Kerekýdegi ataqty Maıra án salǵan úıdiń tarıhy
PAVLODAR. KAZINFORM - Pavlodar qalasynyń Astana kóshesi, 167 mekenjaıynda 1992 jylǵa deıin mezonıni bar kóne aǵash úı saqtalyp kelgen. Ony HH ǵasyrdyń basynda qaladaǵy syıly ári dáýletti adam Jupash Qystaýbaev turǵyzǵan.
Tóńkeriske deıin qaladaǵy Saýda alańyna jaqyn ornalasqan Vladımır kóshesinde baı kópester men aýqatty meşandar qonystandy. Qazirgi Tolstoı kóshesimen qıylysqan buryshta kópes Innokentıı Koshelevtiń úıi turdy. Onyń janyna Qystaýbaev óz úıin salyp, aýlasynda at-kólikpen toqtaıtyn oryn ashqan.
Arzan ári jaıly qonaqúıge saýdagerler, isker adamdar men gastrolge kelgen artıster túsetin. Munda Pavlodar óńirine saparlap kelgende ataqty Qajymuqan Muńaıtpasov da turǵan.
— Bul úımen Pavlodardaǵy qazaq ádebıeti men drama óneriniń qalyptasý tarıhy tyǵyz baılanysty. Munda poezııa keshteri, kontsertter men spektaklderdiń daıyndyqtary ótkizilip, qalanyń shyǵarmashyl jastary jınalatyn. Mundaı keshterdi ótkizý ıdeıasyn úı ıesiniń ózi usynǵan. Kónekóz qarııalardyń aıtýynsha, munda Jumat Shanınniń keıinnen Qazaq drama teatrynyń repertýaryna engen «Arqalyq batyr» atty alǵashqy pesasynyń daıyndyqtary ótken, — deıdi ólketanýshy Lıýdmıla Baıýsheva.
J. Shanın ol kezde Pavlodar ýezdik komıtetiniń múshesi (1920-1921 jj.) bolatyn. Partııalyq-keńestik organdardaǵy jumysynan bólek, teatr qyzmetimen aınalysyp, ádebı keshterdiń jıi qonaǵy boldy.
1920 jyldary bul úıde kóptegen tanymal shyǵarmashylyq tulǵalar qonaqta bolǵan. Atap aıtqanda, aqyn Isa Baızaqov, jazýshy Muhtar Áýezov, sondaı-aq munda birshama ýaqyt ataqty ánshi Maıra Ýálıqyzy turdy.
Maıra shaǵyn balkonǵa shyǵyp, óziniń áıgili talıankasymen qazaq, tatar jáne orys ánderin shyrqaıtyn. Qońyraýly syrnaı ol kezde dalalyq ólke úshin sırek kezdesetin mýzykalyq aspap edi.
Maıra tek syrnaıda ǵana emes, dombyra men balalaıkada da sheber oınaǵan. Talantty ánshiniń ánderin, syrnaıdaǵy sazdaryn tyńdaý úshin kórshiles kóshelerdegi turǵyndar jınalatyn. Onyń syńǵyrlaǵan daýysy alysqa jetetin:
— Qyzy edim Ýálıdiń atym Maıra,
Otyz tis kómekeıde tilim saıra.
Qolyma garmon alyp jónelgende
Іleser sonda maǵan jigit qaıda?!
Lıýdmıla Baıýshevanyń aıtýynsha, keńes ókimeti jyldary bul kóne úıge «Qazgalantereıtorgtyń» oblysaralyq bazasy ornalasqan. 1972 jyly ǵımaratqa Maıranyń barelefi bar memorıaldyq taqta ornatylady.
Ýaqyt óte kele ǵımarattyń qabyrǵalary qaqyrap, toza bastaıdy. Alaıda ony saqtap qalýǵa eshkim áreket jasamaǵan. 1992 jyly jergilikti mańyzy bar tarıhı jáne mádenı eskertkishi retinde tirkelgen úı buzylyp qalady. Qazirgi ýaqytta bul jerde jeke úı salynǵan.
Buǵan deıin Pavlodardaǵy eki márte qazyna tabylǵan úıdiń tarıhy týraly jazǵanbyz.
