Qazaqstannan Inchhonǵa 420 úkili úmitimiz attanady

Uıymdastyrý komıtetiniń málimetine qaraǵanda, bul jolǵy Azııa oıyndaryna qurlyqtyń 45 elinen 13 000 sportshy men jattyqtyrýshy qatyspaq. Azııa oıyndary barysyn buqaralyq aqparat quraldarynyń 7000 ókili qadaǵalaıtyn kórinedi.

Osydan tórt jyl burynǵy Qytaıdyń Gýanchjoý qalasynda ótken oıyndarmen salystyrǵanda jarys baǵdarlamasyna bul joly birqatar ózgerister enipti. Aıtalyq, bıylǵy baǵdarlamadan Qytaıda ótken oıyndarda qazaqstandyq sportshylar chempıon jáne júldeger bolǵan sport túrlerinen shahmat, sporttyq bı syndy túrleri alynyp tastalǵan.

Atalǵan oıyndar baǵdarlamasyna 41 olımpıadalyq jáne 9 olımpıadalyq emes sport túrleri - barlyǵy 50 sport túri engen. Sonymen Inchhonda ótetin XVII jazǵy Azııa oıyndarynda jalpy 439 medal jıyntyǵy sarapqa salynady.

Qazaqstan sportshylarynyń aldyna jalpykomandalyq esepte 4-shi oryndy ıelený mindeti qoıylyp otyr. Bul kórsetkishke qol jetkizý úshin keminde 20-dan astam altyn medal jeńip alýlary kerek.

Taǵy bir atap óterligi, XVII jazǵy Azııa oıyndarynda Qazaqstan komandasy 11 sport túrinen jarysqa qatyspaıdy. Onyń ishinde 7 sport túri bizdiń elde áli taralmaǵan sport túrleri. Olar - soft tennıs, kabaddı, krıket, skvosh, sepaktakroý, beısbol, VMH. Osy atalǵan sport túrlerinen 25 medal jıyntyǵy sarapqa salynady. Boýlıng, badmınton, sýǵa sekirý jáne fýtboldan (Qazaqstan ÝEFA-da óner kórsetedi) 38 medal jıyntyǵy oınalady.

Osy sport túrlerin eseptegende, sondaı-aq júzý, jeńil atletıka jáne basqa da sport túrleri boıynsha komanda quramdary tolyq jasaqtalmaǵan sebepti qazaqstandyq sportshylar 120 medal jıyntyǵy sarapqa salynatyn syndarǵa qatysa almaıdy.

Sondyqtan el namysyn qorǵaıtyn sportshylarymyǵa qoıylatyn talap ta aýyr. Jalpykomandalyq esepte 4-oryn alý úshin bar ónerin salyp, jantalasýy qajet.

Qazirgi bizge kelip jetken aqparatqa súıensek, sapaly daıyndalý maqsatynda búgingi tańda 94 sportshy jáne jattyqtyrýshymen kelisimshart jasalǵan. Bular London Olımpıadasynda jáne sońǵy eki jyl boıy joǵary nátıje kórsetip júrgen sportshylar.

Esterińizge sala keteıik, Gýanchjoýdaǵy ótken Azııa oıyndarynda elimizdiń namysyn 36 sport túrinen 362 sportshy qorǵaǵan bolatyn. Onda sportshylar sany jaǵynan Azııa elderi ishinde 9- kórsetkishke qol jetkizgen edi. Bul joly Inchhonǵa bizdiń 420 sportshymyz 39 sport túrinen el namysyn qorǵaýǵa attanǵaly otyr. Olardyń 207-si er sportshylar bolsa, 213-i názik jandylar.

Bıylǵy Qazaqstan namysyn qorǵaıtyn sportshylarymyzdyń ortasha jasy - 24.5. Eń jas sportshy - 15 jasar Ksenııa Kondratenko (eskek esý slalomy). Eń egde sportshymyz Nurlan Maqulbekov (golf) - 59 jasta.

Bıylǵy delegatsııanyń quramynda 1998-2010 jyldardaǵy Azııa oıyndarynyń 17 chempıony bar. Onyń 7-ýi Gýanchjoýdaǵy chempıondar: O. Rypakova (jeńil atletıka), M. Muqasheva (jeńil atletıka), D. Karpov (jeńil atletıka), D. Eleýsinov (boks), D. Asádilov (karate), R. Saǵyndyqov (karate), N.Tynálıev (grek-rım kúresi).

