Qazaqstannyń qaı óńirinde azyq-túlik arzan
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstannyń ár óńirinde kúndelikti tutynatyn azyq-túlik sebetin jınaýǵa qansha qarajat qajet? Kazinform tilshisi elimizdiń óńirlerindegi negizgi azyq-túlik baǵasyn salystyryp, kókónis, jemis-jıdek, et pen qus eti qaı jerde arzan, qaı óńirde qymbat ekenin anyqtady.
Azyq-túlik baǵasy maýsymǵa, jetkizilimge jáne saýda ornyna qaraı ózgerip otyratynyn eskergen jón. Sondyqtan sholýda keltirilgen baǵalar 2026 jylǵy tamyz aıynyń basyndaǵy jaǵdaıdy kórsetedi.
Kókónis: óńirlerdegi baǵa aıyrmasy aıqyn
Aldymen kúndelikti azyq-túlik sebetiniń negizgi bóligin quraıtyn kókónisterge toqtalaıyq. Munda óńirler arasyndaǵy baǵa aıyrmasy birden baıqalady.
Máselen, keltirilgen derekterge súıensek, kartop Pavlodarda eń arzan — kelisine 135 teńgeden bastalady. Al Aqtóbede onyń kelisi 273 teńgeden, Taldyqorǵanda 250 teńgeden bastalsa, Atyraýda 360 teńgege deıin jetedi.
Ózge óńirlerde kartoptyń baǵasy árkelki. Túrkistanda onyń kelisi 200-240 teńge, Qyzylordada 195-210 teńge, Qaraǵandyda 185-250 teńge, Oralda 180-300 teńge. ıAǵnı bir ǵana ónimniń baǵasy óńirge qaraı edáýir ózgeredi.
Qııar baǵasyndaǵy aıyrma budan da aıqyn. Taldyqorǵanda onyń kelisi 150-250 teńge, Túrkistanda 250-280 teńge, Shymkentte 235-270 teńge turady. Al Óskemende qııardyń kelisi 800-1000 teńge, Semeıde 600-900 teńge, Jezqazǵanda 500-800 teńge aralyǵynda.
Ońtústik óńirlerde keıbir kókónis arzanyraq. Alaıda azyq-túliktiń bári birdeı ońtústikte arzan deýge bolmaıdy.
Muny qyzanaq baǵasynan da kórýge bolady. Taldyqorǵanda onyń kelisi 250-800 teńge, Túrkistanda 400-420 teńge, Oralda 350-700 teńge, Pavlodarda 400-700 teńge aralyǵynda. Aqtóbede qyzanaq shamamen 605 teńge tursa, Óskemende 600-1300 teńgege deıin jetedi.
Pııaz ben sábiz baǵasy da óńirge qaraı edáýir ózgeredi. Keltirilgen derekterdiń ishinde pııaz eń arzan Taldyqorǵanda — kelisine 90 teńgeden bastalady. Túrkistanda onyń baǵasy shamamen 150 teńge, Qyzylordada 164-200 teńge, Qostanaıda 285 teńge.
Sábizdiń kelisi Astanada 166 teńge, Pavlodarda 190-210 teńge, Qyzylordada 200-250 teńge turady. Shymkentte onyń baǵasy 460 teńgege deıin jetedi.
Qyryqqabat baǵasynda da aıyrma bar. Shymkent pen Oralda onyń kelisi shamamen 150 teńgeden bastalsa, Túrkistanda 200 teńge shamasynda. Jezqazǵan men Qaraǵandyda qyryqqabattyń baǵasy 600 teńgege deıin jetedi.
Jalpy, keıbir kókónis ońtústik jáne jekelegen soltústik óńirlerde arzanyraq. Alaıda bir ónim arzan óńirde ekinshisi qymbat bolýy múmkin. Sondyqtan barlyq kókónis birdeı arzan satylatyn qalany bólip kórsetý qıyn.
Jemis-jıdek: óńirler arasynda aıyrma úlken
Jemis-jıdek baǵasyndaǵy aıyrmany alma baǵasynan anyq kórýge bolady.
Almatyda almanyń kelisi shamamen 350 teńgeden bastalady. Taldyqorǵanda 400-900 teńge, Jezqazǵan men Qaraǵandyda 450-950 teńge aralyǵynda. Túrkistanda alma 600-650 teńge, Pavlodarda 600-1300 teńge, Semeıde 700-1500 teńge turady.
Keltirilgen baǵalardyń eń joǵary shegi Óskemende — munda almanyń kelisi 900-1600 teńge aralyǵynda.
Astanada alma 425-825 teńge aralyǵynda satylady. ıAǵnı elordadaǵy alma baǵasy salystyrylǵan óńirlerdiń ishinde asa arzan da, asa qymbat ta emes.
Et: qaı óńirde arzan ekenin anyqtaý qıyn
Et baǵasyn salystyrǵanda bir jaıtty eskergen jón. Óńirlerden alynǵan málimetterde ettiń túri men múshesi ártúrli kórsetilgen.
Sondyqtan keltirilgen baǵalardy tikeleı salystyryp, et qaı óńirde arzan nemese qymbat ekenin naqty aıtý qıyn.
