tańda onyń qatysýshylary 80-nen astam eldi quraıdy, sonyń ishinde AQSh, Kanada, Aýstralııa, Japonııa, Ulybrıtanııa elderi jáne birqatar Eýropa memleketteri bar.
Konventsııaǵa qatysý Qazaqstanǵa, kompıýterlik júıeler men jelilerdiń, sondaı-aq kompıýterlik derekterdiń qupııalylyǵyn, tutastyǵy men qoljetimdiligin buzýǵa baǵyttalǵan qylmystar boıynsha aqparat almasý jáne tergeý, ekstradıtsııalaý bóliginde osy eldermen birlesken is-qımyl jasaýǵa quqyq beredi. Sonyń ishinde memleketishilik jáne halyqaralyq deńgeıde kompıýterlik qylmystar jasaǵany úshin sot qýdalaýyn jáne jedel ári senimdi halyqaralyq yntymaqtastyqqa qatysty ýaǵdalastyqtar ázirleýdi kózdeıdi.
Sonymen qatar, 1994 jylǵy 15 sáýirdegi Dúnıejúzilik saýda uıymyn qurý týraly Marrakesh kelisimine Qazaqstannyń qosylýy týraly hattamaǵa qosymsha bolyp tabylatyn Kórsetiletin qyzmetter boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń erekshe mindettemeleriniń tizbesine ózgeristerdi ratıfıkatsııalaý týraly zań jobasy ekinshi oqylymda qaralatyn bolady.
Eske sala keteıik, buǵan deıin Quryltaıǵa Ulybrıtanııa parlamentiniń alǵashqy sheteldik delegatsııasy kelgen bolatyn.
