Qazaqstannyń arnaıy ekonomıkalyq aımaqtarynda 586 joba júzege asyrylyp jatyr

ASTANA. KAZINFORM - 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha arnaıy ekonomıkalyq aımaqtar (AEA) aýmaqtaryndaǵy óndiris kólemi 3,1 trln teńgeni qurap, 2024 jylmen salystyrǵanda 34%-ǵa artty, dep habarlaıdy QR Ónerkásip jáne qurylys mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti.

«Aqtaý teńiz porty» AEA aýmaǵy 10 myń gektarǵa deıin ulǵaıtyldy
Foto: Mańǵystaý oblysynyń ákimdigi

Sarapshylardyń málimetterine qaraǵanda, qazirgi ýaqytta arnaıy ekonomıkalyq aımaqtar aýmaǵynda jalpy quny 12,9 trln teńgeni quraıtyn 586 joba iske asyrylý ústinde. Olar tolyq iske qosylǵan jaǵdaıda aldaǵy jyldary Qazaqstanda ónerkásiptiń zamanaýı salalarynda qosymsha 43 myń jumys orny ashylmaq.

Qazaqstandaǵy arnaıy ekonomıkalyq aımaqtar arasynda kóshbasshy retinde elordalyq «Astana – jańa qala» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵyn atap ótýge bolady. Bul aımaq eldegi barlyq arnaıy ekonomıkalyq aımaqtar óndirisiniń 70%-dan astamyn qamtamasyz etip otyr, onyń quramyna jalpy aýmaǵy 598,1 gektardy quraıtyn №1 ındýstrııalyq park kiredi. Qazirgi ýaqytta ınfraqurylymnyń aıaqtalý deńgeıi 87%-dy quraıdy, al ony damytýǵa jumsalǵan shyǵyndar 24,8 mlrd teńgege jetti.

Atalǵan aımaqta 88 joba júzege asyrylyp, shamamen 10 myń jumys orny ashylǵan. Sonymen qatar, iske asyrylý satysynda taǵy 188 joba bar. Onyń ishinde 54 joba – óńdeý ónerkásibine, 134 joba – qurylys ındýstrııasyna tıesili. AEA-ǵa tartylǵan ınvestıtsııalar kólemi 693 mlrd teńgeden, óndirilgen ónim kólemi 103 mlrd teńgeden asty.

2025 jyly «Astana – jańa qala» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy aýmaǵynda jalpy ınvestıtsııa kólemi 76,5 mlrd teńgeni quraıtyn tórt jańa óndiris iske qosyldy. Olardyń qatarynda beton buıymdaryn, sendvıch-panelderdi, temirjol quramyna arnalǵan tejegish jastyqshalardy jáne tozýǵa tózimdi bolat plıtalardy shyǵaratyn kásiporyndar bar. Aldaǵy josparlar aıasynda jıhaz, polımer qubyrlar, arnaıy tehnıka jáne jylý agregattaryn shyǵaratyn zaýyttardy qosa alǵanda, óńdeý ónerkásibi salasynda taǵy 54 joba júzege asyrylmaq.

Elordadaǵy ekinshi aımaq – «Astana Tehnopolıs» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy (2042 jylǵa deıin jumys isteıdi) – №2 ındýstrııalyq parkti qamtıdy. Qazirgi tańda bul aýmaqta eki kásiporyn jumys isteıdi: medıtsınalyq buıymdar óndirisi jáne kópsalaly YDA zaýyty. Sonymen qatar 41 joba iske asyrylý kezeńinde. Negizgi jobalardyń qatarynda alıýmınıı bankalaryn, metall konstrýktsııalaryn shyǵarý jáne iri jobalaý-ınjınırıngtik keshen qurý bastamalary bar.

Arnaıy ekonomıkalyq aımaqtar – tek jeńildikter beriletin aýmaqtar ǵana emes, sonymen qatar óziniń belgilengen basymdyqtary bar biregeı ındýstrııalyq habtar. Árbir aımaqtyń ózindik baǵyty qalyptasqan, bul memleketke strategııalyq salalardy nysanaly túrde damytýǵa múmkindik beredi.

«Aqtaý teńiz porty» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy – Kaspıı teńizindegi strategııalyq torap. Onyń tıimdiligi úsh negizgi baǵytqa negizdelgen: «Aqtaý teńiz soltústik termınaly» JShS arqyly tranzıttik áleýetti damytý, «Qarmet Tubular Products Aktau» AQ-nyń bolat qubyrlar óndirisi jáne «Topan Chemical Industries» kompanııasynyń kaýstıkalyq soda men hlor óndirýge baǵyttalǵan aýqymdy jobasy.

Almatydaǵy «Innovatsııalyq tehnologııalar parki» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynda IT baǵyty boıynsha ǵylymı zertteýlerden bastap joǵary tehnologııalyq elektrondyq ónimderdi shyǵarýǵa deıingi tolyq óndiristik tsıkl qalyptastyryldy.

Shymkenttegi «Ońtústik» AEA aýmaǵynda jeńil ónerkásip ónimderin óndirýdiń tolyq óndiristik tsıkli ornyqqan, shıkizatty óńdeýden bastap daıyn ónim shyǵarýǵa deıingi barlyq kezeńder qamtylǵan. Mańyzdy kásiporyndardyń qatarynda «Maqta-Tsellıýloza» jáne «Bal Tekstıl» bar.

