Qazaqstannyń ulttyq valıýtasy túrli baıqaýlarda júldeli oryndar ıelenip júr (FOTO)
ASTANA. QazAqparat - 15 qarasha - Ulttyq valıýtamyz teńgeniń kúni. 1997 jyly el Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen bul kún tól valıýtamyzdyń týǵan kúni ári qarjygerler kúni bolyp belgilendi. Osy oraıda atalǵan ýaqyttan beri ulttyq valıýtamyz jáne monetalar birqatar halyqaralyq baıqaýlarda júldeli oryndardy ıelendi. «QazAqparat» agenttigi QR Ulttyq bankiniń málimetterine súıene otyryp, ataýly marapattar jaıynda aqparatty kópshilik nazaryna usynýdy jón kórdi.
«Vıchentsa Nýmızmatıka - 2014» Halyqaralyq júldesi» eskertkish monetalardyń halyqaralyq konkýrsynyń qorytyndysy boıynsha QR Ulttyq Bankiniń «Respýblıka ıgiligi» serııasyndaǵy «Baıqońyr» eskertkish kúmis monetasy 2012 jyly soǵylǵan eń úzdik moneta retinde osy bedeldi konkýrsta ekinshi júldege ıe boldy. Mundaı joǵary marapat sımvoldyq nysandardyń biregeı ázirlegeni jáne joǵary tehnologııalyq óndiriste biregeı turǵydan qoldanylatyn kúmis pen tantaldy sheber úılestirgeni úshin berildi. Bul moneta ǵaryshty jáne álemdegi eń áıgili ǵarysh alańdarynyń biri «Baıqońyr» ǵarysh aılaǵyn zertteýdegi mańyzdy jetistikterdi pash etedi.
«Moneta juldyzdary-2013» baıqaýynyń nátıjesinde 2013 jylǵy 26 qyrkúıekte Máskeý qalasynda «Jyl monetasy» atalymynda úshinshi oryndy QR Ulttyq Banki usynǵan altyn jalatylǵan «Tamǵaly petroglıfteri» kúmis monetasy jeńip aldy. Uıymdastyrý komıtetimen QR Ulttyq Bankine «Respýblıka ıgiligi» monetalar serııasy úshin arnaıy júlde berildi. Bul serııaǵa tórt monetalar kiredi: «Esik kósemi», «Baıqońyr», jáne «Tamǵaly petroglıfteri» eki kúmis monetasy.
Halyqaralyq banknot qaýymdastyǵy (IBNS) konkýrsynyń qorytyndylary boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arnalǵan nomınaly 10 000 teńgelik qazaqstandyq banknot «2011 jyldyń eń úzdik banknoty» atalymynda jeńip shyqty. Banknottyń dızaınyn QR Ulttyq Bankiniń dızaınerleri jasady.
2012 jylǵy 25 qyrkúıekte Vıchentsa qalasyndaǵy (Italııa) «Vicenza Numismatica - 2012» moneta óniminiń halyqaralyq konkýrsynyń qorytyndylary boıynsha saltanatty marapattaý rásimi ótti. QR Ulttyq bankiniń «Ǵarysh» serııasyndaǵy «Tuńǵysh ǵaryshker» eskertkish kúmis monetasy «Erekshe pikir» atalymynda júlde aldy. Budan bólek, 2011 jylǵy 29 qańtarda Berlınde «World Money Fair» halyqaralyq kórmesinde Krause Publications ótkizgen konkýrstyń qorytyndylary shyǵaryldy. QR Ulttyq bankiniń «Uly qolbasshylar» serııasynan «Atılla» eskertkish kúmis monetasyna «Tarıhı taqyryp boıynsha eń úzdik moneta» atalymynda «Jyldyń eń úzdik monetasy» nagradasy berildi. Atap aıtqanda, 2010 jylǵy 26 qyrkúıek-3 qazan aralyǵynda Avstralııanyń astanasy Kanberra qalasynda Moneta saraılary dırektorlarynyń 26-shy konferentsııasy ótip, onda monetalar konkýrsy ótkizildi. Moneta saraılary dırektorlarynyń konferentsııasyna múshelerdiń (50 daýystyń 47-si) jasyryn daýys berýimen shyǵarylǵan sheshimimen Qazaqstannyń «Jolbarys» kollektsııalyq kúmis monetasyna Avstralııada eki bas júlde berildi: «Eń ədemi moneta» jəne «Eń tehnologııalyq turǵydan tabysty jasalǵan moneta». «Moneta juldyzdary - 2010» eskertkish monetalardyń tórtinshi halyqaralyq konkýrsynyń qazylar alqasynyń