Qazaqstandyqtar balalaryn qalaı tárbıeleıdi - zertteý
NUR-SULTAN. QazAqparat - Birikken Ulttar Uıymynyń Balalar qory (ıÝNISEF) Qazaqstanda balalarǵa zorlyq-zombylyq oqıǵalaryn boldyrmaý maqsatynda ata-analar arasynda áleýmettik tájirıbe ótkizdi, dep habarlaıdy QazAqparat Qorǵa silteme jasap.
Bastapqy kezde ata-analar «balany tárbıeleý quraldaryn» satyp alýǵa shaqyryldy. Aktsııanyń promoýteri bolyp teatr aktrısasy, ári eki balanyń anasy Anastasııa Tarasova oınaǵan edi. Ol kóshede ótip bara jatqan adamdarǵa belbeý, tápishke jáne ózge de «tárbıeleý quraldaryn» satyp alýdy usynyp kórdi. Tipti tańdaý kezinde ártis ol quraldardyń «mynany tańdasańyz, balańyz tilalǵysh bolady» degendeı «artyqshylyqtaryn» aıtyp sendirýge tyrysty.
«Arandata otyryp, tekseretin» tájirıbe elimizde budan buryn da júrgizilipti. Naqtyraq aıtqanda, 2016 jylǵy tájirıbe Qazaqstandaǵy eresekterdiń jartysynan kóbi balalardy jazalaý úshin kúsh qoldanatynyn kórsetken. Alaıda bul jolǵy áleýmettik eksperıment kezinde kóptegen ata-ana bala tárbıesine alańdaýshylyq bildiretinderin jetkizip, jaıly tárbıeni qoldaıtyndaryn aıǵaqtady. «Men bul zattardyń bárin órtep jiberýdi usynamyn» deıdi tájirıbege qatysýshy adamnyń biri.
«Belbeý men uryp-soǵý balanyń denesinde ǵana emes, onyń jan dúnıesine de kirbiń men úreı uıalatady. Bul jaǵdaıda siz keleshekte aýrýshań ári qorqaq balany ósiretinińizdi eskerińiz», - dep Anastasııa Tarasova sońynan ata-analardy aqparattandyrdy.
Bul derekti balalarǵa qatysty zorlyq-zombylyq saldaryn kóp jyl boıy zerttegen medıtsınalyq zertteý nátıjereleri dáleldeıdi.
«Ókinishke qaraı, eresekterdiń kóbi zorlyq-zombylyqty tártipke salýmen shatastyrady. Balalarmen qatal qarym-qatynas otbasylarda kóp kezdesedi. Biz bul áleýmettik eksperımentti ata-analarǵa balalardy jazalamaı tárbıeleý mańyzdy ekeninn kórsetý maqsatynda ótkizdik. Sondaı-aq, qoǵamnyń osy aýqymdy máselege nazaryn aýdarý arqyly balalyq shaqty saqtap qalǵymyz keldi», - dep túsindirdi ıÝNISEF-tiń balalar quqyqtaryn qorǵaý jónindegi baǵdarlamalardyń úılestirýshisi Aısulý Bekmusa.
Áleýmettik eksperıment «Esti! Áńgimeles! Qushaǵyńa al!» kampanııasynyń bir bóligi. Naýqan ıÝNISEF-tiń, Adam quqyqtary men bala quqyqtary jónindegi Ókilettiktiń, Balalarǵa qatysty zorlyq-zombylyqty boldyrmaý maqsatynda balalardyń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi Komıtettiń bastamasymen iske asyrylýda.
Sarapshylardyń aıtýynsha, balalarǵa qatysty kúsh qoldanýdyń kez kelgen túri ósip kele jatqan balanyń mıyna zaqym keltiredi. Zorlyq-zombylyqtyń saldary, jyldar ótken soń baıqalyp, eresek ómirde adamnyń fızıkalyq, emotsıonaldyq jáne psıhıkalyq densaýlyǵyna keri áserin tıgizedi.
Aıta keterligi, Qazaqstanda balalarǵa arnalǵan eki ulttyq «111» jáne «150» jedel jelisi bar. Olar balalarǵa qatysty zorlyq-zombylyq jaǵdaılaryn tirkep, ınstantsııalarǵa habar berip otyrady.
