Keıingi 5 jylda THKB boıynsha júk tasymaly 6 esege artty
ASTANA. KAZINFORM - Astanada ótken V Eýrazııalyq ekonomıkalyq forým aıasynda «Jańa zaman jaǵdaıyndaǵy eýrazııalyq saýda jáne logıstıka» atty sessııa uıymdastyryldy, dep habarlaıdy QR Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti.
Sessııa barysynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Saýda jáne ıntegratsııa mınıstri Arman Shaqqalıev Qazaqstannyń kólik-logıstıkalyq áleýetin damytý, saýdany tsıfrlandyrý jáne eldegi negizgi ınfraqurylymdyq jobalar týraly baıandady.
Óz sózinde mınıstr álemdik ekonomıkanyń transformatsııasy jáne jahandyq saýda men logıstıkalyq tizbekterdiń ózgerýi jaǵdaıynda Eýrazııa keńistiginiń óńirler arasyndaǵy turaqty saýda-ekonomıkalyq baılanystardyń mańyzdy baǵyty retindegi róli artyp kele jatqanyn atap ótti.
Onyń aıtýynsha, Qazaqstan úshin saýda, tranzıt jáne logıstıka strategııalyq damý baǵyttary bolyp tabylady.
Arman Shaqqalıev Qazaqstan aýmaǵy arqyly 13 halyqaralyq kólik dálizi ótetinin aıtty. Onyń ishinde 5 temirjol jáne 8 avtomobıl baǵyty bar. Azııa men Eýropa arasyndaǵy júk tasymalynda suranysqa ıe baǵyttardyń birine aınalǵan Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵytyn (THKB) damytýǵa erekshe nazar aýdarylyp otyr.
Sońǵy bes jylda THKB arqyly júk tasymaly kólemi 2020 jylǵy 0,8 mln tonnadan 2024 jyly 4,5 mln tonnaǵa deıin ósip, 6 esege artty. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha marshrýttaǵy júk tasymaly kólemi 62%-ǵa ulǵaıyp, konteınerlik tasymal kólemi 2,7 esege ósip, 56,5 myń konteınerge jetti. Qazirgi tańda Orta dálizdiń ótkizý qabileti jylyna shamamen 6 mln tonna júk pen 182 myńǵa deıin konteınerdi quraıdy. 2030 jylǵa qaraı Qazaqstan bul kórsetkishti jylyna 10 mln tonnaǵa deıin jetkizýdi josparlap otyr.
Mınıstr sondaı-aq Qazaqstan Iran, Parsy shyǵanaǵy elderi, Úndistan jáne Pákistan baǵyttaryna shyǵýdy qamtamasyz etetin «Soltústik – Ońtústik» halyqaralyq kólik dálizin damytýdy jalǵastyryp jatqanyn aıtty. Sonymen qatar elde Aqtaý jáne Quryq porttaryn damytý, jańa konteınerlik termınaldar men logıstıkalyq ortalyqtar salý, sondaı-aq Moıynty – Qyzyljar, Darbaza – Maqtaaral, Baqty – Aıagóz, Altynkól – Jetigen jáne Beıneý – Mańǵystaý temirjol ýchaskelerin jańǵyrtý jobalary júzege asyrylyp jatyr.
Baıandama barysynda saýda-logıstıkalyq habtardy damytý máselesine de erekshe nazar aýdaryldy. Qazirgi ýaqytta Qazaqstan Qytaımen shekaradaǵy «Qorǵas toraby», Reseı baǵytyndaǵy «Eýrazııa» transshekaralyq saýda ortalyǵy, «Kaspıı toraby», sondaı-aq Qyrǵyzstan jáne Ózbekstanmen shekaradaǵy habtardy qosa alǵanda, bes transshekaralyq torapty damytyp jatyr. Mınıstrdiń aıtýynsha, bul jobalar saýdany jedeldetýge, logıstıkany jeńildetýge jáne shıkizattyq emes eksportty keńeıtýge baǵyttalǵan.
Sessııa barysynda elektrondyq saýdanyń qarqyndy damýy da atap ótildi.
Halyqaralyq saraptamalyq platformalardyń málimetinshe, álemdik elektrondyq kommertsııa naryǵynyń kólemi búginde 6 trln AQSh dollarynan asyp otyr jáne 2030 jylǵa qaraı 8–9 trln AQSh dollaryna jetýi múmkin. Qazaqstanda elektrondyq saýda kólemi eldiń bólshek saýdasynyń shamamen 15%-yn nemese 4 trln teńgeni quraıdy. Elde tsıfrlyq saýda ınfraqurylymy, elektrondyq tólemder men logıstıkalyq servıster damyp keledi, kedendik ákimshilendirýdiń tsıfrlyq tetikteri jáne shekaralyq logıstıkalyq toraptardan jedel ótý júıeleri engizilip jatyr.
Sessııaǵa qatysýshylar kólik dálizderin, logıstıkalyq ınfraqurylymdy jáne tsıfrlyq sheshimderdi damytý Qazaqstan tarapynan zamanaýı eýrazııalyq saýda-logıstıkalyq hab qalyptastyrý men EAEO keńistigindegi ıntegratsııalyq protsesterdi nyǵaıtýdyń biryńǵaı strategııasy retinde qarastyrylatynyn atap ótti.
Orta dáliz Eýropa men Azııa arasyndaǵy saýdany qalaı ózgerte alatyny týraly materıal myna siltemeden oqyńyzdar.