sheshimimen «At ıl la» eskertkish kúmis monetasy «Jyl monetasy» nomınatsııasynda dıplommen marapattaldy. Marapattaý rásimi 2010 jylǵy 10 maýsymda Sankt-Peterbor qalasynda ótti. Berlınde «World Money Fair» halyqaralyq kórmesinde «Krause Publications» ótkizetin monetalar baıqaýynyń qorytyndylary boıynsha «Shyńǵys han» eskertkish kúmis monetasy «Tarıhı taqyryp boıynsha eń úzdik moneta» atalymynda «Jyl monetasy-2010» marapatyn aldy. Marapattaý rásimi 2010 jylǵy 30 qańtarda Berlınde dúnıejúzilik aqsha kórmesinde ótti. 2009 jylǵy 1 qarashada Vıchentsa qalasynda (Italııa) «Vicenza Numismatica - 2009» moneta óniminiń halyqaralyq konkýrsynyń qorytyndylary boıynsha saltanatty marapattaý rásimi boldy. «Shyńǵys han» monetasyna «Monetanyń bet jaǵynda qoldanylǵan ózindik ereksheligi syrt jaǵyndaǵy Shyńǵys hannyń sapaly oryndalǵan beınesi úshin» ІІ oryn berildi. 2009 jylǵy 24 qyrkúıekte Sankt-Peterbor qalasynda «Moneta juldyzdary-2009» eskertkish monetalardyń úshinshi halyqaralyq konkýrsynyń qorytyndylary shyǵaryldy. «Moneta juldyzdary-2009» konkýrsyna qatysýǵa álemniń 21 elinen 176 moneta usynyldy. QR Ulttyq bankiniń «Dıadema bóligi» eskertkish kúmis monetasy «Biregeı ıdeıalyq sheshim» nomınatsııasynda II oryndy ıelendi jəne «Moneta juldyzdary-2009» eskertkish monetalardyń úshinshi halyqaralyq konkýrsy ədilqazylar alqasynyń sheshimimen tıisti dıplommen marapattaldy.
Al 2007 jyly Sýzdal qalasynda (Reseı) TMD jáne Baltyq elderiniń eń úzdik monetasyna arnalǵan «Moneta juldyzdary-2007» atty birinshi konkýrstaǵy jeńimpazdardy marapattaý rásiminde qazaqstandyq monetalar úsh nomınatsııada jeńiske jetti: «Shabandoz» kúmis monetasy «Jyldyń kúmis monetasy» nomınatsııasynda birinshi orynǵa ıe boldy. «Regel qyzǵaldaǵy» monetasy «Moneta - eń jaqsy syılyq» jáne «Kórermender kózaıymy» atalymynda jeńiske jetti. Budan bólek, 2007 jylǵy 19 qazanda «Vicenza Numismatica-2007» moneta óniminiń halyqaralyq konkýrsynyń qorytyndylary boıynsha saltanatty marapattaý rásimi ótti. QR Ulttyq bankiniń tantal qosylǵan «Ǵarysh» eskertkish kúmis monetasy 2006 jyly soǵylǵan álemdegi eń úzdik moneta retinde birinshi orynǵa ıe boldy. Marapat estetıkalyq aspektileri men monetanyń mánine berildi.
2007 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki «Halyqaralyq Vıchenza Nýmızmatıka júldesi» (Italııa) atty monetalyq ónimderdiń baıqaýyna qatysty. Birinshi júlde estetıkalyq aspektileri men monetanyń mán-maǵynasyna beriledi. Qazaqstan Ulttyq banki osy baıqaýda «Ǵarysh» monetasymen jeńip shyqty.
Aıtpaqshy, Banknottardy jasaý, qoldan jasaýdan qorǵaý jáne aınalysqa engizý máselelerine arnalǵan jáne IACA (International Association of Currency Affairs) - Valıýtalyq máseleler jónindegi halyqaralyq úkimettik emes uıym ótkizip otyrǵan « Currency Conference-2007» halyqaralyq valıýta konferentsııasynyń sheńberinde konkýrs uıymdastyrylǵan bolatyn. Oǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq banki 2006 jylǵy úlgidegi banknottarmen qatysty. «Eń úzdik jańa banknot» atalymynda birinshi oryn qazaqstandyq 10 000 teńgelik banknotyna berildi. Onda 2006 jylǵy qarashada shyǵarylǵan jańa serııaly banknottardyń biregeı dızaıny, kúrdeli jáne joǵary qorǵalý deńgeıi atap ótildi.
