Qazaqstannyń kıberqaýipsizdik kórsetkishi jaqsardy
ASTANA. KAZINFORM — 2025 jyly Qazaqstan Respýblıkasy Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstrligi jospardaǵy is-sharalardy júıeli túrde júzege asyrdy. Memlekettik qyzmetti tsıfrlandyrý, telekommýnıkatsııalyq ınfraqurylymdy damytý, IT-sektordy qoldaý jáne tsıfrlyq jobalardy engizý jumystary jalǵasyn tapty. Bul týraly Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstrligi málim etti.
Sonymen qatar jasandy ıntellekt memlekettiń kún tártibine tolyqqandy endi. Prezıdent bastamasy men tapsyrmasy boıynsha Qazaqstanda Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstrligi quryldy. Bul — bilim berý men memlekettik basqarýdy JI negizinde júıeli túrde transformatsııalaýǵa múmkindik berdi, retteý erejelerin, basqarý ınstıtýttaryn, esepteý ınfraqurylymyn jáne kadr daıarlaý júıesin qalyptastyrýǵa oń yqpalyn tıgizip, memleket jaýapkershiligin jańa satyǵa kóterdi. Osy erekshelik 2025 jyldyń basty aıyrmashylyǵy boldy.
— 2025 jyly Jasandy ıntellektini 2029 jylǵa deıin damytý tujyrymdamasy bekitildi. Qujatta memlekettik saıasattyń negizgi basymdyqtary aıqyndaldy. Atap aıtqanda tehnologııalardy paıdalaný, adamı kapıtaldy damytý, derekterdi qorǵaý jáne táýekelderdi basqarý máseleleri qamtyldy, — delingen habarlamada.
Jasandy ıntellektiniń ekonomıkaǵa, eńbek naryǵyna jáne memleket fýnktsııalaryna yqpalyn eskere otyryp, Digital Kazakhstan jańartylǵan strategııasyn ázirleý jumystary bastaldy.
Mańyzdy qadamdardyń biri — óńirdegi alǵashqy mamandandyrylǵan Jasandy ıntellekt týraly zańnyń qabyldanýy boldy. Bul zań algorıtmderdiń ashyqtyǵyna, azamattardyń quqyqtaryn qorǵaýǵa jáne táýekelderdi basqarýǵa qoıylatyn bazalyq talaptardy belgileıdi. Sondaı-aq qujat memlekettik basqarý, áleýmettik, saıasat, bilim berý jáne densaýlyq saqtaý sııaqty sezimtal salalarda jasandy ıntellektini qoldanýdy retteıdi.
Vedomstvonyń málimetinshe, 2025 jyly Tsıfrlyq kodeks boıynsha jumys jalǵasty. Kodeks derekterdi, tsıfrlyq platformalardy, jasandy ıntellekt sheshimderin jáne memlekettik aqparattyq júıelerdi retteýdi bir arnaǵa toǵystyryp, tsıfrlyq zańnamanyń bytyrańqylyǵyn joıdy. Ol memleket, bıznes jáne paıdalanýshylar úshin biryńǵaı ári boljamdy quqyqtyq erejelerdi qalyptastyrýǵa múmkindik berdi.
— 2025 jyly Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń janynan Jasandy ıntellektini damytý jónindegi keńes quryldy. Ol jasandy ıntellekt salasyndaǵy uzaq merzimdi memlekettik saıasatty qalyptastyrýǵa arnalǵan negizgi saraptamalyq alańǵa aınaldy. Keńes quramyna ǵylym, bilim jáne tehnologııalyq bıznes salasyndaǵy bedeldi halyqaralyq sarapshylar endi, — delingen vedomstvonyń habarlamasynda.
