Qazaqstannyń maı óńdeý salasy Ortalyq Azııadaǵy kóshbasshylyq ornyn nyǵaıtyp keledi
ASTANA. KAZINFORM – Aqtaý qalasynda Qazaqstan Respýblıkasy men Ózbekstan Respýblıkasy arasyndaǵy Óńiraralyq yntymaqtastyq forýmynyń I otyrysy aıasynda saýda men eksporttyq kooperatsııany damytýǵa arnalǵan paneldik sessııa ótti. Forým jumysyna Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy vıtse-mınıstri Ermek Kenjehanuly qatysty.
Sessııa barysynda Maıly daqyldardy qaıta óńdeýshilerdiń ulttyq qaýymdastyǵy «Qazaqstannyń maı-tońmaı salasy: josparlar men perspektıvalar» taqyrybynda baıandama jasap, onda sońǵy bes maýsym boıy Qazaqstannyń maı ónimderin Ózbekstan Respýblıkasyna jetkizý kóleminiń turaqty óskeni atap ótildi.
Qazirgi ýaqytta Qazaqstandaǵy maıly daqyldardy óńdeý qýaty jylyna 5,2 mln tonnadan asady. Onyń ishinde kúnbaǵys tuqymyn óńdeý qýaty 4,4 mln tonnany quraıdy, bul Ózbekstandaǵy óńdeý qýatynan jalpy alǵanda 700 myń tonnaǵa joǵary. Al 2028 jylǵa qaraı jańa zaýyttardy iske qosý esebinen elimizdiń óńdeý qýaty jylyna 8 mln tonnaǵa deıin jetkizilmek.
2025/26 marketıngtik jyldyń alǵashqy toǵyz aıynda ósimdik maıy men kúnjara/syǵyndy eksportynan túsken valıýtalyq túsim rekordtyq 944 mln AQSh dollaryn qurady. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 54%-ǵa joǵary. Al maýsym qorytyndysy boıynsha bul kórsetkishtiń 1,15 mlrd AQSh dollarynan asýy kútilýde.
Sarapshylardyń málimetinshe, Qazaqstan qatarynan ekinshi jyl Ózbekstanǵa ósimdik maıyn jetkizýde kósh bastap keledi. 2025 jyly qazaqstandyq ónimniń naryqtaǵy úlesi 90%-dan asty. Al 2025/26 marketıngtik jyldyń alǵashqy toǵyz aıynda Ózbekstanǵa maı men kúnjara eksporty 31%-ǵa ósip, 553 myń tonnaǵa jetti. Sonymen qatar Qazaqstan Ortalyq Azııa elderiniń kúnbaǵys kúnjarasyna degen suranysyn tolyq qamtamasyz etip otyr.
Jalpy, Qazaqstan kúnbaǵys maıyn eksporttaý boıynsha álemde 6-orynda tur. Aldaǵy ýaqytta elimiz álemdegi jetekshi úsh eksporttaýshynyń qataryna qosylyp, salanyń eksporttyq túsimin 2 mlrd AQSh dollaryna deıin jetkizýdi josparlap otyr. Qazirgi tańda qazaqstandyq maı-tońmaı ónimderi álemniń 20-dan astam eline eksporttalyp, ósimdik maıy men kúnjara jetkizý boıynsha óńirlik kóshbasshylardyń biri sanalady.
Forým aıasynda Qazaqstan men Ózbekstan bıznes ókilderiniń qatysýymen B2B formatyndaǵy ekijaqty kezdesýler ótip, olardyń qorytyndysy boıynsha kommertsııalyq kelisimderge qol qoıyldy. Eń iri kelisimderdiń biri – Maıly daqyldardy qaıta óńdeýshilerdiń ulttyq qaýymdastyǵyna múshe Qazaq-Astyq Group maı óńdeý zaýyty men Ózbekstannyń Fayz Oil Imports kompanııasy arasynda 71,5 mln AQSh dollaryna ósimdik maıyn jetkizý týraly kelisim boldy.
Forým aıasynda qol qoıylǵan kommertsııalyq kelisimderdiń jalpy quny 174,8 mln AQSh dollar.
Aıta ketelik elde sary maı men kúnbaǵys maıy óndirisiniń kólemi artty.