Degenmen baǵanyń óńirlerge qaraı qalaı ózgeretinin kórýge bolady. Qostanaıda sıyr etiniń kelisi 3100-4200 teńge, Qyzylordada shamamen 3200 teńge, Oralda 3200-4500 teńge, Túrkistanda 3800 teńge shamasynda.
Taldyqorǵanda sıyr etiniń kelisi 3800-4200 teńge, Pavlodarda 4000-4500 teńge, Atyraýda 4000 teńgeden bastalady. Jambyl oblysynda sıyr etiniń jumsaq eti 4500-5200 teńgeden satylady.
Shymkentte sıyr etiniń kelisi 3500-5700 teńge aralyǵynda. Keltirilgen derekterdiń ishinde eń joǵary baǵa osy qalada — 5700 teńge.
Alaıda bir óńirde jalpy sıyr etiniń baǵasy berilse, endi birinde jumsaq ettiń, tós ettiń nemese ushanyń basqa bóliginiń baǵasy kórsetilgen. Sondyqtan bul derekter ettiń qaı óńirde arzan ekenin dál anyqtaýǵa emes, óńirlerdegi baǵa aıyrmasyn shamalaýǵa múmkindik beredi.
Taýyq eti: óńirlerdegi baǵa árkelki
Taýyq etiniń baǵasyn salystyrý birshama ońaı. Degenmen munda da ónim túrleri ártúrli: bir óńirde tutas taýyqtyń, ekinshisinde súbe, sıraq, qanat nemese tós etiniń baǵasy berilgen.
Qyzylordada tutas taýyqtyń kelisi shamamen 1300 teńge, Túrkistanda 1300-1600 teńge, Taldyqorǵanda 1400-1750 teńge turady. Atyraýda taýyq sıraǵy shamamen 1400 teńgeden satylsa, Petropavlda san eti 1380-1500 teńge aralyǵynda.
Óskemen, Jezqazǵan, Qaraǵandy jáne Semeıde taýyq etiniń baǵasy 3000 teńgege deıin jetedi.
Astanada taýyq súbesiniń kelisi 2670 teńge. Pavlodarda súbe 2400 teńge, Qostanaıda 1800-2200 teńge aralyǵynda satylady.
Taýyq etiniń baǵasy óńirge ǵana emes, onyń qaı túri satylatynyna da baılanysty.
Astana men Almatydaǵy baǵa qandaı?
Elimizdiń eki iri qalasyndaǵy azyq-túlik baǵasyn da salystyryp kóreıik.
Astanada kartoptyń kelisi 187 teńge, qyryqqabat — 155 teńge, sábiz — 166 teńge, pııaz — 218 teńge, qııar — 322 teńge, qyzanaq — 931 teńge. Alma 425-825 teńge aralyǵynda satylady.
Almatyda kartop shamamen 250 teńge, sábiz — 350 teńge, pııaz — 250 teńge, qyzanaq — 300 teńge. Keltirilgen málimetterde qııar baǵasy kórsetilmegen. Al almanyń kelisi 350 teńgeden bastalady.
Eki qalanyń birinde barlyq azyq-túlik arzan deýge bolmaıdy. Astanada keıbir kókónistiń baǵasy tómen bolsa, Almatyda basqa ónimder arzanyraq.
Salystyrý neni kórsetti?
Jınaqtalǵan derekterge súıensek, azyq-túliktiń bári birdeı arzan satylatyn óńir joq.
Pavlodarda kartop, Taldyqorǵanda qııar men pııaz, Almatyda alma arzanyraq. Qyzylorda men Túrkistanda da keıbir kókónis pen taýyq etiniń baǵasy eń tómen kórsetkishterdiń qatarynda.
Al keı qalalarda jekelegen ónim qymbat. Máselen, Óskemende qııar men almanyń baǵasy joǵary. Shymkentte sıyr etiniń kelisi 3500-5700 teńge aralyǵynda. Keıbir soltústik jáne ortalyq óńirlerde de jekelegen kókónis basqa aımaqtarǵa qaraǵanda edáýir qymbat.
Sondyqtan azyq-túlik sebetiniń arzan ne qymbat ekenin bir ǵana ónimniń baǵasyna qarap anyqtaý durys emes. Máselen, kartop arzan bolǵanymen, sol óńirdegi basqa azyq-túlik qymbat bolýy múmkin. Otbasynyń azyq-túlikke jumsaıtyn jalpy shyǵyny qandaı ónimdi jáne qansha mólsherde satyp alatynyna qaraı ózgeredi.
Sol sebepti keltirilgen baǵalardy óńirlerdegi baǵanyń turaqty kórsetkishi dep qabyldamaǵan jón. Bul — sholý ázirlengen kezdegi jaǵdaı. Bir óńirde kókónis arzanyraq bolsa, basqa azyq-túlik ózge óńirde arzan bolýy múmkin.
Aıta keteıik, 2026 jylǵy tamyzda Qazaqstandaǵy aılyq ınflıatsııa shildedegi deńgeıde qalyp, 0,6%-dy qurady.