Olardyń qatarynda jasandy ıntellekt salasyndaǵy tanymal sarapshylardyń biri Kaı-Fý Lı, Tıýrıng syılyǵynyń laýreaty Djon Hopkroft, Kalıfornııa ýnıversıtetiniń (San-Dıego) rektory Pradıp Khosla, MIT Media Lab zertteý tobynyń dırektory Sıntııa Brızel, sondaı-aq mashınalyq oqytý salasyndaǵy bedeldi sarapshy Pıter Norvıg bar. Keńes jumysyna Ebtesam Al-Mazrýı, Omar Al-Olama syndy halyqaralyq uıym ókilderi de qatysady. Bul Qazaqstannyń jasandy ıntellektini damytýdaǵy tásiline degen senimi men eldiń jahandyq kún tártibine belsendi túrde atsalysyp jatqanyn kórsetedi. Keńes turaqty túrde jınalyp, eńbek naryǵyna áseri, áleýmettik jáne etıkalyq táýekelder, halyqaralyq úılestirý jáne strategııalyq damý basymdyqtary sııaqty uzaq merzimdi máselelerdi talqylaıtyn saraptamalyq alańǵa aınalady. Keńestiń alǵashqy otyrysy 2025 jylǵy qazanda Digital Bridge 2025 forýmy aıasynda ótti.
Digital Bridge 2025 forýmy aıasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Alem.ai Halyqaralyq jasandy ıntellekt ortalyǵyn ashty. Bul — mektep oqýshylary, stýdentter, kásipkerler men ǵalymdar bilim alyp, zertteý júrgizip, startaptardy iske qosyp, ozyq tehnologııalardy birlesip damyta alatyn keńistik. Ortalyqtyń basty maqsaty — jasandy ıntellekt salasyndaǵy úzdik álemdik tájirıbelerdi Qazaqstanda damytýǵa umtylǵan árbir azamatqa qoljetimdi etý.
Joba negizinde Qazaqstannyń tsıfrlyq transformatsııasyn damytýǵa baǵyttalǵan strategııalyq kózqaras jatyr. Prezıdent el ishinde jasandy ıntellekt salasynda bilim alyp, tájirıbe júrgizip, ınnovatsııalardy engize alatyn biryńǵaı alań qalyptastyrý qajet ekenin atap ótti. Bul alańda mektep oqýshysy da, jas kásipker de, zertteýshi de óz áleýetin iske asyra alýy tıis.
Alem.ai ortalyǵynyń birneshe naqty maqsaty bar. Birinshiden, jyl saıyn jasandy ıntellekt salasyndaǵy mamandardy daıarlaý josparlanyp otyr. Bul — álem boıynsha qarqyndy damyp kele jatqan saladaǵy kadr tapshylyǵyn joıýǵa baǵyttalǵan qadam. Ekinshiden, jasandy ıntellekt baǵytynda júz jańa startapty iske qosý kózdelgen. Bul jergilikti ınnovatsııalyq kompanııalardyń qalyptasýyna múmkindik beredi. Úshinshiden, jasandy ıntellekt salasynda tereń ǵylymı zertteýler júrgizýge jaǵdaı jasaıtyn on ǵylymı jobany qoldaý josparlanǵan. Sonymen qatar 2030 jylǵa qaraı ortalyq aınalasyna IT mamandarynan bastap bıznes ókilderine deıin ártúrli saladaǵy on myń adamdy tartý kózdelip otyr.
Ulttyq esepteý bazasy
Vedomstvonyń dereginshe, 2025 jylǵy mańyzdy praktıkalyq qadamdardyń biri — ulttyq esepteý ınfraqurylymynyń iske qosylýy boldy. Shilde aıynda Alem.cloud Ulttyq sýperkompıýterlik ortalyǵynda NVIDIA chıpterine negizdelgen, ónimdiligi shamamen 2 ekzaflops (FP8) bolatyn sýperkompıýterlik klaster paıdalanýǵa berildi. Bul — Ortalyq Azııadaǵy eń iri esepteý kesheni jáne álemdik TOP-500 reıtınginde 86-orynǵa ıe boldy.
— Qazaqstannyń TOP-500 qataryna enýi elde zamanaýı ǵylymı-tehnologııalyq bazanyń bar ekenin jáne óz jasandy ıntellekt modelderin damytýǵa, zertteýler júrgizýge ári ekonomıkanyń basym salalaryna JI engizýge áleýeti jetkilikti ekenin kórsetedi. Sonymen qatar elde Qazaqtelekomnyń kommertsııalyq sýperkompıýteri jumys isteıdi, ol TOP-500 reıtınginde 103-oryndy ıelenip, ulttyq kompanııalardyń asa mańyzdy derekterin óńdeý úshin paıdalanylýda. Bul eldiń jalpy esepteý qýatyn edáýir kúsheıtedi, — dep habarlady mınıstrlikten.
