Qazan qalasynyń kórnekti jerleri

Osy tańǵajaıyp qalamen baılanystyrylatyn alǵashqy qaýymdastyqtardyń barlyǵy Tatarstan astanasynyń eń kórnekti jeri - Qazan Kremlimen sabaqtasyp jatatyny sózsiz.

Volganyń sol jaǵalaýynda ornalasqan Kremldiń terrıtorııasy 1 500 sharshy metrdi qamtyp, onda birneshe tarıhı jáne arhıtektýralyq keshender ornalastyrylǵan.

Tatarstannyń bas meshiti - Qul Sharıf meshiti Qazan Kremliniń aýmaǵynda ornalasqan. Meshit 1552 jyly Ivan Groznyıdyń áskeri buzǵan eski Qazan handyǵy meshitiniń ornyna salyndy.  Onyń qurylysy 1996 jyldan 2005 jylǵa deıin jalǵasty. Meshit buzylǵan ǵıbadathananyń sońǵy ımamynyń esimimen atalady. 58 metrlik 4 úlken jáne 4 kishkentaı munaralary bar.

Qazan Kremliniń taǵy bir kórnekti jeri - Súıimbıke munarasy. Munara tarıhyn jergilikti turǵyndar 1552 jyly Ivan Groznyıdyń buıryǵy boıynsha jeti kúnde salynyp bitken munara jaıly ańyz áńgimemen baılanystyrady. Meshit qurylysyna ózin áıeldikke almaqshy bolǵan Súıimbıke patshaıymnyń Ivan Groznyıǵa qoıǵan sharty sebep bolǵan. Alaıda, onyń áıeli bolǵysy kelmegen Súıimbıke meshittiń qurylysy aıaqtalǵannan keıin munaraǵa kóterilip, tómen qaraı qulap mert bolǵan. Qazanǵa kelgen qonaqtarǵa Súıimbıke taǵdyry erliktiń, eldiktiń belgisi retinde aıtylady.

Súıimbıke munarasynyń bókterinde 1977 jyly tabylǵan Qazan handarynyń kesenesi ornalasqan. Kesene 1460 jyldary salynǵan. Bul jerde Mahmýd han da jerlengen. 2004 jyly kesenede taǵy birneshe adamnyń jerlengendigi anyqtaldy. Olar Ibragım, Halıl, Jáńgir nemese Safa-Gıreı handar bolýy múmkin degen boljam bar.   

Biraz shalǵaı jerde 16 ǵasyrǵa tıesili, kók tústi  jáne altyn jalatylǵan kúmbezdi  Blagoveşenskıı sobory ornalasqan. Ǵıbadathana 1925 jyly jabylyp, 2005 jyldan bastap qana qaıtadan ashyldy. Onyń janynda Qazannyń ejelgi sáýletshilerine arnalǵan eskertkish ornatylǵan.

Qala ishindegi qazirgi zamanǵy úıler men shýly kóshelerdiń arasyndaǵy Tatar aýyly dep atalatyn tarıhı aýmaqqa ený janyńa erekshe jaılylyq syılaıdy. Bul aımaq tarıhı eskertkishterge toly:  meshitter men medreseler, kóne bazar alańy men Qazan aqsúıekteriniń úıleri.

Ál-Marjan meshiti - bastapqyda Birinshi sobor, keıinnen Efendı (Gospodskoı), ıÝnýsov (kópes ıÝnýsovtartyń famılııasy boıynsha) dep atalyp, bertin kele  19 ǵasyrdyń ekinshi jartysynda osy meshitte qyzmet etken Shıgabýtdın Marjanı ımamnyń qurmetine  Ál-Marjan meshiti dep ataldy.

2013 jyly úlken qazan túrinde salynǵan erekshe neke saraıy - «Qazan» otbasy úıi degen ataýǵa ıe boldy. Bul da Qazan qalasyndaǵy eń kórnekti ǵımarattardyń qatarynda.

Tatarstan astanasynyń zaman talabyna saı kórnekilikteriniń taǵy biri - 2010 jyly salynǵan Eginshiler saraıy, munda Tatarstan Respýblıkasynyń aýylsharýashylyǵy mınıstrligi ornalasqan. Frantsýzdyq barokko men ıtalııalyq renessans úlgileri úılestirilgen bul saraı shyn mánisinde Eýropa saraılaryn eske salady.

Óziniń kópqyrly tarıhymen, tabıǵaty kórkem jaǵajaılary, jasyl saıabaqtary, zamanaýı sáýleti jáne tarıhı eskertkishteri jarasqan Qazan qalasynyń Reseıdiń úshinshi astanasy atanýy beker bolmasa kerek.