Qazaqstannyń Ulttyq arhıvi 20 jylda 110 mıllıonnan astam qujatty tsıfrlandyrdy
ASTANA. KAZINFORM - Elimizde arhıv isiniń damýyna aıryqsha kóńil bólinip keledi. Tarıhı qujattardy saqtaý, qalpyna keltirý jáne tsıfrlyq formatqa kóshirý jumystary da qarqyn aldy, dep habarlaıdy QR Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti.
Al bıyl Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq arhıviniń ashylǵanyna 20 jyl tolyp otyr. Osy ýaqyt ishinde arhıv Táýelsiz Qazaqstannyń qalyptasý kezeńine qatysty qundy qujattardy jınaqtaıtyn, saqtaıtyn jáne ǵylymı aınalymǵa engizetin elimizdegi irgeli mekemege aınaldy.
Búginde Ulttyq arhıv qorynda 404 950 saqtaý birligi jınaqtalǵan. Sondaı-aq 16 mıllıon kadrdan turatyn saqtandyrý qory jasaqtalǵan. Arhıv 278 uıymmen turaqty baılanys ornatqan.
Qordy tolyqtyrýmen qatar, arhıvtiń tsıfrlyq áleýeti de artyp keledi. Tsıfrlanǵan qujattardyń úlesi 3 paıyzdan 26 paıyzǵa deıin kóbeıip, elektrondyq formatqa 110 mıllıonnan astam bet kóshirildi. Arhıvte iri formattaǵy qujattardy tsıfrlaýǵa arnalǵan zerthana jumys isteıdi. Sonymen birge mıllıondaǵan materıaldyń arasynan qajetti málimetti sanaýly sekýnd ishinde tabýǵa múmkindik beretin ıntellektýaldy izdeý júıesi engizilgen.
Mekemede Qazaqstandaǵy alǵashqy avtonomdy jáne ınternet jelisine qosylmaǵan elektrondyq oqý zaly da ashylǵan. Bul zertteýshilerdiń tsıfrlyq qujattarmen qaýipsiz jumys isteýine múmkindik berip, arhıv qoryndaǵy derekterdiń saqtalýyn qamtamasyz etedi.
Tarıhı murany saqtaýǵa da aıryqsha kóńil bólinedi. Arhıv ǵımaratynda 19 arnaıy arhıv qoımasy, klımattyq baqylaý jáne gazben órt sóndirý júıeleri, tsıfrlandyrý men restavratsııa zerthanalary jumys isteıdi. Keıingi úsh jyldyń ózinde mamandar 1 447 tarıhı qujatty qalpyna keltirdi.
Ulttyq arhıv ǵylymı-ádistemelik ortalyq qyzmetin de atqarady. Munda Memlekettik qor katalogy júrgizilip, arhıv isine qatysty normatıvtik qujattar ázirlenedi, ǵylymı keńester uıymdastyrylady. Memlekettik tarıh ınstıtýtymen birlesip «Ǵylymı zerthana» jobasy júzege asyrylyp keledi. Keıingi úsh jylda respýblıka kóleminde 20-ǵa jýyq ǵylymı-tájirıbelik semınar ótken. Ulttyq arhıv janyndaǵy Biliktilikti arttyrý ortalyǵy myńnan astam mamanǵa sertıfıkat tabystady.
Jas urpaqtyń tarıhqa qyzyǵýshylyǵyn arttyrý baǵyty da nazardan tys qalǵan emes. «Arhıv jáne bolashaq urpaq» jobasy aıasynda ashyq esik kúnderi turaqty ótkizilip keledi. Sonyń nátıjesinde jobaǵa qatysatyn jastardyń sany 500-den 2 myń adamǵa deıin artty. Al L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetimen birlesip «Qazaqstan tarıhy» kabıneti ashyldy.
Qoǵamdyq mańyzy bar tsıfrlyq jobalar da kezeń-kezeńimen damyp keledi. Ótken jyldan beri Ulttyq arhıv «Máńgilik jadymyzda – Vechnaıa pamıat» portalyn júrgizedi. Búginde onda 705 myńnan astam maıdanger týraly málimet jınaqtalǵan.
Jyl saıyn arhıv 200-den astam mádenı-aǵartýshylyq is-shara uıymdastyryp, jınaqtar, fotoalbomdar men ádistemelik basylymdar shyǵarady. Sonymen qatar halyqaralyq baılanys ta nyǵaıyp keledi. Ulttyq arhıv ICA EURASICA halyqaralyq uıymynyń múshesi retinde Reseı, Ózbekstan, Túrkııa, Estonııa, Frantsııa, Saýd Arabııasy jáne ózge de elderdiń arhıv mekemelerimen áriptestik baılanys ornatqan.
Osyǵan deıin Qazaqstanda Ulttyq tsıfrlyq arhıv júıesi ázirlenip jatqany týraly jazdyq.