Inchhonda óner kórsetetin sportshylardyń sany boıynsha óńirler arasynda Almaty kósh bastady. Bir ǵana Almaty qalasynyń ózinen 111 sportshy (23 sport túri) óner kórsetetin bolsa, ekinshi kórsetkishte elordalyq sportshylar tur. Astana qalasynan 63 sańlaǵymyz 22 sport túrinen baq synaıdy. Al Ońtústik Qazaqstan oblysynan 56 sportshy sporttyń 16 túrinen el namysyn qorǵaýǵa attanǵaly otyr. Almaty oblysynan 38 sportshy 13 sport túrinen baq synaıtyn bolsa, Qaraǵandy oblysy 29 sportshysyn sporttyń 13 túrinen synǵa túsýge attandyrmaq. Al Pavlodar oblysy sporttyń 8 túrinen 20 sportshysyna úmit artyp otyr.

Tórtjyldyq dodanyń saltanatty ashylý rásiminde Qazaqstan Týyn boksshy London Olımpıadasynyń kúmis júldegeri Ádilbek Nııazymbetov ustap shyǵady. Mundaı el namysy synǵa túsetin baıraqty básekelerde Memlekettik Týymyzdy kez kelgen sportshyǵa ustata salmaıtyny belgili. Demek, Ádilbekke artylǵan mindet te aýyr ekeni anyq.

Aldaǵy 12 qyrkúıek kúni saǵat 11:00-de Almaty qalasyndaǵy Balýan Sholaq sport saraıynyń májilis zalynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Mádenıet jáne sport mınıstrligi ókilderiniń qatysýymen baspasóz máslıhaty ótedi. Osy kúni Ádilbek Nııazymbetovke qazaqstan Týyn arnaıy tapsyrý rásimi ótpek. Sondaı-aq, Qazaqstan sportshylaryn XVII jazǵy Azııa oıyndaryna shyǵaryp salý salatanaty bolmaq.

Shyǵaryp salý rásiminiń baǵdarlamasynda: Qazaqstannyń resmı delegatsııasynyń Tý ustaýshysyna Týdy tapsyrý, sportshynyń Antyn qabyldaý rásimi ótedi dep atap ótilgen. Sondaı-aq, BAQ ókilderi men jankúıerler Qazaqstan komandasynyń sportshylarymen fotosýretke túsýge, suhbattasý múmkindikteri bar dep atap ótken.

Endi jazǵy Azııa oıyndarynyń tarıhyna kóz júgirter bolsaq, atalmysh dúbirli doda 1951 jyldan beri ótkizilip keledi:

1951 jyly, Nıý-Delı (Úndistan) - 11 el qatysty, 6 sporttyń túrinen;

1954 jyly, Manıla (Fılıppın) - 18 el, 8 sport túri;

1958 jyly, Tokıo (Japonııa) - 20 el, 13 sport túri;

1962 jyly, Djakarta (Indonezııa) - 17 el, 13 sport túri;

1966 jyly, Bangkok (Taıland) - 18 el, 14 sport túri;

1970 jyly, Bangkok (Taıland) - 18 el, 13 sport túri;

1974 jyly, Tegeran (Iran) - 25 el, 16 sport túri;

1978 jyly, Bangkok (Taıland) - 25 el, 19 sport túri;

1982 jyly, Nıý-Delı (Úndistan) - 33 el, 21 sport túri;

1990 jyly, Pekın (Qytaı) - 37 el, 27 sport túri;

1994 jyly, Hırosıma (Japonııa) - 42 el, 34 sport túri;

1996 jyly, Seýl (Koreıa) - 27 el, 25 sport túri;

1998 jyly, Bangkok (Taıland) - 41 el, 36 sport túri;

2002 jyly, Býsan (Koreıa) - 44 el, 38 sport túri;

2006 jyly, Doha (Katar) - 45 el, 47 sport túri;

2010 jyly, Gýanjoý (Qytaı) - 45 el, 57 sport túri.

Qazaqstan sportshylary jazǵy Azııa oıyndaryna 1994 jyldan bastap qatysa bastady. Sodan beri bes Jazǵy Azııa oıyndaryna qatysyp, jalpy komandalyq esepte úsh ret - tórtinshi orynǵa, eki ret besinshi orynǵa ıe boldy.

Bes jazǵy Azııa oıyndaryndaǵy Qazaqstan quramasynyń jeńip alǵan medaldar sany:

№

Jyl

Qala

Altyn

Kúmis

Qola

Barlyǵy

JKE oryny

XII

1994

Hırosıma (Japonııa)

25

26

26

77

IV

XIII

1998

Bangkok (Taıland)

24

24

30

78

V

XIV

2002

Pýsan (Ońt. Koreıa)

20

26

30

76

IV

XV

2006

Doha (Katar)

23

19

43

85

IV

XVI

2010

Gýanchjoý (Qytaı)

18

23

38

79

V

Avtor: Kúnsultan OTARBAI