Elimizden ósimdik maıyn qaı elder kóptep satyp alady
ASTANA. KAZINFORM – Maıly daqyldar boıynsha negizgi egis alqaptary Soltústik Qazaqstan, Qostanaı, Pavlodar, Aqmola, Shyǵys Qazaqstan oblystarynda jáne Abaı oblysynda ornalasqan. Bul týraly AShM baspasóz qyzmeti habarlady.
Qazaqstannyń maıly-tońmaı ónerkásibi qarqyndy damyp keledi. Buǵan maıly daqyldardyń egis alqaptarynyń keńeıýi, qaıta óńdeý kóleminiń artýy jáne eksporttyq áleýettiń kúsheıýi yqpal etip otyr.
Byltyr maıly daqyldar egilgen alqaptar 3,9 mln gektarǵa deıin ulǵaıdy, bul 2024 jylmen salystyrǵanda 37,7%-ǵa nemese 1,1 mln gektarǵa artyq. Onyń ishinde kúnbaǵys egis alqaby 38,4%-ǵa nemese 491,1 myń gektarǵa keńeıtildi.
Maıly daqyldar boıynsha negizgi egis alqaptary Soltústik Qazaqstan, Qostanaı, Pavlodar, Aqmola, Shyǵys Qazaqstan oblystarynda jáne Abaı oblysynda ornalasqan.
Óńirler ákimdikteriniń derekterine súıensek, 2025 jyly 4,8 mln tonna maıly daqyl jınalǵan (2024 jyly – 3,3 mln tonna), onyń ishinde kúnbaǵys – 2,3 mln tonna (2024 jyly – 1,8 mln tonna).
Qaıta óńdeý kásiporyndarynyń óndiristik qýattylyǵy jylyna 5 mln tonnadan asady. Ótken jyldyń qorytyndysy boıynsha 888,8 myń tonna ósimdik maıy óndirildi, bul 2024 jylmen salystyrǵanda (757,1 myń tonna) 17,4%-ǵa joǵary. Onyń ishinde kúnbaǵys maıynyń óndirisi 757,2 myń tonnany qurap, 2024 jylmen salystyrǵanda 17,5%-ǵa ósti.
2025 jyldyń 11 aıynda ósimdik maılarynyń eksporty 2024 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 34,6%-ǵa artyp otyr.
Negizgi satyp alýshylardyń qatarynda Ózbekstan (jalpy kólemniń 46%), Qytaı Halyq Respýblıkasy (33,7%), Tájikstan (13,1%), Aýǵanstan (4,3%), Túrikmenstan (1,8%) jáne basqa elder bar.
Qazaqstan kúnbaǵys maıyn eksporttaýshy álemdik TOP-10 eldiń ishinde 8-orynda tur, sondaı-aq Eýropalyq odaq elderine kúnbaǵys shrotyn eksporttaýshy TOP-3 eldiń qataryna kiredi.
Qaıta óńdeý kásiporyndaryn shıkizatpen qamtamasyz etý jáne ónimniń qosylǵan qunyn arttyrý maqsatynda agroónerkásiptik keshendi damytýdyń 2021–2030 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasy aıasynda maıly daqyldardyń egis alqaptaryn odan ári úlkeıtý kózdelgen.
2023 jylǵy 1 aqpannan bastap kúnbaǵysty eksporttaýǵa 20% mólsherinde, biraq bir tonnasy keminde 100 eýro bolatyn eksporttyq kedendik baj salyǵy engizildi. Eksporttyq áleýetti keńeıtý maqsatynda Qytaımen maıly daqyldardy qaıta óńdeý ónimderin eksporttaýǵa qatysty sanıtarlyq jáne fıtosanıtarlyq talaptar jónindegi hattamalarǵa qol qoıyldy.
AÓK-ti qoldaý baǵdarlamalary aıasynda qaıta óńdeý kásiporyndaryna aınalym qarajatyn tolyqtyrý úshin jeńildetilgen nesıeler qarastyrylǵan. Sondaı-aq qosylǵan qun salyǵynyń (QQS) mólsherlemesi 80%-ǵa tómendetilgen.
Qabyldanǵan memlekettik qoldaý sharalary maıly-tońmaı salasynyń odan ári damýyna, otandyq ónimniń básekege qabilettiligin arttyrýǵa jáne ony syrtqy naryqtarǵa ilgeriletýge yqpal etip otyr.
Aıta ketelik Qazaqstan BAÁ-ge astyq, et jáne maıly daqyldar eksportynyń kólemin arttyrmaq.