Qazaqtyń Habıbasy júzge toldy

ASTANA. QazAqparat - M.Áýezov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq drama teatrynda jeztańdaı ánshi Júsipbek Elebekovtiń adal jary, Qazaqstannyń eńbek sińirgen artısi, Mádenıet salasynyń úzdigi Habıba Elebekovanyń 100 jyldyq ǵasyr toıy ótti, dep jazady «Aıqyn» respýblıkalyq gazeti búgingi sanynda.

Qazaqtyń Habıbasy júzge toldy

Saltanatty kesh Qazaqstannyń eńbek sińirgen mádenıet qaıratkeri Bolat Ábdilmanovtyń oqýynda mereıtoı ıesiniń qurmetine jazyl­ǵan arnaý óleńmen ashyldy. Odan keıin sahna sańlaǵy týraly daıyn­dalǵan beınesıýjet tama­shalanyp, Habıba Qaraq­baı­qyzy­nyń shyǵar­mashylyq joly týraly málimet berildi.

1916 jyly Qaraǵandy oblysy Qarqaraly aýdany Tomar aýylynda qarapaıym otbasynda dúnıege kel­gen aktrısa áke yqpalymen orys­sha saýat ashyp,1934 jyly Qalıbek Qýanyshbaev pen Júsipbek Elebe­kovtiń kóregendigimen Qarqaraly okrýginiń halyq teatryna qabyl­da­nady. 1935 jyly M.Áýezov atyn­daǵy qazaq drama teatryna shaqy­rylyp, J.Shanınniń «Arqalyq batyrynda» - Qarakóz, M.Áýezov­tiń «Qaraqypshaq Qobylandy», «Qarakóz», «Abaı», «Shekara» pe­sa­larynda - Kúnikeı, Tekti, Mór­jan, Qanykeı, Ajar, B.Maılınniń «Maıdanynda» - Mamyq, A.Sú­leı­menovtiń «Jetinshi palata­syn­da» - kempir, A.Tasymbekovtiń «Ke­be­nek kıgen arýlarynda» - tutqyn áıel, Q.Amanjolovtyń «Dosym­nyń úılenýinde» - Aıǵa­nym, Ǵ.Mú­sire­povtiń «Qozy Kór­pesh-Baıan su­lý­yn­da» - Maqpal, Iran-Ǵaıyptyń «Estaıdyń Qorlanyn­da» - Aınash tárizdi júzden asa áıel-ana obraz­daryn ómirge ákeldi. Sonyń ishinde M.Áýezovtiń «Abaı» dramasyndaǵy Qanykeı beınesin seksenge kelgen­she oınap, 55 jyl sahnadan túsir­medi. Sonymen qatar Gogoldiń «Revızoryndaǵy» Poshlepkına tárizdi jaǵymsyz keıipker rólin 37 jyl boıy kórermenge usynyp, 95 jasynda sahnamen qoshtasty.

Teatr jáne kıno óneri sheberin mereıtoıymen quttyqtaǵan Elbasy­nyń sálemin Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muhamedıuly jetkizdi. Prezıdent óz hatynda:
- Qurmetti Habıba Qaraqbaı­qyzy! 100 jasqa tolǵan mereı­toıyńyz qutty bolsyn! Ózińizdeı ǵasyr jasaǵan aıaýly jannyń osyndaı mereıli jasqa jetýi barsha halqymyzdyń ortaq qýanyshy ári mádenıetimiz ben ónerimiz úshin aıtýly mereke. Siz M.Áýezov atyn­daǵy Qazaq memlekettik akademııa­lyq drama teatrdyń irgesin qalaǵan alyptar tobynyń kórnekti ókilisiz. Osy teatrda seksen jyldaı úzbeı óner kórsetip, kóptegen nanymdy beıneler jasap, búgingi tańda qazaq sahnasynyń anasyna aınaldyńyz. Qazaq teatry óneri men ádebıetiniń irgesin qalaǵan tarıhı tulǵalar týraly bolashaq urpaqqa arnap taǵylymdy estelik kitaptar jazyp, kórsetken ónegeńiz de óz aldyna bir tóbe. Sizdiń ónerdegi jolyńyz ben jarqyn isterińiz halqymyz úshin árdaıym jaqsy úlgi bolyp qala beredi. Osynaý mereıli mereke tusynda denińizge saýlyq, boıy­ńyzǵa kúsh-qýat, otbasyńyzǵa aman­dyq, qut-bereke tiledim! - dep qýanyshqa ortaqtastyǵyn bildir­gen.