Mańyzdy jaıt — esepteý resýrstaryn barlyq memlekettik organdar paıdalana alady. Bul olarǵa syrtqy merdigerlerge táýeldi bolmaı, óz betinshe jasandy ıntellekt sheshimderin ázirlep, aýqymyn keńeıtýge múmkindik beredi.
Ulttyq jasandy ıntellekt platformasy
Pılottyq rejımde Ulttyq jasandy ıntellekt platformasy iske qosyldy. Platforma memlekettik organ qyzmetkerleriniń esepteý resýrstaryna, derekterge, ázirleý quraldaryna jáne daıyn JI-modelderine qol jetkizýge múmkindik beredi.
Platformanyń basty ereksheligi — baǵdarlamalaý tilin meńgermese de qoldanbaly JI-sheshimderin jasaý múmkindigi. Bul memlekettik organdardyń jeke IT-jobalardy iske qospaı-aq óz qajettilikterine saı tsıfrlyq sheshimderdi ázirleýine jol ashady. Qazirgi tańda platformany myńdaǵan qyzmetker paıdalanyp otyr, al AI-assıstentter eki mıllıonnan astam ret qoldanylǵan. Memlekettik basqarýdyń ártúrli salalarynda qoldanylatyn 50-den astam AI-agent ázirlenip jatyr.
Memlekettiń tsıfrlyq transformatsııa kartalary
2025 jyly barlyq negizgi memlekettik organdardy qamtıtyn 20 tsıfrlyq transformatsııa kartasy bekitildi. Tsıfrlyq transformatsııa kartalary klassıkalyq IT-baǵdarlamalardan túbegeıli erekshelenedi. Bul — ekonomıkanyń jáne áleýmettik salanyń 72 baǵyty boıynsha protsesterdi ózgertýge arnalǵan jol kartalary. Negizgi maqsaty — qyzmet sapasyn jaqsartý.
Kartalardy ázirleý barysynda strategııalyq qujattarmen qatar kúndelikti ómirde kezdesetin naqty máseleler eskerildi. Osy tásil deklaratıvti bastamalardan praktıkalyq sheshimderge kóshýge múmkindik berdi.
Nátıjesinde memleket bytyrańqy tsıfrlyq bastamalardan — vedomstvolar arasynda úılestirilgen, ortaq erejelerge negizdelgen birtutas basqarylatyn ekojúıege ótti.
Biryńǵaı tehnologııalyq platforma jáne iske asyrý erejeleri
Memlekettik organdardyń barlyq aqparattyq júıeleri QazTech biryńǵaı tehnologııalyq platformasy negizinde damyp jatyr. Ol tsıfrlyq sheshimderdiń ózara úılesimdiligin qamtamasyz etedi. Tsıfrlyq sheshimderdi ázirleý jáne engizý merzimi 6 aıdan — 1,5 jylǵa deıin qysqartyldy. Barlyq jobalar normatıvtik jáne basqarýshylyq deńgeıde bekitilgen Security by Design qaǵıdaty negizinde júzege asyrylady. Al tsıfrlyq transformatsııa kartalary ashyq ári qoljetimdi. Bul bıznes pen tehnologııalyq kompanııalarǵa memleket josparyn aldyn ala kórýge jáne jobalarǵa tehnologııalyq seriktes retinde qatysýǵa múmkindik beredi.
Jasandy ıntellekt ekonomıkasy úshin adamı kapıtal jáne kadr daıarlaý
2025 jyly Qazaqstanda jasandy ıntellektini oqytýǵa degen suranystyń turaqty ári uzaq merzimdi sıpatqa ıe ekeni aıqyn boldy. Osyǵan baılanysty memleket jekelegen bastamalardan kadr daıarlaýdyń aýqymdy ári júıeli modeline kóshti. Sondyqtan bilim berý baǵdarlamalaryn damytýǵa, ásirese mektep oqýshylary, stýdentter, memlekettik qyzmetshiler, IT-mamandar jáne bıznes ókilderin sala boıynsha oqytýǵa basymdyq berildi.
Aldaǵy bes jylda jasandy ıntellektimen jumys isteý daǵdylaryna 1 mıllıon adamdy oqytý maqsaty qoıyldy. Tek bir jyl ishinde 500 myńnan astam azamat bilim alyp, AI ekonomıkasy úshin aýqymdy kadrlyq bazany qalyptastyrýǵa múmkindik berdi.
