Qazaqstannyń jańa Konstıtýtsııasy boıynsha ótken referendým Máskeýde talqylandy

MÁSKEÝ. KAZINFORM - Máskeýde reseılik parlamentshiler, dıplomattar jáne Ortalyq Azııa boıynsha jetekshi sarapshylardyń qatysýymen Qazaqstan Respýblıkasynyń jańa Konstıtýtsııasy boıynsha referendým qorytyndylaryna arnalǵan dóńgelek ústel ótti.

Kezdesý qatysýshylardyń pikirinshe, jıyn respýblıkanyń damýynyń jańa kezeńin aıqyndaıtyn tarıhı oqıǵaǵa jan-jaqty taldaý jasaýǵa múmkindik berdi, dep habarlaıdy «Qazınform» agenttiginiń Máskeýdegi menshikti tilshisi.

Іs-shara Qazaqstannyń Reseıdegi elshiligi alańynda uıymdastyryldy.

Jıyndy ashqan Qazaqstannyń Reseıdegi elshisi Dáýren Abaev dóńgelek ústel qatysýshylaryna Ortalyq saılaý komıssııasynyń aldyn ala derekterin usyndy. Ol halyqtyń erik bildirý kórsetkishteri jaı ǵana statıstıka emes, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev ustanǵan baǵytqa degen naqty senimniń ólshemi ekenin atap ótti.

Onyń aıtýynsha, jańa Konstıtýtsııanyń qabyldanýy el úshin sheshýshi oqıǵa boldy.

Reseılik zań shyǵarýshylar men dıplomattar referendýmnyń ashyqtyǵyn, zańdylyǵyn jáne uıymdastyrylýyn joǵary baǵalady.

Reseı Federatsııasy Federatsııa Keńesiniń halyqaralyq ister jónindegi komıteti tóraǵasynyń birinshi orynbasary Andreı Denısov Qazaqstannyń jańa konstıtýtsııalyq júıe jaǵdaıyndaǵy ári qaraıǵy damýy qyzyǵýshylyq týdyratynyn aıtty. Sondaı-aq ol Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy parlamenttik ózara is-qımyldyń tıimdi qalyptasqan tetikterin saqtaýdyń mańyzyn atap ótti.

Óz kezeginde Reseı Memlekettik dýmasynyń shaǵyn jáne orta kásipkerlik jónindegi komıteti tóraǵasynyń birinshi orynbasary Alfııa Kogogına referendým úderisi eshqandaı zańbuzýshylyqsyz, halyqaralyq jáne ulttyq zańnama talaptaryna tolyq sáıkes ótkenin málimdedi.

Onyń aıtýynsha, saılaýshylardyń belsendiligi azamattardyń qyzyǵýshylyǵyn jáne erkin tańdaý jasaýǵa jaǵdaı jasalǵanyn aıqyn kórsetti.

Reseı Syrtqy ister mınıstrliginiń TMD elderi jónindegi úshinshi departamentiniń dırektory Aleksandr Sternık Qazaqstan basshylyǵy tolyq ashyqtyq tanytqanyn aıtty. Ol saılaýshylardyń usynylǵan túzetýler mazmuny týraly barynsha habardar bolǵanyn erekshe atap ótti.

Sarapshylar qaýymdastyǵynyń ókilderi Qazaqstandaǵy konstıtýtsııalyq reformany ýaqyt talabyna der kezinde berilgen jaýap dep baǵalady.

Sarapshy Alekseı Vlasov jańa Konstıtýtsııanyń qabyldanýyn oryndy ári qajetti qadam dep atady.

Onyń aıtýynsha, 1995 jylǵy qujat Keńes Odaǵy ydyraǵannan keıingi kezeńde memlekettiliktiń negizin qalyptastyrsa, jańa redaktsııa sońǵy onjyldyqtardaǵy túbegeıli ózgeristerdi bekitedi.

Óńirlik problemalar ınstıtýtynyń ǵylymı jetekshisi Dmıtrıı Jýravlev bul oıdy jalǵastyryp, Konstıtýtsııany qabyldaý zańdy úderis retinde baǵalady. Ol sonymen qatar qujattyń ýaqytynda qabyldanyp otyrǵanyn aıtyp, burynǵy júıe elementteri óziniń tıimszdiginen damý úderisin tejeýi múmkin ekendigin, sebebi olar óziniń ózektiligin joǵaltqanyn atap ótti.

Reseı Úkimeti janyndaǵy Zańnama jáne salystyrmaly quqyqtaný ınstıtýtynyń dırektory Talııa Habrıeva qujattyń sapasyna joǵary kásibı baǵa berdi.

Onyń pikirinshe, avtorlar álemdik konstıtýtsııalyq tájirıbe men Qazaqstannyń ulttyq-tarıhı erekshelikteri arasynda tepe-teńdik taba alǵan.

Sondaı-aq dóńgelek ústel qatysýshylary qazaqstandyqtardyń belsendi qatysý deńgeıine nazar aýdardy.

Reseı ǵylym akademııasynyń Shyǵystaný ınstıtýty janyndaǵy Ortalyq Azııany zamanaýı zertteý zerthanasynyń meńgerýshisi Andreı Bykov áleýmettik jelilerdi mysalǵa keltirdi.

Onyń aıtýynsha, qoldanýshylar daýys berýge qatysatynyn jaı ǵana habarlap qoımaı, ony el bolashaǵyn aıqyndaıtyn mańyzdy oqıǵa retinde sanaly túrde qabyldaǵanyn kórsetti.

Reseı ǵylym akademııasynyń Qytaı jáne qazirgi Azııa ınstıtýty janyndaǵy Ortalyq Azııa zertteýleri ortalyǵynyń jetekshisi Aleksandra Permınova daýys berishýler sanynyń kóp bolýyn túsindirý naýqanymen baılanystyrdy.

«Valdaı» klýbyn damytý qory keńesiniń tóraǵasy Andreı Bystrıtskıı Qazaqstandaǵy saıası úderisterdi «biregeı jańa qoǵamnyń» qalyptasýy dep baǵalady.

Onyń pikirinshe, jańa Konstıtýtsııa elıtalar men qoǵamdyq qurylymdy qaıta qalyptastyrý úderisin iske qosady.

Osyǵan deıin Túrkııa Respýblıkasynyń Joǵarǵy saılaý keńesiniń tóraǵasy Ahmet Iener Qazaqstandaǵy konstıtýtsııalyq referendýmnyń ashyq, ádil jáne qaýipsiz ótkenin aıtqan bolatyn.