Qazir kóp balaly analar sany - jarty mıllıon, bul - naǵyz erlik - Elbasy

«Kóktem shýaǵy» dep atalatyn bul júzdesýge ekonomıkanyń, mádenıettiń, áleýmettik salanyń jáne memlekettik qyzmettiń túrli sektorlarynyń ókilderi qatysty.

Memleket basshysy áıelderdi alda kele jatqan Halyqaralyq áıelder kúnimen quttyqtady.

- Sizder arqyly men elimizdiń barlyq áıelder qaýymyn quttyqtap, densaýlyq, otbasynda baqyt jáne tatýlyq tileımin. Ekonomıkanyń túrli salalarynda, ásirese aǵartý, densaýlyq saqtaý, mádenıet, bızneste jumyspen qamtylǵandardyń 52%-ynan astamyn áıelder quraıdy. Olar depýtattardyń, basshylardyń arasynda da kóp, al memlekettik qyzmetshilerdiń teń jartysynan astamy - áıelder. Osylaısha olar kóptegen sheshimderdi qabyldaýǵa atsalysady. Sol úshin meniń alǵysymdy qabyl alyńyzdar, - dedi Nursultan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezıdenti áıelder bizdiń elde ásem qalpymen basym kópshilik bolyp otyrǵanyn atap ótti.

- Táýelsizdik jyldarynda elimizde 7 mıllıondaı bala dúnıege keldi. Búginde Qazaqstanda kún saıyn myńnan asa sábı ómirge kelip jatady. Qazir kóp balaly analar sany - jarty mıllıon, bul - naǵyz erlik . Búkil áleýmettik blok názik áıelderdiń úlesinde. Olar medıtsına qyzmetkerleriniń 75%-yn qamtıdy, - dedi Memleket basshysy.

Qazaqstan Prezıdenti genderlik qatynas boıynsha respýblıka jetekshi oryndardyń birine ıe ekenin aıtyp ótti. Áıelderdiń óndiristegi jalpy ulttyq ónimge qosqan úlesi 40%-ǵa jýyqtaıdy. Áıelder mańyzdy memlekettik qyzmetter atqarady, 550 myń qazaqstandyq áıel shaǵyn jáne orta bızneske basshylyq etedi.

Nursultan Nazarbaev jaqynda Mahabbat Bekbosynovany Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń tóraıymy qyzmetine taǵaıyndaǵanyn aıtty. Qazaqstan Prezıdenti onyń tanymal dáriger ekenin jáne óte kúrdeli medıtsınalyq otalar jasaýǵa tikeleı qatysatynyn atap ótti.

Memleket basshysy «Qazaqstan - 2050» Strategııasyn iske asyrýda áıelderdiń róli erekshe ekenine toqtaldy.

- Biz saıası turaqtylyqty, senimdi, dostyqty, elimizde turyp jatqan adamdardyń barlyǵynyń teńquqylyǵyn saqtaımyz. Qazaqstan bul rette biregeı «aral» bolyp qala bermek. Bul - bizdiń ortaq qazynamyz, biz oǵan birge qol jetkizdik, - dedi Qazaqstan Prezıdenti.

QR Bas prokýratýrasy Quqyqtyq statıstıka jáne arnaýly esep komıtetiniń tóraıymy, general Sáýle Aıtpaeva 2013 jylǵy 6 mamyr óz ómirindegi eń mańyzdy kún bolyp tabylatynyn atap ótti.

- Sol kúni Siz maǵan general pogonyn tapsyrdyńyz, men Qazaqstan tarıhynda áıelder arasynda tuńǵysh general atandym. Osylaısha, Siz quqyq qorǵaý organdarynda qyzmet atqaratyn 90 myńnan astam áıeldi jigerlendirdińiz, - dedi S.Aıtpaeva.

«24KZ» telearnasynyń prodıýseri Ekaterına Morkovına arna bir jyldan astam ýaqyt buryn Memleket basshysynyń tapsyrmasymen ashylǵanyn, osy qysqa merzim ishinde onyń kórermenderiniń sany shamamen 6 mıllıon adamǵa kóbeıgenin málim etti.

«Ádemi-Aı plus» JShS prezıdenti Bahargúl Tólegen Memleket basshysynyń shaqyrýymen tarıhı otanyna kóship kelgenderdiń biri ekenin aıtty.

