Qazaqtardan da óz Ilon Maski shyǵýy ábden múmkin — eks-depýtat Nurtóre Júsip
ASTANA. KAZINFORM — Belgili qoǵam qaıratkeri Nurtóre Júsip Adyrna portalyna bergen suhbatynda jastarǵa shabyt beretin tulǵalar týraly eńbekterdi kóbeıtý qajet ekenin aıtty.
Ol álemge jańashyldyǵymen tanylǵan Ilon Mask sekildi adamdardyń tabys jolyn zertteýmen qatar, Qazaqstannan da sondaı aýqymdy oılaıtyn, tehnologııa men ǵylymda serpilis jasaıtyn azamattardy keńinen nasıhattaý mańyzdy ekenin atap ótti.
Onyń pikirinshe, «qazaqtardan da óz Ilon Maski shyǵýy ábden múmkin», ol úshin jastarǵa naqty úlgi bolatyn oqıǵalar kóbirek aıtylýy kerek.
— Sonymen qatar, másele tek kitap jazýmen shektelmeýi tıis. Mundaı oqıǵalar qyzyqty formatta usynylyp, keńinen nasıhattalǵany mańyzdy. Áıtpese, sapaly eńbek jazylǵanymen, ony az ǵana adam oqysa, negizgi maqsatqa jetý qıyn. Sondyqtan ǵylym, tehnologııa jáne kásipkerlik salasynda jetistikke jetken tulǵalar týraly kitaptarmen qatar, derekti fılmder, serıaldar jáne bilim berý jobalary da kóbirek jasalýy qajet, — dedi ol.
Osylaı degen belgili qoǵam qaıratkeri Nurtóre Júsip damyǵan memleketterdiń jetistikke jetýiniń basty kepili — temirdeı tártip pen ýaqytty júıeli paıdalaný deıdi.
— Alaıda, qazirgi qazaq qoǵamynda saǵattap keshigip bastalatyn toı-tomalaqtar men tún ortasyna deıin sozylatyn jıyndar ýaqytty ysyrap etip, adamnyń bıologııalyq yrǵaǵyn buzyp jatyr. Shala uıqymen, ýaqytyly demalmaı ertesine jumysqa shyqqan qoǵamnan ónimdi eńbek pen sapaly nátıje kútý múmkin emes deıdi ol. Sondyqtan bıologııalyq zańdylyqtardy saqtap, densaýlyqqa jaýapkershilikpen qaraý — el bolashaǵy úshin asa mańyzdy qadamnyń biri.
Búgingi jahandyq báseke zamanynda ozyq tehnologııaly Japonııa, Ońtústik Koreıa men Eýropa elderi zymyrap alǵa ozyp barady jáne olar bizdiń kóshimizdi túzetkenimizdi kútip turmaıdy. «Zamanyń túlki bolsa, tazy bolyp shal» degen qazaq danalyǵyna súıenip, jastarymyz maqsatsyzdyq pen uıqysyzdyq dertinen arylýy qajet. Tek ýaqytty baǵalaıtyn, tártipke baǵynǵan jáne zaman aǵymyna saı ıkemdi áreket ete alatyn ult qana álemdik kóshke ilesedi, — dedi Nurtóre Júsip.
Belgili qoǵam qaıratkeri Nurtóre Júsip kún saıyn oqylǵan kitap oı-óristi keńeıtip, til baılyǵyn arttyratynyn aıtty.
Ol «Kitap oqyp jetistikke jetken adamdy kórsetińizshi?» degen suraqqa jarqyn mysal dep Qasym-Jomart Toqaevty atady.
— Ol jazýshynyń otbasynda tárbıelenip ósti. Kóp oqyp, bilimge erekshe kóńil bóldi. Sonyń nátıjesinde búginde qytaılarmen qytaı tilinde, aǵylshyndarmen aǵylshyn tilinde, frantsýzdarmen frantsýz tilinde, kórshi elderdiń basshylarymen orys tilinde erkin sóılese alatyn dıplomat. Kitap oqý adamdy bir kúnde ózgertpeıdi. Biraq kún saıyn oqylǵan kitap oı-óristi keńeıtip, til baılyǵyn arttyryp, úlken jetistikterge bastaıdy, — dedi Nurtóre Júsip.
Qoǵam qaıratkeri suhbat barysynda qazaq qoǵamyndaǵy amandasý mádenıetin qatań synǵa aldy.
Onyń aıtýynsha, áıel adamdy qushaqtap amandasý qazaqtyń dástúrinde bolmaǵan. Sondaı-aq sońǵy kezde er adamdardyń bir-birimen súıisip amandasýy kóbeıgenine nazar aýdardy.
Dastarqannyń ústinen asyla qol sozyp amandasý, otyrǵandardyń bárimen jaǵalaı qol alysý durys emes. Munyń bári gıgıena máselesi ekenin aıtty. Ol amandasý mádenıetin qaıta qarap, qazaqy ádepke saı dástúrli sálemdesý úlgilerin jańǵyrtý qajet ekenin tilge tıek etti.
