Qazaqstannyń zaıyrlylyq tájirıbesi Varshavadaǵy EQYU konferentsııasynda tanystyryldy
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstanda zaıyrlylyq túrli din ókilderiniń teńdigin qamtamasyz etý jáne konfessııaaralyq dıalogty damytý negizi retinde qarastyrylady. Qazaqstannyń memleket, dinı birlestikter jáne azamattyq qoǵam arasyndaǵy ózara is-qımyl tájirıbesin Varshavada ótken EQYU-nyń Adamı ólshem jónindegi konferentsııasynyń úshinshi sessııasynda sarapshy Dmıtrıı Poltarenko tanystyrdy.
Onyń aıtýynsha, dindi memleketten bólý qaǵıdaty Qazaqstan Konstıtýtsııasynda jeke norma retinde bekitilgen. Bul rette memlekettiń zaıyrly sıpaty dinge qarsy bolýdy nemese onyń qoǵamdyq ómirdegi ornyn shekteýdi bildirmeıdi.
— Zaıyrlylyq — ateızmdi nasıhattaý emes. Zaıyrlylyq — ár adamnyń erkindigin damytýǵa, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynda zań talaptaryn saqtaı otyryp jumys isteıtin árbir dinı uıymnyń damýyna múmkindik berý, — dep atap ótti Dmıtrıı Poltarenko.
Ol zaıyrlylyq azamattar men dinı konfessııalardyń teńdigin, sondaı-aq memlekettiń dúnıetanymdyq beıtaraptyǵyn qamtamasyz etetinin atap ótti. Memlekettiń mindeti — ar-ojdan bostandyǵyna kepildik berý jáne qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý.
Sarapshynyń aıtýynsha, qandaı da bir ıdeologııa, onyń ishinde dinı nemese dinge qatysy joq ıdeologııa da, zorlyq-zombylyqty nemese basqa adamnyń quqyqtaryn buzýdy aqtaýǵa negiz bola almaıdy.
Dmıtrıı Poltarenko kópetnosty ári kópkonfessııaly Qazaqstanda zaıyrlylyq qaǵıdaty túrli dinı kózqarastaǵy azamattardyń bir qoǵamda ómir súrýine negiz bolatynyn atap ótti.
Negizgi qaǵıdattardyń biri — azamattardyń dinı ustanymyna qaramastan zań aldynda teń bolýy. Bilim berý, memlekettik qyzmet, densaýlyq saqtaý jáne áskerı qyzmet salalarynda barshaǵa ortaq talaptar qoldanylady.
Sonymen qatar sarapshy dinı senim bostandyǵyn shekteý negizsiz bolmaýy kerek ekenin aıtty. Onyń sózinshe, adamnyń belgili bir dindi ustaný quqyǵy men óz senimin qoǵamda bildirý áreketin ajyrata bilý qajet.
— Qoǵam shekteýlerdi belgileýge quqyly. Ony jekelegen top emes, qoǵamnyń ózi aıqyndaıdy, — dep atap ótti ol.
Bul rette ar-ojdan bostandyǵy men azamattardyń quqyqtaryn saqtaı otyryp, qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý arasyndaǵy tepe-teńdikti saqtaý mańyzdy.
Poltarenko azamattyq qoǵamnyń róline de toqtaldy. Onyń aıtýynsha, úkimettik emes uıymdar memleket, dinı birlestikter men qoǵam arasyndaǵy dıalogty damytýǵa, sondaı-aq mańyzdy ári sezimtal máseleler boıynsha ortaq sheshimder tabýǵa yqpal etedi.
Ol mysal retinde 2021 jyldan beri Qaraǵandy jáne Ulytaý oblystarynda jumys istep kele jatqan Dinı birlestikter klýbtaryn atap ótti. Klýb jumysyna óńirdegi negizgi konfessııalardyń ókilderi qatysady.
Klýbtardyń maqsaty — dinı ilimderdi bir arnaǵa toǵystyrý emes, memleket, dinı birlestikter men azamattyq qoǵam ókilderi arasynda turaqty ári ashyq dıalog ornatý.
Sarapshynyń aıtýynsha, mundaı kezdesýler qoǵam úshin mańyzdy ári sezimtal máselelerdi ashyq talqylaýǵa jáne pikir qaıshylyǵyn ýshyqtyrmaı, ortaq sheshim izdeýge múmkindik beredi.
Klýbtar jumys istep bastaǵannan beri 100-den astam birlesken is-shara ótkizilgen. Kezdesýler barysynda dinı saladaǵy zańnamany jetildirýge qatysty usynystar da aıtylǵan. Olardyń keıbiri keıin zańnamaǵa engizilgen ózgeristerde de kórinis tapty.
Sonymen qatar Dmıtrıı Poltarenko álemde dinı radıkaldaný qaýpiniń kúsheıip otyrǵanyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, bul másele Qazaqstan úshin de ózekti.
Sarapshy din atyn jamylǵan radıkaldy kózqarastardyń qoǵamǵa qaýip tóndirýi múmkin ekenin aıtty. Onyń sózinshe, mundaı túsinikter adamdy memleket pen qoǵamǵa qarsy qoıýǵa, zaıyrly zańnamany moıyndamaýǵa alyp kelýi múmkin. Ásirese jastardyń osaldyǵyn paıdalanatyn jaǵdaılarǵa nazar aýdarý qajet.
Osy rette dinı senim bostandyǵy men qoǵamda bárine ortaq zań talaptarynyń ara-jigin naqty ajyratý mańyzdy. Poltarenkonyń pikirinshe, bul baǵyttaǵy sharalar azamattardy dinine nemese dúnıetanymyna baılanysty kemsitýge jol bermeýi tıis.
— Jetilgen zaıyrlylyq — qoǵamnyń adam ómir súretin sheńber men shekarany belgileıtin, al adamnyń ózge adamdardyń bostandyǵyn qurmetteı otyryp, dinı erkindigin júzege asyratyn demokratııalyq qaǵıdattar, — dep atap ótti Dmıtrıı Poltarenko.
Onyń baǵalaýynsha, Qazaqstanda dál osyndaı tásil qalyptasqan. ıAǵnı zaıyrlylyq qaǵıdaty ar-ojdan bostandyǵyn, azamattardyń zań aldyndaǵy teńdigin qamtamasyz etýge jáne qoǵamdaǵy dıalogty damytýǵa múmkindik beredi.
Eske sala keteıik, Vıtse-Prezıdent Erlan Qarın Álemdik jáne dástúrli dinder lıderleri sezi Hatshylyǵynyń XXIV otyrysyna qatysýshylarmen ekijaqty kezdesýler ótkizdi.