- Men ulttyq kádesyılar jasaıtyn kásiporyn ashtym, onda 45 adam jumys isteıdi. Sizdiń bıznesti damytýǵa jaǵdaı jasaý jónindegi túbegeıli sharalar jónindegi taıaýdaǵy sheshimińiz biz úshin sheksiz kómek bolyp sanalady. Biz bul habardy qýanyshpen qabyl aldyq, - dedi B.Tólegen.

«Qazaqstan ýkraındarynyń radasy» respýblıkalyq birlestigi tóraǵasynyń birinshi orynbasary Tamara Shırmer Qazaqstan halqy assambleıasy quramynda 12 jyl jumys istep kele jatqanyn atap ótti.

- Ókinishke qaraı, meniń tarıhı otanymda - Ýkraınada qaıǵyly oqıǵa oryn aldy. Tártipsizdikter eldi ondaǵan jylǵa artqa shegindirdi. Bolashaq eki-úsh býyndy tek problemalar kútip tur. Bizde Sizdiń saıasatyńyzdyń arqasynda beıbitshilik pen kelisim ornyqqan. Muny basqa elderde kıkiljińder órshı túsken kezde erekshe baǵalaı bastaısyń, - dedi T.Shırmer.

Sochı-2014 XXII qysqy Olımpıadalyq oıyndarynyń mánerlep syrǵanaýdan qola júldegeri Denıs Tenniń anasy Oksana Ten óziniń armany oryndalyp, ulynyń olımpıada tuǵyryna kóterilip, kókke áýelegen Qazaqstan týyna maqtanyshpen qaraǵan sáti týraly áńgimeledi.

Óndiristik qurylǵylardy paıdalaný jáne jóndeý tokary Maıra Amanova 25 jyldan beri erlermen birge jumys istep kele jatqanyna toqtaldy. Ol óz áriptesteriniń atynan óndiris jumyskerleriniń eńbekaqysyn arttyrǵany úshin alǵys aıtty.

«Astana-Opera» balet teatrynyń jetekshi solısi, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen qaıratkeri Mádına Baspaeva teatrdyń salynýy mıllıondaǵan adamdardyń armanyn oryndaǵanyn jetkizdi.

- Qazaqstan endi barlyq qazyna, barlyq mádenı mura shoǵyrlanatyn ónerdiń jeruıyǵyna aınaldy. Mundaı klassıkalyq teatrlar 21-ǵasyrda Eýrazııada salynǵan emes, - dedi M.Baspaeva.

«Órleý» jumysqa ornalastyrý agenttiginiń dırektory Mádına Saýytbekova kompanııa 600-den astam aýyl turǵynyna jumys tabýǵa kómekteskenin, olardyń 360-y jas maman ekenin habarlady.

Kókshetaý qalasyndaǵy fızıka-matematıka baǵytyndaǵy Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń qyzmetkeri Alena ıÝmakýlova qazaq tili ózi úshin týǵan tili bolyp sanalatynyn jáne óziniń bilimi bolashaqqa jol ashýǵa múmkindik beretinin aıtyp berdi.

Magıstrant Anar Baımyrzaeva sybaılas jemqorlyqpen kúrestiń matematıkalyq modeliniń ázirlenimi týraly áńgimelep, osy keleńsizdikke qarsy turýǵa óz úlesin qosýǵa úmit artatynyn jetkizdi.

«Mimioriki» kásiporynynyń atqarýshy dırektory Inna Apenko kompanııa shyǵaratyn balalar kıimi búginde úlken suranysqa ıe ekenin aıtty.

- Byltyr Siz bizge «Altyn sapa» syılyǵyn tapsyrdyńyz. Bul - bizdiń eńbegimizge berilgen eń joǵary baǵa, - dedi I.Apenko.

Eýrazııalyq ıntegratsııa ınstıtýtynyń dırektory Janargúl Qusmanǵalıeva Memleket basshysynyń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qurý týraly ıdeıasyna tek ınternettiń ózinde 8 mıllıonnan astam jarııalanym arnalǵanyn atap ótti.

- Álemdik otyz kóshbasshynyń qataryna kiretin elderdiń barlyǵy da belsendi yqpaldastyq úderisteriniń arqasynda ǵana baqýatty bolyp otyr. Búginde yqpaldastyq - tabysty ári qaýipsiz memlekettiń eń basty kilti, - dedi J.Qusmanǵalıeva.

Atyraý qalasynyń Іshki ister basqarmasynyń kóshi-qon polıtsııasy bóliminiń bastyǵy Gúljan Luqmanova quqyq qorǵaý organdaryndaǵy jalpy eńbek ótili júz jyldy quraıtyn zańgerler áýletiniń ókili ekendigin aıtty. Osy jyldar ishinde bul áýlet 200-den astam qylmystyń aldyn alyp, 100-den asa qylmysty ashqan.