Praktıkaǵa baǵyttalǵan oqytý formattaryna erekshe nazar aýdaryldy. 2025 jyly Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstrligi Astana Hub bazasynda Tomorrow School baǵdarlamasyn iske qosty. Bul — zamanaýı baǵdarlamalaý tilderimen jáne jasandy ıntellekt salasyndaǵy naqty mindettermen jumys isteýge baǵyttalǵan, peer-to-peer qaǵıdatyna negizdelgen bilim berý modeli.
Alem.ai Halyqaralyq jasandy ıntellekt ortalyǵynda 2026 jyldan bastap 12–18 jas aralyǵyndaǵy jasóspirimderge arnalǵan TUMO kreatıvti tehnologııalar ortalyǵy ashylady. Onda baǵdarlamalaý, dızaın jáne generatıvti jasandy ıntellekt tehnologııalary boıynsha tegin bilim alý múmkindigi qarastyrylǵan.
Sonymen qatar JOO stýdentteri úshin — AI Sana; qoldanbaly IT-kadrlardy daıarlaý úshin — Tech Orda; memlekettik qyzmetshiler men uıymdar úshin — AI Qyzmet jáne AI Corporate bilim berý baǵdarlamalary; pedagogterdi, bıznes ókilderin jáne óńirlerdegi mamandardy qosa alǵanda keń aýdıtorııa úshin — Ulttyq jasandy ıntellekt platformasy negizindegi oqytý jáne onlaın-kýrstar iske asyrylýda.
Halyqaralyq AI-ekojúıe jáne jahandyq áriptestik
2025 jyl halyqaralyq is-sharalar men áriptestikke baı boldy. Jyldyń negizgi oqıǵalarynyń qatarynda: Digital Almaty 2025, AlmatyFair.ai, Digital Bridge 2025 forýmdary, Presight (G42) kompanııasy keńsesiniń ashylýy jáne Alem.ai Halyqaralyq jasandy ıntellekt ortalyǵynyń iske qosylýy. Bul bastamalar álemdik sarapshylar qaýymdastyǵy men jetekshi tehnologııalyq kompanııalardyń qyzyǵýshylyǵyn arttyryp, uzaq merzimdi seriktestik pen tájirıbe almasýǵa jol ashty.
Jasandy ıntellekt salasyndaǵy halyqaralyq qyzmet 36 eldi qamtydy. Bir jyl ishinde 36 memorandým jáne 4 kelisim jasaldy.
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Vashıngtonǵa sapary aıasynda (C5+1) OpenAI, Microsoft, NVIDIA, Cisco, Palo Alto Networks, Oracle jáne basqa da jetekshi álemdik kompanııalarmen 14 kelisimge qol qoıyldy. Bul kelisimder jasandy ıntellekt, bultty tehnologııalar, kıberqaýipsizdik jáne adamı kapıtaldy damytý salalaryn qamtıdy.
Tsıfrlyq transformatsııa jáne memlekettik qyzmetter
Búginde Qazaqstan elektrondyq úkimettiń damý ındeksi boıynsha 193 eldiń ishinde 24 — orynda tur jáne onlaın-qyzmetter ındeksi boıynsha álemniń top-10 eliniń qataryna kiredi. Bul kórsetkishter memlekettik fýnktsııalardy tsıfrlyq formatqa kóshirý boıynsha kópjyldyq júıeli jumystyń nátıjesi.
Qazirgi tańda memlekettik qyzmetterdiń 90 paıyzdan astamy onlaın qoljetimdi. Tsıfrlyq arnalar azamattar úshin memleketpen ózara is-qımyldyń negizgi tásiline aınaldy. 2025 jyl basynan beri qazaqstandyqtar 51,5 mln-nan astam memlekettik qyzmetti onlaın túrde aldy, onyń jartysyna jýyǵy eGov Mobile mobıldi qosymshasy arqyly kórsetildi.
eGov.kz portaly paıdalanýshylarynyń sany 15,1 mln adamnan asty, al jyl basynan beri júıege qosymsha 610 myń jańa paıdalanýshy tirkeldi. eGov Mobile qosymshasyn 11,7 mln azamat qoldanyp, aı saıynǵy belsendi aýdıtorııasy 6,4 mln adamǵa jetti (bir jyl buryn — 4,2 mln). Kún saıyn qosymshany 671 myńnan astam adam paıdalanady. 2025 jyly azamattarǵa 220-dan astam jańa tsıfrlyq qyzmet pen servıs qoljetimdi boldy.
