Kez kelgen dinniń qasıetti sanalatyn, kıeli tutylatyn qundylyqtaryna, paıǵambarlaryna esh til tıgizýge bolmaıdy - Q. Joldybaıuly
ASTANA. 21 qyrkúıek. QazAqparat - «Álemdegi barlyq dástúrli dinder adamgershilikti ýaǵyzdap, adamı qundylyqtardy nasıhattaý arqyly adamzatty ıgilikke, yntymaqqa, ózara túsinistikke shaqyrady.
Sondyqtan da, kez kelgen dinniń qasıetti sanalatyn, kıeli tutylatyn qundylyqtaryna, paıǵambarlaryna til tıgizýge bolmaıdy». Kúlli musylmannyń narazylyǵyn týdyrǵan, keıinnen sonyń saldarynan birqatar elderde zorlyq-zombylyq belgileri beleń alǵan AQSh-ta túsirildi delinetin atyshýly fılmge qatysty osyndaı pikirdi Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasynyń naıb-múftıi, Astanadaǵy «Áziret Sultan» meshitiniń bas ımamy Qaırat Joldybaıuly bildirgen bolatyn.
Eske salsaq, álgindeı arandatqysh fılmdi basqa din ókilderi de aıyptap, halyqaralyq uıymdar da arnaıy úndeý jarııalaǵanymen, joldaý jasaǵanymen qaısybir aram nıettilerdiń otqa maı quıa túsetin áreketteri de oryn almaı qoımady. Sondyqtan da, máseleniń mánisin túsinip, aq-qarany ajyratýǵa musylmannyń baıyptylyǵy bolǵany árýaqytta abzal dúnıe edi. Sol úshin Qaırat Joldybaıulynyń arandatýshy fılmge qatysty bildirgen oıyn tolyq bergendi jón sanadyq.
* * *
«Keshegi búkil Islam álemin dúr silkindirgen, Paıǵambarymyzdy kelemejdep kórsetken fılm jekelegen arandatýshylardyń nemese qara nıetti jasyryn uıymdardyń isi ekeni túsinikti. Sol sebepti, muny - álem tynyshtyǵyn buzatyn, musylmandardyń arasyna iritki salyp, beıbitshilik pen yntymaqtastyqqa syzat túsiretin áreket dep bilemiz. Sondaı-aq, Lıvııadaǵy AQSh elshiligine shabýyl jasap, fılmge qatysy joq adamdardy óltirgender de shynaıy musylmandar bolmaýy múmkin. Bul da ıgilikke jany qas sol arandatýshy toptardyń aldyn ala oılastyrylǵan qıturqy saıasaty bolýy ábden yqtımal. Sondyqtan da, mundaı jaǵdaıda bosqa arandap qalmaýymyz qajet. Osyǵan uqsas aram pıǵyldy jaǵdaılar bir emes, birneshe ret bolǵanyn bilemiz. Máselen, osydan birneshe jyl burynǵy Danııada Paıǵambarymyzdyń karıkatýrasy shyqty. Endi mine álem musylmandarynyń namysyn qozdyrǵan fılm túsirildi. Bul búliktiń qyzýy basylmaı turǵanda keshe Frantsııanyń bir basylymynda Paıǵambarymyzdy jaǵymsyz beınede kórsetken taǵy bir karıkatýra jaryq kórdi.
Endeshe mundaı jaǵdaıda musylmandardyń áreketi qandaı bolýy kerek?!
Birinshiden, biz - musylmandar búlik shyǵarýshy dúnıelerge qarsylyǵymyzdy beıbitshilik jolmen, dıplomatııalyq tásilmen órkenıetti túrde jetkizýimiz kerek. Árbir arandatýshy áreketke elshilikterdi órtep, kinásizderdi óltirip, týlaryn jaǵyp, musylmanǵa jaraspaıtyn minez tanytsaq, musylman degen atqa kir keltiremiz. Din dushpandarynyń qalap otyrǵany da osy. Eger biz ondaı is-áreketterge burq etip údere kóterile bersek, nıeti qara jasyryn uıymdar musylmandardyń qytyǵyna tıip, sezimimen oınaýdy ádetke aınaldyryp, búkil úmbetti oıynshyq qylýy múmkin. Olarǵa da musylmandardyń arasyna ot tastap, sol otty kósep qoıyp, qyzyq kórip otyrǵan unaıdy. Tipti, álemniń nazary basqa jaqqa burylǵan sátte bylaıǵy beıbit ýaqytta jasaı almaıtyn saıası oıyndaryn júzege asyrý úshin osyndaı qadamdarǵa ádeıi barýy yqtımal. Sondyqtan da, jalań sezimge berilmeı, jalǵan uranǵa urynbaı olarǵa salmaqpen, salqynqandylyqpen jaýap berýge tıispiz.
