QHR Memlekettik Keńesiniń tóraǵasy Lı Ketsıan Qazaqstanǵa saparmen keledi

Memleket basshysy otandyq BAQ ókilderine arnalǵan brıfıng barysynda G-20 sammıtine óziniń ekinshi ret qatysyp otyrǵanyn jáne bıyl QHR tóraǵasy Sı Tszınpınniń shaqyrýymen kelgenin aıtty.

- Jer shary turǵandarynyń 70 paıyzyn jáne álemdik ekonomıkanyń jartysyn quraıtyn memleketterdiń basshylary bas qosatyn osyndaı iri is-sharaǵa qatysý - Qazaqstan úshin zor mártebe. Munda jahandyq ekonomıka men saıasattyń salmaqty máseleleri talqylanady, iri óńirlik jáne álemdik máseleler, sonyń ishinde qaýipsizdikke qatysty máseleler boıynsha ortaq ustanymdar ázirlenedi. Birinshi sessııada sóz sóılegen kezde men osy barlyq máseleler jónindegi Qazaqstannyń kózqarasyn usyndym. Sammıttegi pikirsaıys barysynda ǵalamnyń tynysyn sezinip, álemniń damyǵan jáne damýshy elderin alańdatqan problemalaryn uǵynasyń. Qazaqstanǵa da osynda kóterilgen máselelerdi eskerip, onymen aldyn ala aınalysýy kerek, - dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Nursultan Nazarbaev qazirgi kúrdeli kezeńde Qazaqstannyń ındýstrııalandyrý jáne ınvestıtsııalar tartý baǵytynda ýaqtyly kúsh-jiger jumsaǵanyn aıtyp, onyń qaıtarymdy bolatynyna senim bildirdi.

- Qazir jumyssyzdyqtyń tómengi deńgeıin saqtap, jańa jumys oryndaryn ashýdy oılastyrý qajet, daǵdaryspen kúresten ekonomıkalyq ósimge qadam basý kerek. Biz 9 qyrkúıekte ótetin Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda osy týraly aıtatyn bolamyz, - dedi Memleket basshysy.

Qazaqstan Prezıdenti sammıtpen qatar onyń QHR-ǵa jumys sapary bolyp ótkenin eske saldy. Osyǵan baılanysty Nursultan Nazarbaev bizdiń elimiz kótergen ekijaqty qarym-qatynastyń barlyq máselesine Qytaı tarapy qyzyǵýshylyq pen múddelilik bildirip otyrǵanyn aıtty.

- Biz buǵan deıingi ýaǵdalastyqtyń barlyq máselesi boıynsha, máselen, Qazaqstan aýmaǵynda birlesken zamanaýı kásiporyn salýǵa qatysty kelisimge keldik. Bul tizimge 51 nysan kiredi, búginde onyń ekeýi salyndy, jalpy quny 2,5 mlrd dollar bolatyn tórt nysannyń qurylysy bıyl aıaqtalady. Bes jyldyń ishinde jalpy quny 26 mlrd dollar bolatyn 5 kásiporyn salý josparlanýda. Budan bólek, osy jumysty qoldaý úshin kompanııalar arasynda da, memleketter arasynda da birlesken Qazaqstan-Qytaı qory jumys isteıdi. Jibek jolyn damytý qoryn da mysalǵa keltirýge bolady, - dedi Nursultan Nazarbaev.

Memleket basshysy Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy kólik-kommýnıkatsııa baılanysy ekijaqty kún tártibindegi basty máseleniń biri bolyp qala beretinin aıtty.

- Jyl saıyn Qazaqstan men Qytaı aýmaǵynan ótetin júk tranzıti kóleminiń artyp kele jatqany baıqalýda. Aqtaý portyn paıdalaný aıtarlyqtaı jandandy, osyǵan deıin olaı bolmaǵan edi. Bul jaǵdaı Qorǵas qurǵaq portynyń, uzyndyǵy 300 shaqyrymǵa jetetin Qorǵas-Almaty temirjolynyń jáne Batys Eýropa - Batys Qytaı torabynyń qurylysyna baılanysty bolyp otyr. Logıstıkalyq ortalyqtar quryldy. Bul kólik toraptary ósim núktesi bolyp sanalady. Sondaı-aq, biz energetıka jáne tehnologııa salalaryndaǵy yntymaqtastyq týraly ýaǵdalastyq, - dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Nursultan Nazarbaev asa iri ken orny - Qashaǵannyń iske qosylýyna baılanysty Qazaqstan munaıyn jetkizý múmkindigi artatynyn atap ótti.

- Qazirgi ýaqytta biz QHR-ǵa 7 mln tonnaǵa jýyq munaı jetkizemiz, bul kórsetkishti 20 mln tonnaǵa deıin arttyrýǵa, sondaı-aq Qazaqstannan Qytaıǵa gaz jetkizý kólemin ulǵaıtýǵa múmkindik bar. Osynyń bári elderimiz arasyndaǵy taýar aınalymyn jańa deńgeıge kóteredi, - dedi Memleket basshysy.

Budan bólek, Qazaqstan Prezıdenti Qazaqstan men Qytaıdyń aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy ózara is-qımylyna egjeı-tegjeıli toqtaldy.

- Alǵash ret Qytaıǵa azyq-túlik bıdaıyn, basqa da dándi-daqyldardy, asburshaqtar men maıly daqyldar túrlerin, sondaı-aq et pen qus jetkizý týraly kelisimge keldik. Buǵan deıin bizde mundaı bolmaǵan edi. Osylaısha, aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndirýshilerimiz úshin jol ashylyp otyr. Menińshe, bul - qýanyshty jaǵdaı. Sonymen birge, Qytaı tarapynyń taýar men fıtosanıtarlyq sapa jóninde qatań talaptary bar. Bizdiń sharýalar soǵan daıyn bolýǵa tıis, - dedi Nursultan Nazarbaev.

Memleket basshysy qol jetken ýaǵdalastyqtardyń naqtylanýyna nazar aýdaryp, eki el úkimetteriniń ony iske asyrý úshin tıisti jumys júrgizý kerek ekenin atap ótti.

- Jaqyn arada Memlekettik Keńestiń tóraǵasy Lı Ketsıan Qazaqstanǵa saparmen keledi dep josparlanýda. Kelissózder barysynda elderimiz birlese sheshetin máselelerdi qosymsha talqylaıtyn bolamyz, - dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Sońynda Nursultan Nazarbaev sammıt aıasynda basqa da memleketter men delegatsııalar basshylarymen ekijaqty jemisti kezdesýler ótip, onyń barysynda ózara múddelilik qalyptasqan túrli máseleler jóninde mazmundy pikir almasýlar bolǵanyn aıtty.