Eń suranysqa ıe qyzmetterdiń qatarynda banktik qaryzdar men mıkrokredıtterden erikti túrde bas tartý servısi, sottylyǵynyń bar-joǵy týraly anyqtama, sondaı-aq zańdy tulǵalardyń tirkelýi jónindegi anyqtama bar. 2025 jyldyń maýsym aıynan bastap quqyqbuzýshylyq týraly jedel habarlaýǵa múmkindik beretin «Zań jáne Tártip» servısi engizildi.
2025 jyldyń tamyz aıynda eGov Mobile sońǵy jyldardaǵy eń aýqymdy jańartýdan ótti. Negizgi jańalyq — jasandy ıntellektige negizdelgen eGov AI ıntellektýaldy izdeý júıesi. Jalpy alǵanda, jyl ishinde eGov.kz portaly arqyly 25,7 mln memlekettik qyzmet kórsetildi. Eń tanymal qyzmetter: zeınetaqy aýdarymy, emhanaǵa tirkelý jáne jyljymaıtyn múliktiń bar-joǵy týraly F-6 anyqtamasy.
Azamattar men bızneske arnalǵan qoldanbaly tsıfrlyq sheshimder de belsendi damyp keledi. eGov Business servısi iske qosylyp, 2025 jyly ol arqyly 4,6 mln qyzmet kórsetildi. Sonymen qatar, AAÚ-tiń eń suranysqa ıe top-10 qyzmeti onlaın formatqa kóshirildi.
«Áleýmettik ámııan» jobasy 6,7 myń mektepte engizilip, onda 49 mln tegin ystyq tamaq berildi. Bul óńirlerdiń shyǵyndaryn 15–30 paıyzǵa qysqartýǵa múmkindik berdi. Dári-dármekpen qamtamasyz etý salasynda servıs 700-den astam memlekettik dárihanany jáne 13 mln elektrondy retseptini qamtyp otyr, aldaǵy ýaqytta ony jeke sektorǵa keńeıtý josparlanǵan.
Jalpy alǵanda, memlekettik qyzmetter HQKO men eGov portalynan bastap mobıldi servısterge, jasandy ıntellekt sheshimderine, ıntellektýaldy keńesshiler men kópagentti AI-kómekshilerge deıingi evolıýtsııalyq joldan ótti. Bul memleket pen azamattar, sondaı-aq bıznes arasyndaǵy proaktıvti ózara is-qımylǵa baǵyttalǵan jańa modeldi qalyptastyrýǵa múmkindik berdi.
IT-sektordy damytý jáne startaptardy qoldaý
2025 jyly Qazaqstannyń IT-sektory ishki qyzmet kórsetý naryǵynan eksportqa baǵdarlanǵan ekonomıka salasyna kóshýin jalǵastyrdy. Startap-ekojúıeni damytýda mańyzdy róldi jeti jyl ishinde tehnologııalyq kompanııalardy qoldaýdyń negizgi alańyna aınalǵan Astana Hub atqarady.
Búginde Astana Hub ekojúıesinde 2 myńnan astam kompanııa jumys isteıdi. Tehnopark rezıdentteri salyqtyq jáne vıza alýda jeńildikterge, sondaı-aq ınfraqurylymǵa qol jetkizip, halyqaralyq naryqqa shyǵa alady. Qatysýshylardyń jalpy tabysy 800 mln AQSh dollaryna jetip, 20 paıyzdyq ósim kórsetti.
IT-qyzmetter eksporty 1 mlrd AQSh dollaryna jetip, qazaqstandyq kompanııalardyń syrtqy naryqtarǵa ornyqty shyǵýyn rastady.
Startaptardy qoldaý akseleratsııalyq jáne ınkýbatsııalyq baǵdarlamalar, sondaı-aq venchýrlyq ınfraqurylymdy damytý arqyly júzege asyrylýda. 2024 jyly qurylǵan Astana Hub Ventures qory Zypl.ai, Grand Games, Uniblock, Axellero.io jáne Clarity Flo jobalaryna ınvestıtsııa saldy.
