Qazaqstannyń joǵary oqý oryndaryndaǵy sheteldik stýdentterdiń sanyn arttyrý qajet - Bilim mınıstrligi
ASTANA. Tamyzdyń 21-i. QazAqparat /Gúlmıra Álıakparova/ - Qazaqstandyq bilim berý júıesi básekege qabiletti bolýy úshin, ol eksportqa baǵdarlanǵan bolýy tıis. Bul týraly búgin ótken brıfıngte QR Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń resmı ókili Serik Yrsalıev málim etti,
dep habarlaıdy ҚazAқparat.
S.Yrsalıevtiң atap kөrsetkenindeı, Қazaқstanda aғylshyn tilindegi baғdarlamalardyң az bolýynan jәne eldiң joғary oқý oryndarynda bilim berý aғylshyn tilinde jүrgizilmeýi sebepti, Қazaқstan sheteldik stýdentterdi elge tartý үrdisi boıynsha kөptegen elderden artta қalyp otyr. Stýdentterge bilim berý үrdisinde ımport pen eksporttyң Қazaқstandaғy ara-қatynasy 3-ke 1-di құraıdy. Eger shet elde 30 myң қazaқstandyқ bilim alsa, shetel stýdentteriniң Қazaқstandaғy sany 10 myңnan sәl ғana asady.
«Қazaқstandyқ bilim berý jүıesi bәsekege қabiletti bolýy үshin, ol eksportқa baғdarlanғan bolýy tıis. Dүnıejүzilik saýda ұıymynyң baғalaýy boıynsha, әlemde bilim berý қyzmetteriniң naryғy jyl saıyn 60 mıllıard AҚSh dollaryn құraıdy. Bұl baғyttaғy tұraқty kөshbasshy Amerıka Құrama Shtattary bolyp otyr. Amerıkanyң joғary mektebi sheteldik stýdentterden memleket olarғa bөletin қarajattan 15 ese artyқ paıda tүsiredi», - dedi ol.
Onyң aıtýynsha, oқýғa, tұratyn jerge, tamaқtaný men basқa da қajettilikterge jұmsalatyn shyғyndardy қosa eseptegende, өzge elderden keletin stýdentterden tүsetin ekonomıkalyқ paıda jylyna shamamen 100-120 mıllıard AҚSh dollaryn құraıdy.
Қazaқstandyқ bilimniң eksporttyқ tartymdylyғyn arttyrý maқsatynda қolғa alynғan sharalardan keıin, sheteldik stýdentter respýblıkanyң JOO-larynda bilim alýғa қyzyғýshylyқ tanyta bastaғanyn da aıta ketý kerek. Mәselen, 2005 jyly Қazaқstanda әlemniң 30 memleketinen 9153 sheteldik oқysa, өtken oқý jylynda olardyң sany 49 elden 10458 adamdy құrady. Olardyң deni Өzbekstan (3427), Қytaı (2086), Қyrғyzstan (526), Moңғolııa (205), Tүrkııa (409) jәne taғy basқa elderden kelgender. Өz kezeginde «Bolashaқ» baғdarlamasynan bөlek өzge memleketterde 30 myң қazaқstandyқ bilim nәrinen sýsyndaýda.
