Qazaqstannyń sırek metaldar salasyna jańa ınvestorlar men tehnologııalar qajet – Nıkolaı Radostovets
ASTANA. KAZINFORM - Qazaqstan ónerkásip úshin mańyzdy mıneraldar qory boıynsha aıtarlyqtaı áleýetke ıe. Alaıda sırek jer metaldary salasyn damytý úshin elge jańa ınvestorlar men zamanaýı tehnologııalar qajet. Bul týraly Astana Mining & Metallurgy (AMM 2026) halyqaralyq taý-ken metallýrgııa kongresi aıasynda Respýblıkalyq taý-ken óndirýshi jáne taý-ken metallýrgııalyq kásiporyndar qaýymdastyǵynyń atqarýshy dırektory Nıkolaı Radostovets aıtty.
Onyń aıtýynsha, búginde álemde joǵary tehnologııalyq óndiristerde paıdalanylatyn strategııalyq mańyzy bar mıneraldarǵa suranys artyp keledi. Álemdik ekonomıka úshin mańyzdy sanalatyn 18 sondaı mıneraldyń 15-i Qazaqstan aýmaǵynda kezdesedi.
– Buryn kóptegen metall qosalqy ónim retinde óndiriletin. Qazaqstan qazir shıkizat eksporttaýdan birtindep joǵary qosylǵan quny bar ónim shyǵaratyn deńgeıge ótip jatyr. Máselen, ERG kompanııasy gallııdi óndirip, ony óńdep, odan jańa ónim jasap, Japonııaǵa jáne basqa da memleketterge eksporttap jatyr. Sonymen qatar «Qazaqmys», Kaz Minerals jáne Kazzinc kompanııalary da buryn paıdalanylmaǵan komponentterden jańa ónimder shyǵarýdy qolǵa aldy, - qaýymdastyqtyń atqarýshy dırektory.
Sonymen birge Nıkolaı Radostovets sırek jer metaldary salasyn damytýǵa erekshe nazar aýdarý qajet ekenin aıtty.
– Bul baǵytty damytý úshin jańa ınvestorlar men jańa tehnologııalar qajet. Qazaqstanda quramynda birneshe mıneral bar keshendi ken oryndary da, jekelegen paıdaly qazbalar ken oryndary da jetkilikti. Eń bastysy – ınvestor ózin munda qoldaıtynyn jáne jobasyn iske asyrýǵa kómektesetinin sezinýi tıis. Ónerkásip jáne qurylys mınıstrligi áleýetti ınvestorlarmen jumys júrgizip, olarǵa ıgerýge bolatyn naqty ken oryndaryn usynyp keledi. Sonymen qatar qaýymdastyq ta Qazaqstanda jobalardy júzege asyrýǵa nıetti kompanııalarǵa jan-jaqty qoldaý kórsetip otyr, - dedi ol.
Geologııalyq barlaý halyqaralyq kompanııalardyń qyzyǵýshylyǵyn arttyrdy
Nıkolaı Radostovets sońǵy jyldary geologııalyq barlaý salasynda oń ózgerister baıqalyp otyrǵanyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, Qazaqstan jer qoınaýyn zertteý jumystaryn kúsheıtip, zamanaýı zertteý ádisterin engizip jatyr.
– Biz eshqashan Qazaqstan aýmaǵyn tolyq kólemde zerttegen emespiz. Qazir memleket geologııalyq jumystarǵa qomaqty qarjy bóldi. Investorlar da geologııa salasyna erekshe kóńil bólinip jatqanyn kórip otyr. Halyqaralyq kompanııalardyń qyzyǵýshylyǵynyń artýyna saladaǵy ashyqtyq pen jer qoınaýyn paıdalaný sharttarynyń naqty bolýy da yqpal etti, - dedi qaýymdastyqtyń atqarýshy dırektory.
Qazirgi ýaqytta onyń sózinshe, Qazaqstanda geologııalyq barlaý júrgizýge 3 myńnan astam lıtsenzııa berilgen. Sonymen qatar paıdaly qazbalardy óndirýge arnalǵan kelisimsharttar sany da ósip keledi.
Joǵary tarıfter men elektr energııasynyń quny
Oń ózgeristerge qaramastan, taý-ken metallýrgııa kesheni birqatar júıeli máselemen betpe-bet kelip otyr. Radostovets olardyń qatarynda temirjol tasymaly tarıfteriniń joǵary bolýy men elektr energııasy qunynyń ósýin atady.
– Bul — bizdiń sala úshin óte mańyzdy másele. Sebebi biz úlken kólemdegi júkterdi temirjol arqyly tasymaldaımyz jáne elektr energııasyn edáýir kólemde tutynamyz. Osyǵan baılanysty sala kásiporyndary óz elektr energııasyn óndiretin qýat kózderin salýǵa múddeli bolyp otyr. Taý-ken metallýrgııa kompanııalary ekologııalyq talaptarǵa saı keletin zamanaýı kómirmen jumys isteıtin elektr stantsııalary jobalaryn júzege asyrýǵa daıyn, - dedi ol.
Ol birneshe jyl buryn mundaı bastamalarǵa qoldaý tappaǵanyn, alaıda qazir memleket tarapynan mundaı bastamalarǵa qoldaý bar ekenin jetkizdi.
Aıta keteıik, búgin elordada 16-Astana Mining & Metallurgy (AMM 2026) halyqaralyq taý-ken metallýrgııa kongresi óz jumysyn bastady. Atalǵan is-sharaǵa 15 elden 69 kompanııa qatysyp jatyr. Olardyń qatarynda Aýstralııa, Germanııa, Italııa, Kanada, Qytaı, Saýd Arabııasy, AQSh, Fınlıandııa, Frantsııa, Chehııa jáne Shvetsııa sekildi memleketter bar.
Buǵan deıin Qazaqstan taý-ken metallýrgııa salasy boıynsha Saýd Arabııasy, AQSh sekildi memlekettermen áriptestikti nyǵaıtyp jatqany jóninde jazdyq.
Sondaı-aq jıyn barysynda QR Úkimetiniń basshysy Oljas Bektenov 2026-2028 jyldary geologııalyq barlaý jumystaryna memleket tarapynan shamamen 470 mln dollar ınvestıtsııa salynatynyn atap ótken edi.
