Qazaqstandyq agroónerkásip salasynyń keleshegi zor - Varshava ýnıversıtetiniń doktorandy
ASTANA. QazAqparat - Elbasynyń «Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» taqyrybyndaǵy kezekti Joldaýy sheteldegi qazaq jastary arasynda úlken qyzyǵýshylyqpen jáne zor yqylaspen talqylanýda.
Bul týraly Varshava ýnıversıteti saıası ǵylymdar jáne halyqaralyq qatynastar fakýltetiniń doktoranty Jandos Karınbaev bildirdi, dep habarlaıdy QazAqparat.
Menińshe, Joldaýda sóz bolǵan otandyq agroónerkásip salasynyń keleshegi zor. Qazirgi kezeńde birqatar qarqyndy damýshy memleketter úshin agroónerkásip kesheni ekonomıkanyń draıverine aınalǵany shyndyq. Sondaı memleketterdiń qataryna ózim bilim alyp jatqan, búginde Eýropalyq odaq aımaǵynyń qarqyndy damýshy ekonomıkalarynyń birine aınalǵan - Polsha memleketin jatqyzýǵa bolady. Polshanyń jyldam damýyna serpin berýshi baǵyttardyń biri - eldiń dástúrli aýyl sharýashylyǵy.
Polıaktar ǵasyrlar boıy jerden nesibesin terip, mal sharýashylyǵynan paıda kóre bilgen halyq ekendigi belgili. Biraq, sońǵy onjyldyqta polıak eli argoónerkásipte «dástúrli sapa» men «tehnologııalyq jańashyldyq» uǵymdaryn ózara úılestire bildi. Agrarlyq sala tehnologııanyń sońǵy jetistikterimen jaraqtandyrylyp, sala ónimderin eksportqa shyǵarý baǵytynda qyrýar jumystar atqaryldy. Nátıjesinde, Polsha aýylsharýashylyq ónimderin eksporttaý salasyndaǵy kóshbasshy memleketterdiń birine aınaldy. Mundaı jetistikke polıak kásipkerleri salany tehnologııalyq turǵydan jańǵyrtý, syrtqy naryqtardy, olardyń talaptary men suranystaryn jiti zertteý, zerdeleý, bir sózben aıtqanda tutynýshylardyń talap-tilekterin eskerý jáne sol baǵyttaǵy turaqty jumys arqyly qol jetkizdi. Polshanyń agrarlyq sala mamandary eldiń ǵylymı ortalyqtarymen ónimniń sapasyn arttyrý, shyǵynyn azaıtý jáne t.b. baǵyttar boıynsha tyǵyz yntymaqtastyqta jumys jasady. Nátıjesi de jaman emes, búginde polıak almalary, et jáne sút ónimderi tek Eýropa emes, odan tysqary aýmaqtarda da keńinen tanymal.
Qazirgi tańda halyqaralyq qaýymdastyq sapaly, ekologııalyq turǵydan taza aýylsharýashylyq ónimderin tutynýǵa nıetti. Otandyq kásipkerler bul trendti paıdalana bilýleri tıis. Joldaýda aıtylǵan sýbsıdııalar berý, ónimdi saqtandyrý, taýarlardy saqtaý men ótkizý, saladaǵy ártaraptandyrý qolǵa alynyp, ǵylymı ortalar men sala kásipkerleriniń birlesken jumystary ózara paıdaly baǵytta júrgizilse otandyq agroónerkásip kesheni damıtyn bolady.
Al memleketimiz búgingi kúni qurylysyna qyrýar qarajat bólip, qalyptastyryp jatqan transporttyq-logıstıkalyq keshen sala ónimin syrtqy naryqtarǵa shyǵarýǵa jumys jasaıtyn bolady. Atalǵan logıstıkalyq ınfraqurylymdy damytý bıylǵy joldaýda kóterilgen basty taqyryptardyń biri.
Halyqaralyq saýda aǵynynda Shyǵys Azııa, Taıaý Shyǵys jáne Eýropa aımaqtarynyń róli asa joǵary. Eýrazııa qurlyǵyndaǵy tasymal baǵyttary negizinen atalǵan aımaqtar arasynda júretin bolady. Qazaqstan syndy teńizge tikeleı shyǵatyn joly joq, negizinen qurlyqtyq sıpattaǵy memleket úshin qýatty tranzıttik-logıstıkalyq keshendi qalyptastyrý strategııalyq mańyzdy qadam. Bul rette Dúnıejúzilik saýda uıymyna músheligimiz oń yqpalyn tıgizetin bolady.
Halyqaralyq deńgeıdegi kúre tamyr tasjoldardyń salynýy memleketimiz qazynasyna túsetin tabyspen qatar, joldyń ón boıyndaǵy kólik ınfraqurylymynyń, qyzmet kórsetý salasynyń damýyna sep bolmaq. Ol degenińiz qyzmet kórsetý salasyndaǵy kásipkerlikti damytýǵa múmkindik beredi. Al ishki joldardyń salynýy óńirler arasyndaǵy barys-kelistiń kólemin ulǵaıtyp, ishki damýǵa mýltıplıkatıvtik áserin tıgizbek.
Halqymyzda «Yntymaq júrgen jerde, yrys birge júredi» degen maqal bar. Osy múmkindikti paıdalana otyra barsha otandastarymyzdy Elbasynyń bıylǵy bastamalaryn jappaı qoldaýǵa, basty qundylyǵymyz - elimizdiń múddesi jolynda Joldaýda kórsetilgen maqsattardy júzege asyrýda jumyla eńbektenýge shaqyramyn.
