Kıikterdiń mal jaıylymyna áseri qandaı – sarapshy pikiri
NUR-SULTAN. QazAqparat – Batys Qazaqstan oblysynda sońǵy kezde sharýalar tarapynan kıikter kóbeıip, olar mal jaıylatyn jerlerdi taptap ketti degen pikir aıtylyp jatqany belgili.
Osyǵan baılanysty Qazaqstandyq bıoalýantúrlilikti saqtaý qaýymdastyǵynyń (QBSA) qoldanbaly bıologııa ortalyǵynyń dırektory Sergeı Sklıarenko óz oı-tolǵamyn bildirdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Sergeı Lvovıchtiń sózine qaraǵanda, Batys Qazaqstanda kıik sanynyń óskeni ras.
«Biraq kıikterdiń malmen ózara aralasýy týraly naqty derekter joq. Sondyqtan bul jerde qandaı da bir ótemaqy jóninde másele qozǵaýǵa erte. Óıtkeni kıikterdiń sany kóbeıgen kezde olardyń jaıylymdarǵa tıgizgen áseri týraly zertteýler áli joq», dedi S.Sklıarenko.
Onyń aıtýynsha, qazir ǵalymdar arnaıy ǵylymı zertteýlersiz kıikterdiń Oral popýlıatsııasy sanynyń ósýine baılanysty jaǵdaı boıynsha naqty eshteńe aıta almaıdy, sebebi obektıvti derekter joq. Qazirgi tańda kıik sanaǵy júrgizilýde, olardyń naqty sany jónindegi dál derekter mamyr aıynyń sońyna qaraı belgili bolady.
«Bıyl Batys Qazaqstanda ázirge qýańshylyq baıqalmaıdy. Degenmen sońǵy jyldary bul aımaqta mal jaıý júıesi ózgerdi. Mysaly, Keńes zamanynda malshylar jaıylymdardy aýystyryp otyratyn, qazir bul júıe buzylǵan. Jaıylymdar tıimsiz paıdalanylýda. Mal bir jerde shoǵyrlanǵandyqtan, jer de tez azady. Qalypty jaıylym aınalymy bolmaǵan soń mal azyǵynyń tapshylyǵy da baıqalady, ásirese, qýańshylyq jyldary. Bul máseleniń mánisine tolyq jetý úshin arnaıy ǵylymı zertteý júrgizý kerek», - deıdi ǵalym.
«Kıikterdiń kóbeıýi ǵana emes, mal jaıylymy júıesiniń buzylýy da jerge áser etedi. ıAǵnı sebep birneshe. Sondyqtan qandaı da bolsyn sheshimder nemese usynymdar naqty júrgizilgen zertteýler negizinde qabyldanýy tıis. Mundaı zertteýdi, mysaly, aldaǵy jaz aılarynda júrgizýge bolady. Qazirgi tańda, meniń bilýimshe, «Ohotzooprom» mekemesi kıikterdiń popýlıatsııasyn basqarý baǵytynda is-sharalardy josparlaýda, túrli tásilder qarastyrylýda», dep qorytyndylady Sergeı Sklıarenko.
Eske sala keteıik, budan buryn BQO-da jappaı qyrylǵan 380-ge jýyq kıiktiń anyqtalǵanyn jazǵan bolatynbyz.
Sondaı-aq kıikterdiń neden qyrylýy múmkin ekendigi týraly mınıstrlik boljamy da jarııalandy.