Ekinshiden, qandaı da bolsyn dinı senimge jáne onyń qundylyqtaryna qol suǵýǵa, qorlaýǵa jol bermeıtin, adamdardyń nanymyn aıaqqa taptaǵandardyń jazasyn beretin halyqaralyq deńgeıdegi zań bar bolsa, sony qoldaný qajet. Al ondaı zań joq bolsa, onda qabyldaý kerek. Sebebi, bul jaǵdaı búgin musylmandardyń basynan ótse, erteń ózge dinder de buǵan tap bolýy múmkin. Sol úshin mundaı din qundylyqtaryna qol suqqandarǵa tek qana musylman din ókilderi ǵana emes, sonymen qatar, ózge dindegiler de, jalpy izgilikti nasıhattaǵan kúlli adamzat jumyla ún qatyp, qarsylyq bildirip, aıyptaý kerek. Sondyqtan da, ondaı zań adamzat ıgiligi úshin aýadaı qajet.
Úshinshiden, Islam Yntymaqtastyq Uıymy, Birikken Ulttar Uıymy sekildi halyqaralyq uıym minberlerinen musylman basshylary, túrli din ókilderi kináli adamdardy, mundaı arandatýshy istiń artynda turǵandardy taýyp, jazalanýyn talap etý kerek. Sebebi, ondaı adamdar álemniń tynyshtyǵyn buzady, araǵa iritki salady. Olar jazalanǵanda ǵana ózgelerge sabaq bolmaq.
Tórtinshiden, Paıǵambarymyzdyń kim ekenin, musylmandardyń shynaıy bet-beınesin tanytatyn sharalar atqarylýy qajet. Álemdegi halyqaralyq musylman uıymdary Paıǵambarymyz jaıynda fılmder túsirip, kitaptar taratqany durys. Sondaı-aq, musylmandarǵa ǵana emes, kúlli adamzatqa baǵyttalǵan qaıyrymdylyq sharalaryn uıymdastyrǵan jón. Mine, sonda ǵana biz ózimizdi ózgege moıyndata alamyz. Musylman atyn qorǵap qalamyz.
Besinshiden, ótkendegi fılmnen keıin qanshama mıllıondaǵan musylmandar óre kóterilip, kóshege shyǵyp, qarsylyqtaryn bildirdi. Budan olardyń Paıǵambarymyzǵa degen súıispenshiligin baıqadyq. Desek te, bylaıǵy beıbit kúnde sol «mıllıonymyz» Paıǵambarymyzdyń ónege etken ómirin berik ustanyp, Alla Elshisine degen súıispenshiligimizdi joǵary deńgeıde óz isimizben, kórkem minezimizben, sózge beriktigimizben, iske degen jaýapkershiligimizben tanyta alyp júrmiz be? Sol mıllıondaǵan halyq sherýge shyqqany tárizdi tań namazyna meshitke jınala ma eken? Endeshe ár musylmannyń mindeti - beıbit kúnde de Paıǵambarymyzdyń salyp ketken sara jolyn, ǵıbratty ǵumyryn óz isimen nasıhattaı bilý. Sonda ǵana jat ta bizdi moıyndap, musylman álemine baǵyttalǵan nebir suryqsyz dúnıelerge senbek emes, kerisinshe ózderi dabyl qaǵyp, «shyn máninde musylmandar ondaı emes» dep bálkim qorǵar ma edi?.. Al basqa radıkal áreketterdi biz quptamaımyz. Islamda da elshiler sol memlekettiń qorǵaýynda bolady degen halyqaralyq zańnamalardaǵydaı elshilerdiń arnaıy mártebesi bar. Bul Qurannyń úkimi».