Atyraýdaǵy «Ulttyq ındýstrııalyq munaı-hımııa tehnoparki» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy – gaz-hımııa salasynyń flagmany. Bul aımaqtyń ereksheligi – bir kásiporyndardyń janama ónimderi kelesi óndirister úshin shıkizat retinde paıdalanylady. Munda Ortalyq Azııadaǵy eń iri ıntegratsııalanǵan gaz-hımııa kesheni – «Kazakhstan Petrochemical Industries Inc» jumys isteıdi, ol polımerlerdi tereń óńdeýdi damytýǵa arnalǵan shıkizat bazasyn qalyptastyryp otyr.

Pavlodardaǵy «Pavlodar» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy – hımııa jáne alıýmınıı óndirisiniń ortalyǵy. Negizgi kásiporyndardyń qatarynda «Kaýstık» (hlor jáne soda óndirisi) jáne «ÝPNK-PV» (kúıdirilgen munaı koks óndirisi) bar. Sonymen qatar alıýmınııden daıyn ónimder shyǵarý óndirisi damyǵan.

Qaraǵandydaǵy «Saryarqa» AEA aýmaǵynda shıkizatty tereń óńdeýge jáne taý-ken metallýrgııa kesheniniń qajettilikterin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan jobalar júzege asyrylýda (TOO «Tau-Ken Temir», «Qaragandy Power Silicon», «Steel Manufacturing», «Polymet Solutions Corporation»). Sondaı-aq eski avtokólikterdi qaıta óńdeýge arnalǵan «Qarmet Recycling» jobasy iske asyrylǵan.

Jetisýdaǵy «Qorǵas – Shyǵys qaqpasy» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy Qytaı men Eýropa arasyndaǵy negizgi qurlyqtyq kópir sanalady. Munda júkter Qytaı Halyq Respýblıkasynyń (QHR) tar tabandy temirjolynan Táýelsiz Memleketter Dostastyǵynyń (TMD) keń tabandy júıesine tikeleı aýystyrylady. IT júıeleri taýar jetkizýdegi kidiristerdi barynsha azaıtady. Aımaq úzdiksiz tranzıtti qamtamasyz etetin qoımalar men termınaldary bar qýatty logıstıkalyq hab retinde jumys isteıdi.

Jambyl oblysyndaǵy «Jibek Joly» AEA – bul sheteldik kapıtaly bar joǵary tehnologııalyq jobalar alańy. Mysaly, júgerini tereń óńdeý júzege asyrylyp, ónimder Eýroodaq, Soltústik Afrıka jáne Taıaý Shyǵys elderine eksporttalady («Shengtai Biotech» JShS), sondaı-aq eldegi jalǵyz sýteginiń kúsheıtilgen totyǵyn óndiretin zaýytty iske qosý jumystary júrgizilýde.

Almaty oblysyndaǵy «Qorǵas» ShYHO arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy – saýda-logıstıkalyq sala men týrızmdi damytýdyń negizgi alańy. Munda saýda ınfraqurylymy damyp, Qazaqstan jáne Qytaı taraptarynda birqatar nysan qurylysy júrgizilip jatyr.

Túrkistan oblysyndaǵy «Turan» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy – ońtústik óńirdiń basty týrıstik ortalyǵy. Álemdik brend sanalatyn qonaq úılerdiń jáne halyqaralyq áýejaıdyń bolýy búkil túrki jurty úshin tartymdylyq ortalyǵyn qalyptastyrady.

Soltústik Qazaqstandaǵy «Qyzyljar» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynda álemdik brendterge tıesili aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryn qurastyrý júzege asyrylýda («ST Esemblı» JShS). Sonymen qatar «KazTehMash» JShS aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy men mashına jasaýǵa qatysty ónimder óndirý jobasyn iske asyrdy.

Sarapshylardyń pikirinshe, arnaıy ekonomıkalyq aımaqtardy odan ári damytý Qazaqstannyń ónerkásiptik áleýetin nyǵaıtyp qana qoımaı, eldiń eksporttyq básekege qabilettiligin de aıtarlyqtaı arttyrady.

Esterińizge sala keteıik, «QazIndustry» qazaqstandyq ındýstrııa jáne eksport ortalyǵy elimizdegi arnaıy ekonomıkalyq aımaqtar men ındýstrııalyq aımaqtardyń jumysyn úılestiredi. Uıymnyń negizgi mindetteri – aımaqtardyń damýyna qoldaý kórsetý, olardy ilgeriletý jáne ınvestıtsııalyq tartymdylyǵyn arttyrý.

-«QazIndustry» AQ sarapshylary ınvestıtsııa tartý tıimdiligin arttyrý maqsatynda zańnamany jáne bıznes-úderisterdi jetildirý baǵytynda jumys júrgizip jatyr, -delingen habarlamada.

Osyǵan deıin arnaıy ekonomıkalyq aımaqtarda 41 myńnan astam jańa jumys oryndary ashylǵany týraly jazdyq.