2025 jyly halyqqa berilgen kredıtter 24,6 trln teńgege jetti
ASTANA. KAZINFORM — Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi Qazaqstan bank sektorynyń 2025 jylǵy 1 jeltoqsandaǵy jaı-kúıi týraly derekterdi jarııalady.
2025 jylǵy 1 jeltoqsandaǵy jaǵdaı boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń bank sektorynda 23 ekinshi deńgeıdegi bank bar, onyń ishinde 15 bank sheteldik qatysýmen, onyń ishinde 10 enshiles bank.
1 jeltoqsandaǵy jaǵdaı boıynsha bank sektorynyń aktıvteri negizinen nesıe portfeliniń 42,4 trln teńgege deıin 0,8%-ǵa ósýi esebinen aǵymdaǵy jylǵy qarashada 0,8%-ǵa ulǵaıyp, 68,3 trln teńge qurady (2025 jyldyń basynan 11,0%-ǵa ósý).
Ekinshi deńgeıdegi bankterdiń ótimdiligi joǵary aktıvteri 19,8 trln teńge nemese aktıvterdiń 29,0%-yna teń boldy, bul bankterge óz mindettemelerine tolyq kólemde qyzmet kórsetýge múmkindik beredi.
Ekinshi deńgeıdegi bankterdiń ekonomıkaǵa bergen kredıtteri 2025 jylǵy qarashada 0,7%-ǵa 39,4 trln teńgege deıin ulǵaıdy (2025 jyldyń basynan 16,8%-ǵa ósý). Bul rette, ulttyq valıýtada berilgen kredıtter 1,2%-ǵa 36,0 trln teńgege deıin ósti, shetel valıýtasynda berilgen kredıtter, negizinen, teńge baǵamynyń AQSh dollaryna qatysty 3,4%-ǵa nyǵaıýy aıasynda teris qaıta baǵalaý nátıjesinde 3,4 trln teńgege deıin 4,5%-ǵa tómendedi. Teńgemen berilgen kredıtterdiń úles salmaǵy 2025 jylǵy 1 jeltoqsandaǵy jaǵdaı boıynsha 91,3%-ǵa jetti (01.01.2025 j. — 91,2%).
Bıznes sýbektilerine berilgen kredıtter bazalyq mólsherlemeniń 2025 jylǵy qazanda 16,5%-dan 18%-ǵa ósýi aıasynda 2025 jylǵy qarashada 0,2%-ǵa 14,8 trln teńgege deıin (2025 jyldyń basynan bastap 13,5%-ǵa ósý) tómendep ketti. Bul rette iri bızneske berilgen qaryzdar 2,2%-ǵa 5,3 trln teńgege deıin tómendedi, ShOB sýbektilerine 0,8%-ǵa 6,5 trln teńgege deıin ulǵaıdy, jeke kásipkerlerge 1,5%-ǵa 3,1 trln teńgege deıin ósti.
Salalar bólinisinde aǵymdaǵy jylǵy 11 aıda kredıtterdiń ósýi barlyq salada baıqalady. Atap aıtqanda:
- aýyl sharýashylyǵynda — 512 mlrd teńgege deıin 6,4%-ǵa,
- ónerkásipte — 4,9 trln teńgege deıin 11,5%-ǵa,
- kólikte — 921 mlrd teńgege deıin 3,0%-ǵa,
- aqparat jáne baılanysta — 210 mlrd teńgege deıin 36,8%-ǵa,
- saýdada — 4,1 trln teńgege deıin 18,4%-ǵa,
- qurylysta — 807 mlrd teńgege deıin 18,9%-ǵa ósken.
2025 jylǵy qarashada bıznes sýbektilerine 1,6 trln teńge somaǵa jańa qaryzdar berildi, bul 2024 jyldyń sáıkes aıymen salystyrǵanda 14,3%-ǵa kem. Bul rette, 2025 jylǵy 11 aıda bul kórsetkish 17,5 trln teńgeni qurady, bul 2024 jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda 8,7%-ǵa kóp.