Qazirgi tańda Astana Hub ekojúıesinde 20 óńirlik jáne 4 halyqaralyq hab jumys isteıdi. Halyqaralyq habtar arqyly 100-den astam qazaqstandyq startap sheteldik naryqqa shyqty. 2025 jyly Qazaqstanda óńirdegi alǵashqy «Unicorn» mártebesin alǵan tehnologııalyq kompanııa — Higgsfield.ai paıda boldy.
Telekommýnıkatsııa jáne baılanys
«Qoljetimdi ınternet» ulttyq jobasy aıasynda 3 000-nan astam aýyldyq eldi mekendi joǵary jyldamdyqty ınternetke qosý josparlanǵan. Jumystar kezeń-kezeńimen júrgizilýde, negizgi maqsat — 2027 jyldyń sońyna qaraı eldi mekenderdi 100 paıyz ınternetpen qamtý.
Negizgi basymdyqtardyń biri — talshyqty-optıkalyq ınfraqurylymdy damytý. «Sońǵy mıl» jobasy aıasynda 1100-den astam aýyl «úıge deıingi optıka» tehnologııasy boıynsha qosylady. Bul óńirlerde tsıfrlyq servısterdi damytýǵa múmkindik beredi.
Mobıldi jelilerdi keńeıtý jumystary da jalǵasýda. Búginde shamamen 3,1 myń aýyl 4G baılanysymen qamtylǵan, onyń ishinde 2025 jyly qosymsha 274 eldi meken qosyldy. Sonymen qatar 5G jelisi belsendi túrde damyp keledi: elde 3,2 myńnan astam bazalyq stantsııa ornatylǵan, olardyń 1300-ge jýyǵy 2025 jyly iske qosyldy.
Shalǵaı aýyldar úshin spýtnıktik tehnologııalar damytylýda. 2025 jyly Qazaqstan óńirde Starlink jáne OneWeb servısteri resmı iske qosylǵan alǵashqy el atandy. Bul ǵana emes, Amazon LEO jáne Shanghai SpaceSail júıeleriniń naryqqa shyǵýyna qatysty kelisimderge de qol jetkizildi.
2025 jyldyń jeltoqsanynda Direct-to-Cell tehnologııasy sátti synaldy. Bul tehnologııa mobıldi qurylǵylardy spýtnıkterge tikeleı qosýǵa múmkindik beredi. Qyzmetti kommertsııalyq iske qosý 2026 jyl basyna josparlanǵan, alǵashqy kezeńde SMS jiberý múmkindigi qarastyrylady.
Sondaı-aq iri ınfraqurylymdyq jobalardy iske asyrýǵa erekshe kóńil bólinýde. Atap aıtsaq, Transkaspıı talshyqty-optıkalyq baılanys jelisi men avtomobıl joldary boıyndaǵy baılanys ınfraqurylymyn damytýǵa erekshe nazar aýdarylýda.
Aqparattyq qaýipsizdik jáne tsıfrlyq saýattylyq
Tsıfrlyq servısterdiń ósýi kıberqaýipsizdik máselelerine qatysty alańdaýshylyqty kúsheıtti. 2025 jyly Qazaqstan Halyqaralyq elektr baılanysy odaǵynyń Jahandyq kıberqaýipsizdik ındeksinde óz pozıtsııasyn jaqsartyp, Tier 2-Advancing sanaty boıynsha 3-orynǵa shyqty. Halyqtyń kıberqaýipsizdik boıynsha habardarlyq deńgeıi 86 paıyzǵa jetti, bul aldyńǵy jyldarmen salystyrǵanda joǵary kórsetkish.
Tsıfrlyq saýattylyqty arttyrý maqsatynda CITIZENSEC.KZ jáne NOMADGUARD.KZ platformalary damytylýda. 2024 jyldan beri olardy 1 mln-nan astam adam paıdalanyp, 6 myńǵa jýyq silteme fıshıngtik qaýipke tekserildi. Sonymen qatar konferentsııalar, forýmdar jáne oqytý baǵdarlamalary iske asyrylýda. Olardyń qatarynda 9–11 synyp oqýshylaryna arnalǵan CTF-Bootcamp, Ortalyq Azııa elderiniń mamandaryna arnalǵan onlaın-trenıngter jáne KazHackStan konferentsııasy bar.
