Qazalydaǵy qara tuz keniniń qasıeti qandaı
QAZALY. QazAqparat - Qyzylorda oblysy Qazaly aýdanyndaǵy qara tuz keni búginde jurtshylyq tarapynan úlken qyzyǵýshylyq týdyrýda. Maýsym saıyn munda kelýshiler sany artyp, ol jerdiń sýyna shomylǵandar dertine daýa taýyp jatyr, dep habarlaıdy QazAqparat.
Jergilikti halyq «Qarabolat áýlıe» jeri dep atap ketken qara tuz keni Q.Pirimov aýylynan shyǵysqa qaraı 25-30 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan. Tuzdy kóldiń eni - 50-60 metr, uzyndyǵy 700-800 metr. Balshyq pen sý aralas tabıǵı qara tuzǵa halyq shildeniń 10-nan tamyzdyń 10-na deıin túsedi.
Q.Pirimov aýylynyń baıyrǵy turǵyny Qonysbaı Ramazannyń aıtýynsha, Qarabolat degen kisi asharshylyq zamanda kóldiń mańaıynan jertóle qazyp, qara tuzdy satyp kún kórgen eken. Tipti, ol jerden soǵys jyldary Keńes úkimeti arnaıy tuz aldyrtqan degen derek bar. El aýzyndaǵy áńgimege súıensek, osy jerde Qarabolattyń kempiri men kelini de turǵan kórinedi. Ajaly jetip keıýana qaıtys bolǵanda kelini enesiniń máıitin jertólege qoıǵan. Bertin kele, jertóle qulaǵandyqtan, beıit úıindiniń astynda qalǵan. Keıin onyń aınalasyn malshylardyń biri qorshap qoıǵan.
«Bala kezimde ata-anam sol mańaıdy panalap, mal baqqan. Ol keıbir adamdardyń qara tuzdy poıyzǵa aparyp satqanyn, mal sharýashylyǵymen aınalysatyn sharýashylyqtar da osy jerden tuz alǵanyn kórgen. Tabıǵattyń sheberligine tań qalasyz, jerdiń astynan ózdiginen qara tuz shyǵyp jatyr jáne onyń emdik qasıeti de mol. Bul jerde dertine shıpa tapqysy kelgender shilde-tamyz aılarynda kóbeıedi», - deıdi Qonysbaı Ramazan.
Al aýyl turǵyny Esimbek Saǵymbaev ta tuzdyń emdik qasıetin aıtady.
«Byltyr osy jerden bir bóshke tuz-sý alyp, emge paıdalanatyn adamǵa aparyp bergenmin. Qara tuz kádimgi sýmen jýylmaıdy. Tek óziniń sýymen adam batatyndaı ydysqa salyp, shomylady. Jel qatqanǵa, qyshymaǵa, teri jaralaryna, býyn aýrýlaryna paıdasy mol», - deıdi ol.
Sonymen qatar, tuzdy tórt túlikke berse, aýsyl dertinen aıyqtyrady. Kezinde malshylar qara tuzben soǵym etin tuzdaıtyn bolǵan.
Jergilikti turǵyndardyń sózine qulaq túrsek, qara tuz keniniń basynda eki-úsh kún jatyp, emdelse, nátıjeli bolady. «Onyń balshyǵy da dertke daýa» deıdi olar.
