Qazaqstannyń áýe qalqany: ushaqtar men tikushaqtar kúshi
ASTANA. KAZINFORM – Elimizdiń qaýipsizdigi men tynyshtyǵyn qamtamasyz etýde Áýe qorǵanysy kúshteriniń orny erek. Búginde Qazaqstannyń áskerı avıatsııasy quramynda ártúrli áýe kólikteri bar. Solardyń birqatary jóninde QR Qorǵanys mınıstrliginen surap bilgen edik.
Áýe qorǵanysy kúshterindegi tikushaqtar
Mı-17 – álemdegi eń keń taraǵan tikushaqtardyń biri. Óıtkeni, ol – kópmaqsatty, ámbebap ári bıikte ushatyn tehnıkalyq sıpattamalary aýqymdy.
Bul tehnıka Qurlyq áskerleri bólimsheleriniń utqyrlyǵyn arttyrýǵa, qarý-jaraq pen jeke quramdy jetkizýge, berilgen nysanalardy joıýǵa arnalǵan. Sondaı-aq taýly jerlerde jáne joǵary temperatýrada jaýyngerlik tapsyrmalardy oryndaı alady.
Mı-35M – urys dalasynda Qurlyq áskerlerin áýeden qoldaýǵa arnalǵan tikushaq.
Ol qarsylastyń saýytty tehnıkasy men tiri kúshin joıýǵa baǵyttalǵan.
Áýe qorǵanysy kúshteri Mı-8 jáne Mı-171 tikushaqtaryn paıdalanyp, desantty túsirý jáne ony atyspen qoldaý jumystaryn júrgizedi.
Sonymen qatar bul tikushaqtar atys núktelerin joıýǵa, oq-dári, qarý-jaraq, júkter, ónimder men dári-dármekterdi tasymaldaýǵa arnalǵan. Olardyń mindetine sondaı-aq qarsylasqa kedergi jasaý jáne jaralanǵandardy urys alańynan evakýatsııalaý kiredi. Bul tehnıkanyń kópqyrly qoldanylýy áskerı operatsııalardyń tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan.
EO-145 jáne N-145 TJM tikushaqtary tótenshe jaǵdaı bolǵan aımaqtardan zardap shekkenderdi evakýatsııalaýǵa baǵyttalǵan. Sonymen qatar olardyń qyzmeti – tabıǵı apattardyń saldaryn joıý, gýmanıtarlyq júkterdi tasymaldaý, izdestirý-qutqarý jumystaryn júrgizý jáne órt sóndirý. TJM avıatsııasy respýblıka aýmaǵynda da, shetelderde de eń jaýapty mindetterdi birneshe ret oryndady.
Áýe qorǵanysy kúshterindegi ushaqtar
C-295 ushaǵy 9 tonnaǵa deıin júk ne tolyq qarýlanǵan 70-teı áskerı qyzmetshini tasymaldaýǵa, sondaı-aq 5 000 shaqyrymǵa deıingi qashyqtyqty eńserýge qabiletti.
Ol zamanaýı navıgatsııalyq júıemen jáne qozǵaltqyshtardyń jumysyn baqylaý júıesimen jaraqtalǵan.
L-410 – jeńil, kópmaqsatty, qos motorly, jolaýshy jáne júk tasymalyna arnalǵan ushaq.
Onyń ereksheligi – qonǵanda, kúı talǵamaıdy. Jazda – shóp, qysta – qar basqan alańqaılarǵa jáne ushý-qoný jolaǵy qysqa áýeaılaqtarǵa qona beredi. 19 jolaýshyny nemese 1 800 keli júkti 1 500 shaqyrymǵa deıin tasymaldaı alady.
L-39 eki oryndyq, oqý-jaýyngerlik ushaǵy áýe kúshteriniń kýrsanttaryn kez kelgen aýa raıynda ushýǵa úıretýge arnalǵan.
Ol áýede, qurlyqta jáne teńizde is-qımyl daǵdylaryn jattyqtyrý úshin qoldanylady. Sonymen qatar túngi reıster men áýe nysandaryn barlaýdy, jerdegi obektilerge soqqy berýdi pysyqtaý úshin paıdalanylady.
Tý-154 ushaǵy Qorǵanys mınıstrligi basshylyǵynyń áýedegi komandalyq pýnkti sanalady.
Ol – senimdi ári kóp fýnktsııaly áýe kóligi. Іshki jáne halyqaralyq baǵyttar boıynsha tasymaldaýǵa arnalǵan. Ushaq 150-180 shamasyndaǵy áskerı qyzmetshini 3 000-nan 5 000 shaqyrymǵa deıingi qashyqtyqqa jetkizýge qabiletti. Sondaı-aq ishin júk tasymaldaýǵa beıimdeýge bolady.
A-400M – ártúrli tapsyrmalardy oryndaýǵa baǵyttalǵan kópmaqsatty ushaq.
Ol – zamanaýı tórt qozǵaltqyshty, sońǵy býynǵa jatatyn tehnıka. Elimizdiń áýe qorǵanysy kúshteri jaraǵyna 2024 jyldyń sońynda qosylǵan. Bul áýe kóligi áskerı maqsattaǵy tasymalda, medıtsınalyq evakýatsııalaýda jáne gýmanıtarlyq mıssııalarda qoldanylady.
Sý-30SM joıǵyshtary elimizdiń ár túkpirinde kún saıyn jaýyngerlik kezekshilik atqarady.
Kópmaqsatty, aýyr maıdanǵa arnalǵan áýe kóligi kúndiz-túni, ártúrli aýa-raıynda jaýyngerlik mindetterdi oryndaı alady. Ol áýe nysandaryn da, jerdegi obektilerdi de joıýǵa qabiletti. Ushaq kóptegen qarý-jaraqpen jáne borttaǵy radıoelektrondyq jabdyqtardyń zamanaýı keshenimen jaraqtalǵan. Naqtyraq aıtqanda, onda basqarylatyn zymyran qarýy men avıatsııalyq qarý ornatylǵan. Sonymen birge, Sý-30SM-de 1,5 kelige deıingi kalıbrli bombalar, zeńbirek qarýy jáne zamanaýı navıgatsııa júıesi bar.
Sý-25 – áskerı shabýyl ushaǵy. Bul tehnıka sıpattamasyna baılanysty «ushatyn tank» atalyp ketken. Óıtkeni, kez kelgen aýa raıynda jaýyngerlik tapsyrmany oryndaıdy.
Ony urys dalasynda nysana naqty kóringende qoldanýǵa bolady. Ne bolmasa, koordınattary belgili obektilerdi joıa alady. Sý-25 qurlyq áskerlerin áýeden qoldaýǵa arnalǵan.
Aıta keteıik, buǵan deıin Qorǵanys mınıstrligi áskerı qyzmetshilerdi negizinen qandaı mamandyqtarǵa baýlıtynyn jazǵanbyz.