Keı túrkistandyqtar ulttyq kıimdi jyl on eki aı ústinen tastamaı kıip júr
TÚRKІSTAN. KAZINFORM — Sońǵy jyldary qoǵamda ulttyq kıimge degen qyzyǵýshylyq aıtarlyqtaı artty. Ony tek merekelik sán retinde emes, kúndelikti ómirdiń bir bóligine aınaldyrý máselesi jıi kóterile bastady. Túrkistan turǵyndarynyń bastamasy osy úrdiske úlgi bolyp otyr.
25 jyldan beri ulttyq kıimdi serik etken keıýana
Túrkistan qalasynyń 87 jastaǵy turǵyny Yrys Tashmetova shırek ǵasyrǵa jýyq ýaqyt boıy ulttyq kıimdi ómir saltyna aınaldyrǵan.
Aqjaýlyqty áje úshin bul — jaı kıim emes, ulttyq bolmysty saqtaýdyń jáne keıingi urpaqqa ónege kórsetýdiń mańyzdy joly.
— Adamnyń Otanǵa degen qurmeti onyń kúndelikti turmysynan, sonyń ishinde kıiminen de baıqalady. Úıimde tigin mashınam bar, áli kúnge deıin óz kıimderime oıý-órnek salyp, óńdep kıemin. Ulttyq kıimniń keńdigi — halqymyzdyń darhandyǵynyń belgisi. Al jeti qabat búrme — jeti qazyna, jeti ata, jeti qat jer uǵymdarymen sabaqtas. Buryn analarymyzdyń kıimine qarap-aq onyń shyqqan ortasyn tanyǵan. Bul — bizdiń mádenı kodymyz, — deıdi ol.
Ulttyq kıimdi nasıhattaýdy ómirlik ustanymǵa aınaldyrǵan
Kásibı medıator Baqytjan Beısembaev ta ulttyq kıimdi kúndelikti ómirge engizý arqyly ulttyq sana qalyptasatynyn aıtady.
Ol bul úrdisti jeke ózinen bastap, aınalasyna keńinen nasıhattap júr.
— Ulttyq kıim kıip júrgenime 12 jyldan asty. Bul bastamany keńinen nasıhattap, dostaryma, tanystaryma aıtýdan jalyqqan emespin. Qazir shamamen 20 shaqty jaqyn tanysym kúndelikti kıimine ulttyq elementter qosyp júr. Túrkistanda qarııalarmen aı saıyn bas qosyp, eldik máselelerdi talqylaımyz. Osyndaı jıyndarda ulttyq bolmysty saqtaý máselesi jıi qozǵalady. Ár halyqtyń ózindik nyshany bar, al biz úshin onyń biri — ulttyq kıim. Sondyqtan kúndelikti kıimde bolsyn, shaǵyn bolsa da ulttyq órnek bolýy tıis, — deıdi ol.
«Ulttyq kıim tek merekemen shektelmeýi kerek»
Túlkibas aýdanynyń turǵyny, 70 jastan asqan Kúmiskúl Tursynbekova da sońǵy 11 jyl boıy kamzolyn tastamaı kıip keledi.
Ol ulttyq kıimniń qoǵamdaǵy ornyna toqtalyp, ony turmysqa keńinen engizý qajettigin atap ótti.
— Qazir qysqa ári batysqa eliktegen kıim úlgisin tańdaıtyn jastar kóbeıdi. Bul — zaman aǵymynyń bir kórinisi shyǵar. Biraq ulttyq bolmys pen ádepti umytpaýymyz kerek. Qazaqy kıimder zamanaýı úlgide jańaryp jatyr. Jastardyń qyzyǵýshylyǵy bar, alaıda ony turaqty daǵdyǵa aınaldyrý mańyzdy. Dúkenderde ulttyq kıim jetkilikti, biraq biz olardy kóbine merekede ǵana kıemiz. Al shyn máninde, kúndelikti ómirde de kııýge bolady. Kamzol, búrmeli kóılek, kámshat bórik sekildi kıimder turmysta qaıta jańǵyrýy tıis, — deıdi ol.
Mektepten bastalǵan ıgi bastama
Ulttyq qundylyqtardy dáripteý baǵytynda Túrkistan qalasynda Hamza atyndaǵy № 2 jalpy bilim beretin mektep ıgilikti bastamany qolǵa alǵan.
Búginde bilim shańyraǵynda bastaýysh synyp oqýshylary kúndelikti ulttyq naqyshtaǵy kıim kıedi.
Al 5-11 synyptarda ár juma «Ulttyq kıim kúni» retinde belgilengen.
— Bul bastama oqýshylardyń salt-dástúrge degen qurmetin arttyryp, ulttyq mádenıetke qyzyǵýshylyǵyn oıatady. Balalar tek kıim arqyly emes, onyń mán-maǵynasyn túsiný arqyly ulttyq qundylyqtardy boıyna sińiredi, — deıdi dırektordyń tárbıe isi jónindegi orynbasary Zúlfııa Gafýrova.
Mektep muǵalimderi de osy úrdiske belsendi qatysyp, ulttyq kıimdi kúndelikti kııý arqyly oqýshylarǵa úlgi kórsetip keledi.
Mundaı bastamalar jas býynnyń ulttyq qundylyqtarǵa degen kózqarasyn qalyptastyrýǵa tyń serpin bereri sózsiz.
