Qazaqstannan múmkindigi shekteýli balalardy shetelge jibermes úshin olardy Úkimet emdeýge kirisýi qajet - QR Parlament Májilisiniń depýtaty
ASTANA. 11 qyrkúıek. QazAqparat - Qazaqstannan múmkindigi shekteýli balalardy da shetelge asyrýǵa jibermes úshin olardy Úkimet emdeýge qulshyna kiriskeni abzal. Búgin Parlament Májilisiniń jalpy otyrysynda depýtat Ergen Doshaev Úkimet basshysy Serik Ahmetovtiń atyna joldaǵan saýalynda osy máseleni kóterdi.
Depýtattyń aıtýynsha, búgingi kúni elimizde ata-ana qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar sany - 35 myńǵa jýyq bolsa, onyń ishinde, 12,5 myńnan astam bala - tul jetim. Alaıda, jetimderdiń basym bóligin ata-anasy bas tartqan sábıler, tastandylar jáne ákesi men anasy sot tártibimen ata-ana quqyǵynan aıyrylǵan balalar quraıdy.
«Osylaısha, qamqorsyz qalǵan balalardyń shamamen 60 paıyzy, ata-anasynyń kózi tiri bolsa da, jetim atanýda. Bul - qazaqstandyq qoǵamda ımandylyq tirekteriniń quldyraǵanyn kórsetetin qaýipti úrdis. Bul - eń aldymen, otbasylyq qundylyqtardyń aıaqasty qalýynyń belgisi. Qazaq halqy eshqashanda jesiri men jetimin dalaǵa tastamaǵan. Tipti, kóshpeli kúı keshken aýyr kezeńde de, ata-babamyz osyndaı týystaryna qol ushyn bergen. Tamaǵy men baspanasyn bólisken. «Jetim kórseń jebeı júr» degen sóz sodan qalsa kerek. Biz búgin Memleket basshysynyń tıimdi áleýmettik saıasatynyń arqasynda berekeli de baqýatty qoǵamda ómir súrýdemiz. Alaıda, júreginde bir túıir meıirimi joq «anasymaqtar» shamamen eki myń balany sábıler úıine qaldyryp ketýde. Al keıbir tasjúrekter óziniń jańa týǵan sábıin qoqys jáshigine tastap ketýde», - deıdi E. Doshaev.
Sonymen birge, depýtat sheteldikter asyrap alǵan qazaqstandyq balalardyń keıingi taǵdyryna da alańdaýshylyq bildirdi. Sosyn depýtat amerıkalyq Meıottar otbasynyń jasaǵan jan túrshigerlik qylmysyna toqtalyp, Qazaqstandy ǵana emes, búkil álemdi shoshytqan oqıǵaǵa qatysty óz oıyn ortaǵa saldy. Bul rette depýtat Bilim jáne ǵylym, Syrtqy ister mınıstrlikterinde otbasylarda turatyn barlyq qazaqstandyq balalardyń densaýlyǵy men ómir súrý jaǵdaılary týraly tolyq jáne obektıvti aqparattyń joqtyǵyna tańdanys bildirdi. «Sońǵy 15 jylda sheteldikter 9 myńǵa jýyq qazaqstandyq balany asyrap aldy, onyń ishinde, 6 609 bala amerıkalyq otbasylarda tárbıelenip jatyr. Qazir elimizde ekonomıkalyq jáne áleýmettik saladaǵy jetistikter jetimderdiń de sanyn azaıtýǵa múmkindik berip otyr. Alaıda biz áleýmettik jetimdik dep atalatyn topty azaıta almaı otyrmyz. Qazirdiń ózinde Qazaqstanda turmysy tómen otbasylardan shyqqan, 18 jasqa tolmaǵan balalar men múmkindigi shekteýli 250 myńnan astam bala bar. Memleket tarapynan eleýli materıaldyq qoldaý bolmasa, bul balalar ata-anasy tiri bolsa da, kez kelgen ýaqytta jetim atanýy múmkin», - deı kele depýtat eldegi jetimder problemasyna basa nazar aýdaratyn kez jetkenin málimdedi.
«Sheteldikterdiń qazaq balalaryn asyrap alýyna kelsek, sheneýnikter «qazirgi zańnamaǵa sáıkes shetelge negizinen aýrý balalar áketiledi, al bizdiń azamattarymyz deni saý balalardy asyrap alǵysy keledi» degendi alǵa tartady. Olaı bolsa, Úkimet nelikten aýrý balalardy emdeýge qarajat tappaı otyr? Olar aspannan túsken joq, qazaqstandyq azamattar ǵoı. Kóptegen mınıstrlikterdiń jyl saıyn mıllıardtaǵan qarjyny ıgere almaıtynyn biz jaqsy bilemiz. Osy qarajatty, eń bolmasa, ınternat mekemelerde qamqorlyqqa alynǵan segiz myń múgedek balany saýyqtyrýǵa jumsaǵanda bolmas pa edi?! Kórshiles Reseı shetelde óz balalaryn soraqy qorlaý faktilerinen keıin balany AQSh azamattaryna asyraýǵa berýden bas tartqanyn bilesiz. Eger bizdiń Úkimet aýrý jetim balalardy emdeýge qulshyna kirisse, Qazaqstan da balany sheteldikke berýden bas tartýǵa májbúr bolmas edi. Sóıtip álemdik qoǵamdastyqtyń jalpyǵa birdeı qabyldanǵan demokratııalyq qaǵıdattaryna qaıshy keletin qadamǵa barmas edik. «Erteńin oılamaǵan eldiń bolashaǵy joq» deıdi halqymyz. Jetim bolsyn, basqa bolsyn, elimizdegi árbir bala - bizdiń bolashaǵymyz. Eldiń erteńgi ıesi. Biz onyń deni saý, aqyl-oıy jetilgen adam bolyp shyǵýyna múddeli bolýǵa tıispiz. Osyny bir jaqsylap oılanaıyqshy», - dep túıindedi saýalyn depýtat.