Kazinform mamandary MNU stýdentterine tóte jazý álipbıin úıretedi
ASTANA. KAZINFORM – Kazinform agenttigi Maqsut Narikbayev University stýdentterine tóte jazý álipbıin úıretý jobasyn iske asyryp jatyr. Josparǵa saı, 300-den astam bolashaq zańger osy jazýdy oqyp, úırenedi.
– Bıyl tuńǵysh ret stýdentterimizge tóte jazýdy úıretkeli jatyrmyz. 3 aptalyq kýrstan Quqyq Joǵary Mektebiniń 1-kýrs stýdentteri ótpek. Tóte jazýdy meńgerý «Quqyqtaný» jáne «Halyqaralyq quqyq» mamandyǵynyń stýdentterine tarıhqa tikeleı jol ashyp qana qoımaı, HH ǵasyrdaǵy qylmys zańdarynyń tóte jazýmen basylǵan qazaqsha nusqalaryn túpnusqada oqýǵa múmkindik beredi. Bir ǵasyr burynǵy qylmystyq kodeksti oqyp, túsine alý qabileti stýdentterimizge Qazaqstan Respýblıkasynyń Qylmystyq kodeksine basqa qyrynan qaraýǵa, ony jaqsartý jolynda óz pikirlerin bildirýge múmkindik beredi. Tóte jazýdy meńgergen 1-kýrs stýdentteri joǵary kýrstarda osy bilimderin beıindik pánder aıasynda erkin paıdalanyp, bolashaqta básekege qabiletti, myqty kásibı maman bolyp shyǵýǵa múmkindik alady, - deıdi Joǵary gýmanıtarlyq mektebi Jalpy bilim berý pánderi departamentiniń úılestirýshisi Gúlzat Álimbaeva.
Onyń aıtýynsha, kelesi oqý jylynda tóte jazý kýrsyn basqa mamandyqtyń stýdentterine de engizý josparlanyp otyr.
- Osyǵan deıin ýnıversıtet qyzmetkerlerine de 3 kúndik kýrs uıymdastyrylǵan bolatyn. 3 kún boıy Ýnıversıtet oqytýshylary men qyzmetkerlerine tóte jazý qaripteri úıretilip, tarıh betterine saıahat jasaldy. Bul joba aldaǵy ýaqytta da jalǵasyn tabady, - deıdi Gúlzat Qanatqyzy.
Atalǵan joba QR Prezıdenti Teleradıokesheniniń 30 jyldyǵy aıasynda júzege asyrylyp jatyr. Sabaqty «QazAqparat» HAA Tóte jazý redaktsııasynyń shef-redaktory Rızabek Núsipbekuly júrgizedi.
- Qazaqtyń alǵashqy gazetteri tóte jazýmen jaryq kórdi. Ultymyzdyń zańǵar jazýshylary óz shyǵarmalaryn osy jazýmen jazdy. Alashorda zańgerleri qylmystyq zańdardy tóte jazýmen hatqa túsirdi. Biz tóte jazýdy úırený arqyly tarıhtyń tereń qatparlaryna boılaı alamyz. Keshegi danyshpan, ǵulama babalarymyz jazyp ketken muralardy túpnusqada oqýǵa múmkindik týady. Tolyq kýrs barysynda stýdentter tóte jazý álipbıiniń tarıhı mańyzymen tanysyp qana qoımaı, jazýdy erkin oqyp, jaza alatyn deńgeıge jetedi, – deıdi Rızabek Núsipbekuly.
Tóte jazý – qazaqtyń tuńǵysh álipbıi deýge tolyq negiz bar. 1912 jyly Ahmet Baıtursynuly arab álipbıi negizinde qazaq tiliniń ózindik dybystyq erekshelikterin saqtaı otyryp, ıkemdi ári qolaıly qazaqtyń tól álipbıin jasady. Bul jazý 1929 jylǵa deıin mektepterde oqytyldy.
Búgingi tańda tóte jazý álipbıin Qytaı jáne Irandaǵy qazaqtar qoldanady. Sonymen birge Altaıdan aýa kóship, Gımalaı taýynan asyp, Túrkııa jáne Eýropa elderine jetken qazaqtardyń birazy osy jazýdy oqı alady.
Aıta keteıik, Kazinform agenittigi 2009 jyldan bastap tóte jazýmen aqparat taratyp keledi.
