Kedendik tólemder: jolaýshylar qandaı taýarlardy aqysyz ákele alady
ASTANA. KAZINFORM – Astana qalasy boıynsha Memlekettik kirister departamenti «Áýejaı-Astana» keden beketi basshysynyń orynbasary Baýyrjan Turlybaev memlekettik shekaradan ótken kezde jeke paıdalanýǵa arnalǵan taýarlardy ákelý qaǵıdalaryn túsindirdi.
– Qazaqstan Respýblıkasynda kedendik retteý EAEO Keden kodeksine, QR «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy kedendik retteý týraly» Kodeksine, Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa sheshimderine jáne ózge de normatıvtik-quqyqtyq aktilerge sáıkes júzege asyrylady, – dedi ol elordanyń Kommýnıkatsııalar qyzmetinde ótken brıfıngte.
Onyń sózinshe, jeke paıdalanýǵa arnalǵan taýarlar degenimiz – kásipkerlik qyzmetke, satyp paıda tabýǵa qatysy joq, jeke, otbasylyq jáne turmystyq qajettilikterge arnalǵan zattar. Olardy kedennen ótkizýge qatysty naqty shek belgilengen. Mysaly, bir adam kedennen 2 uıaly telefon, 2 planshet, 1 noýtbýk jáne 5 zergerlik buıymǵa deıin alyp óte alady. Sonymen qatar, keden organdary tasymaldaý jıiligin de eskeredi. Jolaýshy birdeı jańa taýarlardy kóp mólsherde alyp ótetin bolsa, mamandar olardyń naqty qandaı maqsatta ákelingenin tekserýge quqyly.
– Eger taýarlardyń sany men sıpaty olardyń jeke paıdalanýǵa emes, kommertsııalyq maqsatqa arnalǵanyn kórsetse, mundaı taýarlarǵa basqa da kedendik talaptar qoldanylýy múmkin, – dedi Baýyrjan Turlybaev.
Bajsyz ákelý normalary
Jeke paıdalanýǵa arnalǵan taýarlardy shetelderden áýe kóligimen ákelgende, kedendik baj jáne salyq tólemeıtin jaǵdaılar da naqty belgilengen. Ol úshin taýarlar quny 10 myń eýrodan, al salmaǵy 50 keliden joǵary bolmaýy shart.
Tasymaldanǵan zattardyń baǵasy men salmaǵy belgilengen normalardan asqan jaǵdaıda, asyp ketken bólik úshin kedendik tólemder alynady. Eger olardyń quny 10 myń eýrodan joǵary bolsa, onda 30% mólsherinde ústeme aqy tólenedi. Al salmaǵy 50 keliden asyp ketse, artyq ár keli úshin 4 eýro tólem qarastyrylǵan.
– Sonymen birge, taýarlardyń jekelegen sanattaryna arnaıy shekteýler men talaptar qoldanylýy múmkin. Sondyqtan saparǵa shyǵar aldynda ózińizben birge alyp ótýdi josparlap otyrǵan naqty taýarǵa qatysty talapty aldyn-ala teksergen jón, – dep eskertti Baýyrjan Turlybaev.
Taýarlardy deklaratsııalaý sharttary
Jolaýshylar kedendik deklaratsııany EAEO zańnamasynda kózdelgen jaǵdaılarda, onyń ishinde mindetti deklaratsııalaýǵa tizimindegi taýarlardy tasymaldaǵanda usynady. Ony qaǵaz júzinde de, elektrondy túrde de tapsyrýǵa bolady.
Astana qalasy boıynsha Memlekettik kirister departamenti «Áýejaı-Astana» keden beketi basshysynyń orynbasary bul máseleni de egjeı-tegjeıli túsindirdi.
Onyń málimdeýinshe, Qazaqstannyń halyqaralyq áýejaılarynda jolaýshylar úshin «jasyl» jáne «qyzyl» dáliz júıesi qoldanylady.
«Jasyl dáliz» mindetti deklaratsııalaýǵa jatatyn taýarlary joq jolaýshylarǵa arnalǵan. Al «Qyzyl dáliz» arqyly taýarlary bar nemese olardy erikti túrde deklaratsııalaýdy qalaıtyn jolaýshylar ótedi. Jolaýshy «jasyl dálizdi» tańdasa, ol óziniń mindetti túrde deklaratsııalanýy tıis taýarlary joq ekenin málimdegen bolyp esepteledi.
– Mindetti deklaratsııalaýǵa jatatyn taýardy deklaratsııalamaǵan azamattar zańnamaǵa sáıkes jaýapqa tartylýy múmkin. Sondyqtan jolaýshy taýardy deklaratsııalaý qajet pe, joq pa, naqty bilmeı kúmándansa, kedendik baqylaýdan ótpesten buryn keden organynyń laýazymdy tulǵasyna júginip, «qyzyl dálizdi» tańdaǵany durys, – dedi Baýyrjan Turlybaev.
Sonymen qatar, maman tyıymdar men shekteýler qoıylǵan taýarlardy atap ótti. Olar – qarý-jaraq pen oq-dári, quramynda esirtki ne psıhotroptyq zattar bar jekelegen dáriler, mádenı qundy eskertkishter, jekelegen baǵaly jáne asyl tastar, ótkizý úshin ruqsat qajet bolatyn basqa da zattar. Baýyrjan Turlybaev azamattarǵa tasymaldaıtyn taýary osyndaı jekelegen sanatqa jatatynyn ne jatpaıtynyn, sondaı-aq, olarǵa tyıym ne shekteýlerdiń bar-joqtyǵyn aldyn-ala tekserip alýǵa keńes berdi.
Qoryta aıtqanda, shetelderden ushaqpen taýar ákeletin azamattar mynadaı keńesterdi qaperinde ustaǵany jón:
· Shekaradan ótpes buryn tasymaldanatyn taýarlardyń quny men salmaǵyn aldyn ala tekserý, birdeı taýarlardyń sanyna nazar aýdarý, sondaı-aq taýarǵa qatysty tyıymdar nemese shekteýlerdiń bar-joǵyn anyqtaý;
· Qajet bolǵan jaǵdaıda tıisti ruqsat qujattaryn aldyn ala daıyndaý;
· Taýardyń mindetti deklaratsııalaýǵa jatatynyn anyqtaý (eger kúmán týyndasa, baqylaýdan ótpes buryn keden organynyń qyzmetkerine júgingen durys).
– Kedendik qaǵıdalardy saqtaý jolaýshylarǵa kidiristerden, qosymsha shyǵyndardan jáne jaýapqa tartylýdan aýlaq bolýǵa múmkindik beredi. Keden organdarynyń mindeti – tek baqylaýdy júzege asyrý ǵana emes, sonymen qatar zańnamanyń saqtalýyn qamtamasyz etý jáne memlekettiń ekonomıkalyq múddelerin qorǵaý, – dep túıindedi Baýyrjan Turlybaev.
Aıta keteıik, buǵan deıin EAEO-nyń kedendik rásimderin tsıfrlandyrý bızneske qalaı áser etip jatqanyn jazǵanbyz.
Sonymen qatar, Memlekettik kirister komıteti qandaı marketpleısterge jańa kedendik talap qoıylmaıtynyn aıtty.
