Kesteden keshigý, júrgizýshi tapshylyǵy: Óskemendegi qoǵamdyq kólik máseleleri qashan sheshimin tappaq

ÓSKEMEN. KAZINFORM — Óskemen qalasynda avtobýs parki birtindep jańaryp jatqanymen, sheshimin tappaı kele jatqan basqa da máseleler jetip artylady. Turǵyndardyń qoǵamdyq kólik kesteden keshigip júredi degen shaǵymdarynan bólek, júrgizýshi tapshylyǵy da jaǵdaıdy qıyndatyp tur. Kazinform tilshisi máseleniń mánisine úńilip kórdi. 

Aıazda aıaldamada uzaq turady

Óskemendikter aıazdy kúnderi aıaldamalarda uzaq turyp, dittegen jerine ýaqtyly jete almaı jatady. Jumystan shyqqan turǵyndardyń keıbiri kópten beri kúder úzip, taksı shaqyrtýdy jıiletken.

— Únemi avtobýsty kútpeı, taksı shaqyra salamyn. Al qazir ózderińiz bilesizder, taksı baǵasy qymbattap ketken. Eseptesem, aı saıyn taksıge 100-150 myń teńge aralyǵynda jumsaımyn. Al avtobýs júrip tursa sonsha aqsham únem bolar edi, — deıdi qala turǵyny Áıgerim.

Buǵan deıin qala ákimdiginiń ókilderi ótkizgen jınalystarda qoǵamdyq kólik kemshiligi taqyryby birneshe márte qozǵalǵan. Olar «máseleniń bári kezeń-kezeńimen sheshiledi» desken.

Osynyń anyq-qanyǵyn bilý úshin ákimdikke saýalhat joldadyq. Qalalyq TÚKSh, jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary bóliminiń basshysy Marat Tuńǵyshbaevtyń aıtýynsha, qazir Óskemende uzyn-sany 231 avtobýs, 55 shaǵyn avtobýs jolaýshylar tasymalyn júzege asyrady.

Degenmen demalys kúnderi olardyń júrý kestesine aıtarlyqtaı ózgeris enedi. Ol kezde jolaýshylar sany azaıyp, qoldanystaǵy normatıvtermen rettelip otyrady. Ekonomıkalyq tıimdilik eskerilip, keıbir reıs qysqarady.

— Byltyr Óskemenniń marshrýttyq jelilerin jańartqan kezde shalǵaıdaǵy jáne qala aýmaǵyndaǵy jańa aýdandar aýmaǵy boıynsha jańa baǵyttar ashýdy josparladyq. Bul baǵyttarǵa qyzmet kórsetý 2026 jyldyń birinshi toqsanyna josparlanyp otyr, — dedi Marat Tuńǵyshbaev.

Qazir Óskemen boıynsha avtobýs pen shaǵyn avtobýs júrgizýshileriniń jalpy sany týra 400. Olar orta eseppen 55-60 jasta. Málim bolǵandaı, qoǵamdyq kólikterdiń qatynaý kestesinde keıbir kemshilik júrgizýshi jetispeýshiligimen baılanysyp tur. Buǵan deıin qala basshysy Almat Aqyshov ta muny ashyq aıtqan edi.

— Kezinde ózimiz mektepke qatynaǵan avtobýstar áli de júr, ony ashyp aıtý kerek. Turǵyndardyń aıtyp jatqan syny oryndy. Avtobýstar synyp qalyp jatady. Qazir D sanatty avtobýs júrgizýshilerin tabý da qıyndap ketti. Biraq bıyl tasymaldaýshylarmen sóılesip jatyrmyz, — dedi ol.

Júrgizýshilerdiń jalaqysy qansha?

Ótken jyldyń sońynda Óskemenge jańa 20 avtobýs ákelindi. Birtindep jańaryp jatqanymen, keıbiri áli de kesteden keshigedi. Al D sanatty júrgizýshiler avtoparkterge jumysqa turýǵa asyqpaıdy. 25 jyldan astam ýaqyt avtobýs júrgizgen Qasen Kentbaev munyń aldynda zeınetke shyǵyp, kadr jetpegen soń qaıta rólge otyrǵan.

— Maǵan habarlasyp «Avtobýs júrgizýshileri jetispeı jatyr» dedi. Sodan jaı júrgenshe jumys isteı bereıin dep kelistim. Jastardyń kelgisi joq. Múmkin jumysty qıynsynady, naqtysyn aıta almaımyn. Jalaqy jaman emes. Qoǵamdyq kólik sany jetkilikti, tek júrgizýshi kerek, — dedi ol.

Qala boıynsha D sanatyndaǵy júrgizýshi kýáligi bar mamandar sany da shekteýli. Joǵary jaýapkershilik pen tyǵyz jumys kestesi de kóp adam umtylysyn tejeıtin kórinedi.