«Korme-Expo» JShS bas dırektory Baqytkúl Qurmanova EXPO-2017 kórmesi sııaqty oqıǵanyń mańyzyna nazar aýdardy.

- Zamanaýı tehnologııalyq jáne ınnovatsııalyq pavılondar salynatyn bolady. Olardyń jobalary «jasyl» tehnologııalar salasyndaǵy sáýletshiler men sarapshylardy álden-aq tamsandyryp otyr, - dedi B.Qurmanova.

Al 7 bala tárbıelep otyrǵanyn aıtqan Nurgúl Musaeva memlekettiń ana men balaǵa kóńil bólip otyrǵany úshin barlyq qazaqstandyq analardyń atynan alǵysyn bildirdi.

QR BǴM Ulttyq bıotehnologııa ortalyǵynyń tin jasýshalar zerthanasynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri Ǵazıza Danlybaeva ózi ázirlegen «jasandy teri» degen atqa ıe bolǵan jasýshalyq terapııanyń ınnovatsııalyq ádisi týraly aıtyp ótti.

- Patent alyndy, klınıkalyq synaq júrip jatyr, qazirdiń ózinde kúıik shalǵan 40 naýqas sátti emdeldi, - dedi Ǵ. Danlybaeva.

Saǵat sheberi, ata-babasynan beri saǵatshy Mavlıýda Shırhanova ákesiniń mıllıonnan asa saǵat jóndegenin áńgimeledi.

- Men ákemniń jolyn qýdym, qazirdiń ózinde 350 myńnan astam saǵat jóndedim. Men Qazaqstannyń dál ýaqyty - 2050 ekenin únemi aıtamyn, - dedi ol.

Densaýlyq saqtaý mınıstri Salıdat Qaıyrbekova «Qazaqstan-2050» strategııasynyń aıasynda salany uzaqmerzimdi damytýdyń josparyn ázirleý jumystary bastalǵanyn habarlady.

- Elimizdiń medıtsına qyzmetkerleriniń aldyna qoıylǵan barlyq mindetterdiń oryndalatyndyǵyna Sizdi sendirgim keledi, - dedi S.Qaıyrbekova.

Premer-Mınıstrdiń orynbasary Gúlshara Ábdiqalyqova barlyq memlekettik jáne salalyq baǵdarlamalarǵa áıelder qaýymynyń qatysýy eskerilgenin atap ótti. Ol osyndaı jolmen baǵdarlamalarǵa jastar da tartylady dep úmit artatyndyǵyn jetkizdi.

Parlament depýtaty Zýhra Saıapova Qazaqstan halqy assambleıasy búkil álemde kelisim men turaqtylyq aımaǵyn qurýǵa talpynyp otyrǵanyn atap aıtty.

Áıelder isi jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııa tóraıymy Mahabbat Bekbosynova Qazaqstannyń genderlik teńdik turǵysynan 32-orynda ekenin habarlady.

- Biz kelesi kezdesýge deıin elimiz genderlik turǵydan damyǵan elderdiń otyzdyǵyna kirýi úshin bar kúsh-jigerimizdi jumsaımyz, - dedi M.Bekbosynova.

«Qazaqfılm» kınostýdııasynyń akteri Maııa Veronskaıa, alpınızmnen halyqaralyq sport dárejedegi sheberi Svetlana Sharıpova, ánshi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Tolqyn Zabırova, tsırk ártisi, arystan úıretýshi Týngalag Óselbaeva, sondaı-aq T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasynyń 3 kýrs stýdenti Perızat Joldasova Memleket basshysyna ózderiniń jetken jetistikteri týraly aıtyp, munyń bári elimizdegi tatýlyq pen kelisim saıasatynyń arqasynda múmkin bolǵanyn atap ótti.

Qorytyndy sózinde Nursultan Nazarbaev barlyq memlekettik baǵdarlamalar halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartý úshin júzege asyrylyp jatqanyna toqtaldy.

