Qazaqstannyń tsıfrlyq parlament tájirıbesi Belgııanyń nazaryn aýdardy

ASTANA. KAZINFORM — Belgııada osy eldiń Federaldyq parlamentiniń depýtaty Mıhael Freılıh Qazaqstan Respýblıkasy Quryltaıynyń delegatsııasymen kezdesti. Bul týraly Kazinform agenttiginiń menshikti tilshisi habarlady.

Qazaqstannyń tsıfrlyq parlament tájirıbesi Belgııanyń nazaryn aýdardy
Foto: Arnur Rahymbekov / Kazinform

Álemdik elektrondy parlament konferentsııasyna qatysý úshin Brıýsselge Quryltaıdyń Tsıfrlandyrý, ınnovatsııalar jáne ǵylym komıtetiniń tóraǵasy Darhan Ahmedıev bastaǵan delegatsııa bardy. Onyń quramynda komıtet múshesi Abaı Altaı da boldy.

Kezdesýde memlekettik basqarý salasyndaǵy tájirıbe almasý, parlamenttik reformalar jáne zamanaýı tsıfrlyq tehnologııalardy engizý máseleleri talqylandy.

Taraptar Qazaqstan men Belgııa arasyndaǵy baılanysty nyǵaıtýǵa da nazar aýdardy. Ásirese 2026 jylǵy qazanda Belgııa koroli Fılıpptiń Qazaqstanǵa jasaǵan memlekettik sapary jáne 2027 jyly eki el arasyndaǵy dıplomatııalyq qatynastardyń ornaǵanyna 35 jyl tolatyny atap ótildi.

Qazaqstandyq delegatsııa elimizde júzege asyrylyp jatqan saıası jáne tsıfrlyq reformalardyń negizgi baǵyttaryn tanystyrdy. Atap aıtqanda, Tsıfrlyq kodekstiń, jasandy ıntellekt jáne kıberqaýipsizdik salasyndaǵy zańnamanyń qabyldanǵany sóz boldy.

Sondaı-aq e-Quryltai tsıfrlyq parlamenttik platformasyn engizý jáne ony aldaǵy ýaqytta jasandy ıntellekt múmkindikterin paıdalanatyn AI-Quryltai ıntellektýaldy júıesine aınaldyrý josparlary tanystyryldy. Jańa júıe zań shyǵarý jumysy men parlamenttik baqylaý úderisterinde qoldanylmaq.

Kezdesý barysynda jasandy ıntellektini quqyqtyq retteý, tsıfrlyq ınfraqurylymdy qorǵaý jáne Eýropalyq odaqtyń AI Act zańnamasyn qoldaný tájirıbesi talqylandy. Sonymen qatar mıkroelektronıka, ozyq tehnologııalar jáne mamandar daıarlaý baǵytynda Belgııanyń jetekshi ǵylymı ortalyqtarynyń biri IMEC-pen yntymaqtastyq ornatý múmkindigi qarastyryldy.

Kelissóz qorytyndysynda Qazaqstan tarapy eki eldiń beıindi parlamenttik komıtetteri arasynda tikeleı jumys baılanysyn ornatýdy, 2027 jyldyń birinshi jartysynda birlesken onlaın-kezdesý ótkizýdi jáne parlament qyzmetine tsıfrlyq sheshimderdi engizý boıynsha tájirıbe almasýdy jandandyrýdy usyndy.

Parlamentaralyq baılanysty odan ári damytý maqsatynda Mıhael Freılıh pen onyń belgııalyq áriptesteri Qazaqstanǵa 2027 jyly kelýge shaqyryldy.

Belgııalyq depýtat Qazaqstanmen tájirıbe almasýǵa múddeli

Mıhael Freılıh Qazaqstan delegatsııasynyń Belgııaǵa saparyna qýanyshty ekenin aıtyp, eki eldiń arasynda uqsastyq kóp ekenin atap ótti.

«Búgin Belgııada sizderdiń elderińizdiń atynan delegatsııa kelgenine qýanyshtymyn. Menińshe, eki eldiń ortaq tustary kóp. Qazaqstanda 20 mıllıonǵa jýyq, al Belgııada 11 mıllıon adam turady. Biz halqy salystyrmaly túrde az bolǵanymen, óz bolmysyn maqtan tutatyn jáne aýmaǵy áldeqaıda úlken memlekettermen kórshiles jatqan eldermiz.

Tehnologııa salasynda biz birlesip aıtarlyqtaı nátıjege qol jetkize alamyz. Belgııa aýtentıfıkatsııa jáne elektrondy úkimet baǵyttarynda birqatar tehnologııanyń bastaýynda tur. Qazaqstan parlamentinde de osyndaı umtylys bar ekenin kórip otyrmyn.

Sondyqtan aldaǵy ýaqytta ıdeıalarmen, tájirıbemen almasyp, ozyq sheshimderdi birlesip damytý eki elge de naqty paıda ákeledi dep senemin. Qazaqstan men Belgııa qarym-qatynasynyń bolashaǵyna úlken úmitpen qaraımyn», — dedi Mıhael Freılıh Kazinform tilshisine bergen suhbatynda.

Belgııalyq depýtat Qazaqstanda júrgizilgen sońǵy konstıtýtsııalyq reformalar men memlekettik tsıfrlyq qyzmetterdi jańǵyrtý jumystaryna da erekshe toqtaldy. Onyń aıtýynsha, Astananyń bul baǵyttaǵy tájirıbesi Brıýsselde qyzyǵýshylyq týdyryp otyr.

— Sizderdi jańa Konstıtýtsııanyń qabyldanýymen jáne parlamenttik júıeniń ózgerýimen quttyqtaımyn. Belgııada da, ásirese meniń partııamda, memlekettik júıeni jeńildetý máselesi jıi kóteriledi. Bizde de parlamenttiń joǵarǵy jáne tómengi palatalary bar. Al Qazaqstan bir palataly júıege kóshkenin túsindim. Tehnologııa salasynda biz sheshýge tıis máselelerdiń biri — bir-birinen bólek jumys isteıtin 18 túrli platformanyń ornyna biryńǵaı júıe qalyptastyrý. Sizderdiń 18 platformadan bir júıege kóshkenderińizdi estidik. Budan bólek, azamat memlekettik organǵa júgingende, ártúrli on saıtty izdep júrmeı, bir ǵana mekenjaı arqyly qajetti qyzmetti ala alýy kerek. Bul baǵytta da bir-birimizden úırenerimiz kóp. Yntymaqtastyqty qalaı damytýǵa bolatynyn birge qarastyra alamyz, — dedi Mıhael Freılıh.