Mundaı aqjarma tilekti Pre­mer-mınıstr Kárim Másimov pen Premer-mınıstrdiń orynba­sary Darıǵa Nazarbaeva da joldapty. Sondaı-aq Qaraǵandy oblysynyń ákimi Nurmuhambet Ábdibekov pen Qarqaraly óńiriniń ystyq sálemin aýdan ákiminiń orynbasary Saılaý Álıuly jetkizdi. Qazaqstannyń halyq artısi Asanáli Áshimov «Bizdiń teatrymyzdyń tarıhynda júzge kelgen eshkim joq. Sondyq­tan búgin teatrda naǵyz qýanysh, úlken toı» deı kele, tórde otyrǵan aktrısanyń qasyna kórermender ortasynda otyrǵan Qazaqstannyń halyq artısi, 98 jastaǵy Aısha Abdýllınany shaqyrdy. Habıba zamandasynyń ókshesin basyp kele jatqan Aısha apa Kúláshtiń reper­týarynan «Gákký» ánin shyrqap, áriptesine amandyq tiledi. Kesh ıesin quttyqtaı kelgen Qazaq­stan­nyń halyq artısi, Memlekettik syı­lyqtyń ıegeri Maqpal Jú­nisova, Qazaqstannyń eńbek sińirgen artısi Ramazan Stamǵazıev, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Altynaı Jorabaeva ánnen shashý shashyp, jınalǵan­dardyń kóńilin kóterdi. Maǵ­jan­nyń otyzǵa tarta lırıkalyq týyn­dysyn jatqa oqıtyn Habıba Ele­bekova kópshiliktiń suraýymen aqynnyń «Súı, jan sáýlem» óleńin tartý etti.

Habıba Elebekova,
Qazaqstannyń eńbek sińirgen artısi, Mádenıet salasynyń úzdigi:
- Baýyrlarym, balalarym, elim-jurtym, qara shańyraǵym! Men qazaqtyń basynan ótken nebir náýbet jyldardy óz kózimmen kórgen janmyn.
Bir úıdegi on jeti jan ashtan ólip, sońdarynda jalǵyz men qal­dym. Asharshylyq, qýǵyn-súrgin, soǵys qasiretiniń azabyn tarttym.
Qazaq teatrynda «Eńlikti» alǵash oınap, Máskeýde eń birinshi dombyramen án salǵan qazaq qyzy, týǵan apam Dálıla Ońǵarbekovadan jastaıymnan án úırenip, sol kisige eliktep óstim. Meniń baǵyma Qazaqstannyń halyq artısi, Abaı ánderiniń sheber oryndaýshysy Júsekeń jolyqty. Ekeýmiz tatý-tátti, baqytty ǵumyr keshtik. Arqasúıer azamatym men arystaı uldarymdy jer qoınyna berip, qazir kishi balam Estaıdyń qolyna qarap otyrmyn. Barlyq ǵumyrym osy qara shańyraqta ótti.
Júz jasaǵan ana retinde el-jurtyma, álem halqyna tek aman­dyq, jaqsylyq tileımin. Bir-biriń­men dos bolyp, barlyq eldiń teatrymen birge júrińder. Árqaı­sysyń bir-birińniń kemshiligińdi jýyp, úlgi tutyp otyrsańdar deı­min.
Bir-birińe eshqashan jamandyq oılamańdar. Dúnıede máńgi-baqı turatyn eshteńe joq. Azǵantaı ǵu­myrda tek jaqsylyq jasap ótiń­der!
Árbir otbasy, árbir el aman bolsa eken!
Búgin meni osynshama qurmet­tep, syı jasap otyrǵandaryńa myń da bir raqmet!