Seriktestermen birlesip «Tsıfrlyq qoǵam» jobasy júzege asyrylýda. CyberKraft jýrnaldary, balalardy ınternette qorǵaý boıynsha jadynamalar jáne azamattarǵa arnalǵan kıberqaýipsizdik boıynsha materıaldar daıyndaldy. Kaspersky kompanııasymen birlesip «Kıberálippe» ázirlenip, ol eGov portalyndaǵy «Balalardyń ınternettegi qaýipsizdigi» bóliminde jarııalandy.
2025 jyly normatıvtik retteý kúsheıtildi. Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekske aqparattyq qaýipsizdik salasyndaǵy jaýapkershilikti arttyratyn ózgerister engizildi. Sondaı-aq eGov portalynda jeke derekterdi óńdeýge berilgen kelisimdi keri qaıtaryp alý múmkindigi iske asyryldy.
Jasandy ıntellekt týraly zań aıasynda jeke derekter týraly zańnama jańartyldy. Bıometrııany qosa alǵanda uǵymdar naqtylanyp, kelisim berý jáne ony keri qaıtaryp alý tártibi, avtomattandyrylǵan derekterdi óńdeýge qoıylatyn talaptar aıqyndaldy. 2025 jyldyń jeltoqsanynan bastap derbes derekterdiń 100 myńnan astam jazbasyn qamtıtyn derekqorlarmen jumys isteý kezinde kópfaktorly aýtentıfıkatsııa, onyń ishinde bıometrııany mindetti túrde qoldaný týraly ereje engizildi.
Sonymen qatar aqparattyq júıelerdi synaqtan ótkizý hattamalarynyń qoldanylý merzimi úsh jyl bolyp belgilendi, bul tsıfrlyq servısterdiń qorǵalý deńgeıin turaqty túrde tekserýge múmkindik beredi.
Aeroǵarysh salasy
2025 jyly Qazaqstannyń aeroǵarysh salasy naqty nátıje kórsetti. Kongo Respýblıkasy men Nıgerııaǵa arnalǵan Jerdi qashyqtan zondtaý júıelerin jasaý boıynsha eki eksporttyq kelisimshart jasaldy. Qytaı Halyq Respýblıkasymen ǵarysh salasyndaǵy tehnıkalyq-ekonomıkalyq yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıyldy.
ALEM View jobasy — Jerdi qashyqtan zondtaýdyń ulttyq spýtnıktik toptamasyn qurý jumystary jalǵasýda. Úsh spýtnıktiń jobalaý kezeńderi aıaqtalyp, jabdyqtyń edáýir bóligi satyp alyndy, negizgi júıelerdi jınaqtaý jáne synaqtan ótkizý bastaldy. Toptama memlekettik basqarý, aýmaqtardy baqylaý, ekologııa, aýyl sharýashylyǵy, qala qurylysy jáne ulttyq qaýipsizdik qajettilikterine arnalǵan.
Ǵarysh derekterine negizdelgen qoldanbaly jobalar da iske asyrylýda. Olardyń qatarynda «Tasqyn» sý tasqynyn boljaý júıesi, «Tabigat.gov.kz» tabıǵı resýrstardyń ınteraktıvti kartasy jáne «JerInSpectr» júıesi bar.
«Báıterek» jobasy aıasynda ǵaryshtyq zymyran keshenin qurý boıynsha negizgi jumystar aıaqtaldy. «Soıýz-5» / «Suńqar» zymyran-tasyǵyshynyń alǵashqy synaqtyq ushyrylymyna daıyndyq bastaldy. Joba ushý synaqtarynyń belsendi kezeńine ótti jáne ulttyq ǵarysh ınfraqurylymyn damytýdyń negizgi elementi bolyp sanalady. Sonymen qatar «Baıqońyr» kesheniniń týrıstik áleýetin damytý jumystary jalǵasýda.
Bolashaqta shaǵyn spýtnıkterdi orbıtaǵa ıkemdi ári ekonomıkalyq turǵyda tıimdi shyǵarýǵa múmkindik beretin asa jeńil klasty zymyran-tasyǵyshtyń jobasy ázirlenip jatyr. 2025 jyly Space Days Kazakhstan 2025 halyqaralyq forýmy ótip, oǵan 50 elden 700-den astam qatysýshy jınaldy.