- Búginde Qazaqstanda shaǵyn jáne orta bıznes belsendi damýda. Bul sektorda 800 myń kásiporyn jumys isteıdi, 2,5 mıllıonǵa jýyq qazaqstandyq eńbekpen qamtylǵan. Olar eldiń ishki jalpy óniminiń 20-25 paıyzyn qamtamasyz etip otyr, bizdiń mindetimiz - bul kórsetkishti 30-50 paıyzǵa deıin jetkizý. Ol daǵdarys qubylystaryn eńsere alatyn ornyqty ekonomıka qalyptastyrady. Eger 2002 jyly kásipker áıelderdi qoldaýǵa 150 mıllıon teńge bólinse, bul san 2013 jyly 7 ese ósip, 1 mıllıard teńgeden asty, al barlyq banktik nesıelerdiń 38 paıyzy kásipker áıelderge berildi, - dedi Memleket basshysy.

Budan bólek, Nursultan Nazarbaev «Jumyspen qamtý-2020» Jol kartasy júzege asyrylǵan úsh jyl ishinde 230 myńnan astam adam jumysqa ornalastyrylǵanyn atap ótti. Bul oraıda múmkindigi shekteýli adamdardy jumyspen qamtý máselelerine basa nazar aýdarylyp otyr.

- Tek byltyrdyń ózinde osy sanattaǵy 4470 azamat jumysqa ornalastyryldy. Meniń Qazaqstan halqyna Joldaýymda berilgen tapsyrmam boıynsha, múgedekterdi qoldaýǵa arnalǵan jańa sharalar ázirlenýde. Sondaı-aq, jasy 50-den asqan adamdarǵa kómektesýge baǵyttalǵan «Bastama 50 plıýs» keshendi jospary bekitildi, - dedi Memleket basshysy.

Qazaqstan Prezıdenti ata-anasyz qalǵan, balalar úıinde tárbıelenip jatqan búldirshinderge erekshe nazar aýdardy. Nursultan Nazarbaev barlyq qazaqstandyqtarǵa bastamashylyq tanytyp, sondaı balalardy óz otbasylarynda tárbıeleý úshin alý jóninde sóz arnady.

Memleket basshysy memlekettiń mańyzdy mindeti - qazaqstandyqtardyń ál-aýqatyn odan ári arttyrý ekenine toqtaldy.

- Joldaýda men Úkimetke 2015 jylǵy 1 shildeden bastap azamattyq qyzmetshilerge eńbekaqy tóleýdiń jańa úlgisin engizýdi tapsyrdym. Ol densaýlyq saqtaý, bilim berý, áleýmettik qorǵaý salalary qyzmetkerleriniń jalaqysynyń ulǵaıtylýyn qamtamasyz etýge tıis. Eger azamattyq qyzmetshilerdiń jalaqysynyń jalpy ósimin jınaqtaı kelsek, ol qyzmet salasynyń ereksheligine sáıkes 36-dan 52 paıyzǵa deıingi mólsherdi quraıdy. Al azamattarymyzdy baspanamen qamtamasyz etý jóninde aıtsaq, tek byltyrdyń ózinde 6,8 mıllıon sharshy metr paıdalanýǵa berildi, - dedi Nursultan Nazarbaev.

Bilim berý salasynda, Memleket basshysy aıtqandaı, mektepke deıingi balalar mekemeleriniń qurylysy jalǵasýda, úsh aýysymmen oqytýdy toqtatý sharalary jasalyp jatyr. 2013 jyly 124 mektep salyndy, bıyl taǵy 45 myń orynǵa arnalǵan 73 mektepti paıdalanýǵa berý josparlanyp otyr.

Sondaı-aq, Nursultan Nazarbaev densaýlyq saqtaý júıesi nyǵaıyp kele jatqanyn, al elde ómir súrý uzaqtyǵy 72 jasqa deıin ulǵaıǵanyn aıtty.

- Qazaqstanda júrek, baýyr, búırek, ót, súıek kemigin almastyrý sekildi biregeı otalar tegin jasalady. Buryn mundaı otalardy qazaqstandyqtar tek shetelde jáne qyrýar aqshaǵa ǵana jasata alatyn. 2013 jyldyń ózinde ǵana 168 densaýlyq saqtaý nysany salyndy, bıyl taǵy sonsha nysan ashylady, - dedi Memleket basshysy.

Qazaqstan Prezıdenti óz qyzmetiniń negizgi mindeti árbir qazaqstandyqtyń ómirin baqýatty etýge, elde beıbitshilik pen tózimdilikti saqtaý ekendigine taǵy bir ret nazar aýdartyp, Qazaqstannyń barlyq er-azamattaryn áıelderdi qurmetteýge jáne baǵalaýǵa, olardyń berik tiregi bolýǵa shaqyrdy.

Kezdesýdiń sońynda Qazaqstan Prezıdenti kóp balaly ana N.Musaevaǵa «Altyn alqa» belgisin tapsyrdy.