Kepilger bolǵan 3 mln-ǵa jýyq qazaqstandyqtyń kredıttik tarıhy buzylǵan
ASTANA. KAZINFORM – Kepilger men qosa qaryz alýshynyń aıyrmashylyǵy nede? Jaqyn jandardyń ótinishimen nesıe qujattaryna qol qoımas buryn neni eskergen jón? Qarjyger Perızat Baýyrjan Jibek Joly telearnasynyń «Búgin Live» baǵdarlamasynda túsindirdi.
Onyń sózinshe, kepilger men qosa qaryz alýshynyń negizgi aıyrmashylyǵy – jaýapkershilik kóleminde. Qosa qaryz alýshy negizgi qaryz alýshymen birge nesıeni óteýge mindetti ári onyń tabysy nesıe rásimdeý kezinde esepke alynady. Al kepilger qaryz ótelmegen jaǵdaıda ǵana jaýapkershilikke tartylady.
Qarjygerdiń aıtýynsha, negizgi qaryz alýshy tólemdi keshiktirse, onyń saldary qosa qaryz alýshyǵa da áser etedi. Mundaı jaǵdaıda esepshoty buǵattalyp, kredıttik tarıhy nasharlap, tipti elden shyǵýyna shekteý qoıylýy múmkin.
– Qazir bankke kepilgermen barsańyz, sizge nesıe shyqpaýy múmkin. Eger qosa qaryz alýshymen barsańyz, shyǵýy múmkin. 2026 jyldyń 22 mamyryndaǵy Ulttyq banktiń statıstıkasy boıynsha 191 myń adam ıpotekaǵa ótinim bergen. Onyń 23 paıyzy maquldanǵan. Al qalǵandarynyń bir bóligi buryn kepilger nemese qosa qaryz alýshy bolýǵa keliskendikten úı ala almaǵan, – dedi Perızat Baýyrjan.
Sarapshynyń aıtýynsha, basqa bireýdiń nesıesi boıynsha mindetteme alý keıin óz atyńyzǵa nesıe rásimdeýge de kedergi keltirýi múmkin.
– Eger negizgi qaryz alýshy 3-5 aı boıy tólemdi aı saıyn 4-5 kún keshiktirse, qosa qaryz alýshynyń da kredıttik tarıhyna teris belgi túsedi. Sonyń saldarynan 10 jylǵa deıin, tipti keı jaǵdaıda múlde nesıe ala almaýy múmkin, – dedi ol.
Perızat Baýyrjan bankke qaldyrylatyn baılanys nómirleri men qosa qaryz alýshynyń mártebesin shatastyrmaýǵa keńes berdi. Onyń aıtýynsha, baılanys tulǵalary nesıe boıynsha jaýap bermeıdi. Al qosa qaryz alýshy kelisimshartqa qol qoıǵandyqtan, barlyq mindettemeni negizgi qaryz alýshymen birge kóteredi.
– Qujattarǵa qol qoıý – jaýapkershilik alý. Eger negizgi qaryz alýshynyń tabysy ósip, bir jyl boıy tólemdi keshiktirmese, kredıttik komıtettiń sheshimimen qosa qaryz alýshyny mindettemeden bosatýǵa bolady. Keı jaǵdaıda bul úshin qosymsha komıssııa tólenedi nemese negizgi qaryz alýshy óz tabysyn rastaýy qajet, – dedi Perızat Baýyrjan.
Onyń ústine ár banktiń ishki talaby ártúrli. Keıbir qarjy uıymdary qosa qaryz alýshyny nemese kepilgerdi alǵashqy bir jyl ishinde mindettemeden shyǵarmaıdy.
Qarjygerdiń aıtýynsha, búginde elde shamamen 1,5 mln adamnyń nesıesi merziminde ótelmegen. Onyń ishinde 900 myńǵa jýyǵy qosa qaryz alýshylarmen baılanysty. Sonyń saldary 3 mln-ǵa jýyq adamnyń kredıttik tarıhyna keri áser etken.
Buǵan deıin ıpotekany tóleı almaı qalǵandarǵa qandaı kómek kórsetiletinin jazǵan edik.