— Sondaı-aq keı júrgizýshiniń joǵary jalaqy men qolaıly eńbek jaǵdaılaryn usynatyn basqa qyzmet pen ózge óńirlerge ketýi de áser etedi. Al D sanatty júrgizýshi kýáligin alý úshin turǵyn jasy 21-ge tolyp, kólik basqarý ótili bolýy tıis. Jalaqy mólsherin tasymaldaýshylar óz erkimen bekitedi. Odan bólek, jumys kestesi, oryndalǵan reıs sany jáne basqa da faktorlar áser etedi. Óskemende júrgizýshilerdiń ortasha jalaqysy 350-500 myń teńge aralyǵynda, — dep habarlady qalalyq TÚKSh, jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary bóliminen.

Qoǵamdyq kóliktiń qatynaý kestesi men júrgizýshi tapshylyǵy týrala maqalamyzda, jolaýshy tasymaldaıtyn kompanııa men qala ákimdigi arasynda sot isi júrip jatqanyn aıta keteıik. Ótken jyldyń qarasha aıynda Ablaketka shaǵyn aýdanyna qatynaıtyn avtobýstarǵa turǵyndar shaǵymy kúrt kóbeıgen edi. Osyǵan baılanysty ákimdik «Baqyt jol» JShS tasymaldaýshysymen jasalǵan kelisimshartty buzǵan. Alaıda kompanııa ókilderi bul másele sotta qaralyp jatqanyn alǵa tartty.

— Negizi áriptestik sharty 2022 jyldyń sáýirinde ótken tender nátıjesinde 5 jyl merzimge jasalǵan. Qazir kelisimshart buzylǵan joq, sebebi ony birjaqty buzý áreketteri sotta qaralyp jatyr. Tasymaldaý kesteleri bekitilgen grafıkke saı oryndalǵanmen tarıftiń ýaqtyly qaıta qaralmaýyna baılanysty reıster tolyq kólemde shyǵarylǵan joq. Tasymaldaýshynyń shyǵyndary tolyq ótelmedi. 2024-2025 jyldary 170 mln teńgeden astam somaǵa alynǵan jańa kólik quraly men qazirgi kezeńdegi jalaqy tarıfke engizilmegen, — dedi atalǵan JShS basshysy Elena Rıadınskıh.

Qalada qosymsha marshrýttar ashylady

Onyń aıtýynsha, tarıf tek 2024 jyldyń sáýirinde, 2023 jyldyń derekteri negizinde qaıta qaraldy. Sonyń saldarynan kásiporyn shyǵynǵa ushyrap, kólikterdi ýaqtyly jáne tolyq jóndeýge múmkindik bolmaǵan. Elena Rıadınskıh júrgizýshi tapshylyǵy Shyǵys Qazaqstan ǵana emes, respýblıkaǵa ortaq másele ekenin jetkizdi.

Qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes, qoǵamdyq kólik júrgizýshilerine jas ereksheligine baılanysty shekteý joq. Áıteýir jumysqa kirispes buryn árbiriniń densaýlyq jaǵdaıy tekserilip, reıske shyqpaı turyp baqylaýdan ótedi. Qoǵamdyq kólik jumysyna qatysty buzýshylyqtar tirkelse, tasymaldaýshylarǵa kelisimshartqa sáıkes tıisti sharalar qoldanylady.

Budan bólek, turǵyndar Óskemenniń shetkeri aýmaǵynda boı kótergen yqshamaýdandardaǵy halyq sany kóbeıýine qatysty qosymsha marshrýt ashylsa degen ótinishterin aıtqan. Oǵan baılanysty qala ákiminiń orynbasary Abzal Máýlethanov jaýap berdi.

— ONAY júıesi iske qosylǵaly, birtindep saraptama jasap jatyrmyz. Soǵan sáıkes myna jerge avtobýs shyǵarý kerek, myna jerge adamdar kóp shoǵyrlanǵan degendeı aqparat daıyndalady. Bálkim, keı aýmaqta qoǵamdyq kólik marshrýty durys emes. Bizge tıisti usynys aıtylsa, Bazovaıa kóshesi arqyly qoǵamdyq kólik ótýi múmkin, — dedi ol.

TÚKSh, jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary bóliminen qarashadan beri turǵyndar narazylyǵy kóbeıgen Ablaketka aýdanyna qatynaıtyn avtobýstarǵa baılanysty máseleniń mán-jaıyn aıtyp berdi.

— Qazir jolaýshy tasymalyna qatysty másele tolyq sheshildi. Qoldanystaǵy kólik kompanııasynyń jumysyna shaǵym túsken joq, — delingen aqparatta.

Eske sala ketsek, buǵan deıin SQO-da mektep avtobýstary jol qaýipsizdigi talaptaryna saı kelmegeni habarlanǵan.