GOVTech-ekojúıesin damytý aıasynda jasandy ıntellektige negizdelgen tsıfrlyq sheshimder kezeń-kezeńimen engizilýde. Olardyń qatarynda JI-koll-ortalyqtary, azamattarǵa arnalǵan ıntellektýaldy kómekshiler, ótinishterdi avtomatty óńdeý júıeleri jáne memlekettik organdarǵa arnalǵan analıtıkalyq quraldar bar. Olar qyzmet kórsetý sapasyn arttyryp, protsesterdi avtomattandyrý arqyly memlekettik organdarǵa túsetin júktemeni azaıtady.
2025 jyly Smart City tujyrymdamasynan Smart Region biryńǵaı modeline kóshý júzege asyryldy. Bul tásil óńirler aýqymyn, áleýmettik-ekonomıkalyq, ınfraqurylymdyq jáne klımattyq erekshelikterin eskerýge múmkindik berip, tsıfrlyq damýdy jekelegen qalalar deńgeıinde emes, oblystar deńgeıinde júıeli túrde júrgizýge jol ashady.
Sondaı-aq óńirlerdiń tsıfrlyq damýynyń biryńǵaı ulttyq standarty engizildi. Ol 16 baǵyt pen 90 tıimdilik kórsetkishin qamtıdy. Bul tsıfrlandyrý deńgeıin obektıvti baǵalaýǵa, progresti baqylaýǵa jáne biryńǵaı derekter negizinde sheshim qabyldaýǵa múmkindik beredi.
Krıptoındýstrııa jáne tsıfrlyq aktıvter
2025 jyly Qazaqstan tsıfrlyq aktıvterdiń túsinikti modelin qalyptastyrýǵa kóshti. Bul model salany damytýǵa, ınvestıtsııa tartýǵa jáne azamattardyń múddesin qorǵaýǵa baǵyttalǵan.
Tsıfrlyq maınıngke qoıylatyn talaptar jeńildetildi: ınfraqurylymǵa qoıylatyn talap tómendetildi, maınıngti basqa qyzmet túrlerimen qatar júrgizýge ruqsat berildi, al AHQO bırjalary arqyly óndirilgen tsıfrlyq aktıvterdiń 75 paıyzyn mindetti túrde satý talaby alynyp tastaldy. Bul ózgerister naryqty ıkemdi ári bızneske túsinikti etip, halyqaralyq tájirıbege jaqyndatty jáne ınvestorlardyń qyzyǵýshylyǵyn arttyrdy.
Tsıfrlyq aktıvter men blokcheın-jobalar ekojúıesin qoldaýǵa arnalǵan Alem Crypto Fund quryldy. Ortalyq Azııa men TMD naryǵyn qamtı otyryp, Web3-ekojúıesin damytýǵa yqpal etetin Solana Super Team KZ óńirlik ókildigi ashyldy.
Azamattardy qorǵaý sharalary kúsheıtildi. 2023 jyldan beri tsıfrlyq aktıv saýdasyna qatysty 6 myńǵa jýyq lıtsenzııasyz saıt pen qosymshaǵa qoljetimdilik shekteldi. Sondaı-aq Cointelegraph basylymymen memorandýmǵa qol qoıyldy.
2025 jyl QR Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstrligi úshin memleketti damytýdyń negizgi quraldarynyń biri bolyp sanalatyn jasandy ıntellektini engizý kezeńine ótý jyly boldy.
Jyl boıy júzege asyrylǵan is-sharalar uzaq merzimdi jáne dáıekti jumystyń bir bóligi ǵana. Atqarylǵan jumystar birtutas tsıfrlyq ekojúıeni qalyptastyrýǵa múmkindik berdi.
2025 jyly qalyptastyrylǵan quqyqtyq, ınfraqurylymdyq jáne kadrlyq sheshimder JI tehnologııalaryn odan ári engizý men aýqymyn keńeıtýge, sondaı-aq tsıfrlyq ekonomıkany damytýǵa múmkindik beredi.
Eske sala keteıik, 2026 jyl Tsıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt jyly dep atalady.