Bıznes sýbektilerine ulttyq valıýtada berilgen kredıtter boıynsha syıaqynyń ortasha alynǵan mólsherlemesi 2025 jylǵy qarashanyń qorytyndysy boıynsha 22,3%-dy qurap, 0,3 p. t. ósti. Іri bızneske jáne ShOB sýbektilerine teńgemen kredıtter boıynsha syıaqynyń ortasha alynǵan mólsherlemesi 20,1%-dy, DK — 30,4%-dy qurady.
— Halyqqa berilgen kredıtter bir aıda 1,2%-ǵa ulǵaıyp, 24,6 trln teńgege jetti (2025 jyldyń basynan 18,8-ǵa ósý). Kredıtter qurylymynda tutynýshylyq qaryzdar 1,4%-ǵa 16,6 trln teńgege deıin ósti. Bir aıda ıpotekalyq kredıtter 1,1%-ǵa 6,8 trln teńgege deıin ulǵaıdy. 2025 jylǵy qarashada halyqqa berilgen jańa qaryzdar 1,6 trln teńgeni qurady. Bul rette 2025 jylǵy 11 aıda bul kórsetkish 17,8 trln teńgeni qurady, bul 2024 jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda 9,6%-ǵa kóp. Sonymen qatar qarashada halyqqa ulttyq valıýtada berilgen kredıtter boıynsha syıaqynyń ortasha alynǵan mólsherlemesi bólip tóleýge berilgen qaryzdar úlesiniń ulǵaıýy aıasynda 1,6 p. t. azaıyp, 18,2%-dy qurady. Ipotekalyq qaryzdar boıynsha ortasha alynǵan syıaqy mólsherlemesi 9,6%, tutynýshylyq qaryzdar boıynsha 19,1% shamasynda boldy, — delingen habarlamada.
Kredıt portfeliniń sapasy joǵary deńgeıde saqtalyp otyr. 2025 jylǵy 1 jeltoqsandaǵy jaǵdaı boıynsha bank sektory boıynsha 90 kúnnen astam merzimi ótken bereshegi bar qaryzdar (NPL90+) deńgeıi ótken aı deńgeıinde saqtalyp, nesıe portfeliniń 3,7%-yn nemese 1,6 trln teńgeni qurady.
Bızneske berilgen kredıtterde NPL90+ qaryzdardyń úlesi 2,6% nemese 456 mlrd teńge boldy (01.01.2025j. — 2,1% nemese 304 mlrd teńge). 2025 jylǵy qarasha aıynda halyqqa berilgen kredıtter boıynsha problemalyq bereshektiń úlesi 4,6%-ǵa nemese 1,3 trln teńge teń (01.01.2025 j. — 3,8% nemese 790 mlrd teńge).
Jumys istemeıtin qaryzdardy provızııalarmen óteý joǵary deńgeıde saqtalyp otyr jáne 63,3% shamasynda (01.01.2025 j. — 67,0%).
Bank sektorynyń mindettemeleri 2025 jylǵy qarashada negizinen REPO operatsııalarynyń 17,2%-ǵa ósýi nátıjesinde 0,1%-ǵa 57,9 trln teńgege deıin (2025 jyldyń basynan bastap 10%-ǵa ósý) ulǵaıdy.
Depozıttik uıymdardaǵy rezıdentterdiń depozıtteri 2025 jylǵy qarashada negizinen shetel valıýtasyndaǵy depozıtterdiń AQSh dollaryna qatysty teńge baǵamynyń nyǵaıýy aıasynda 9,3 trln teńgege deıin 1,8%-ǵa tómendeýi nátıjesinde 0,5%-ǵa 44,5 trln teńgege deıin azaıdy. Ulttyq valıýtadaǵy depozıtter 0,2%-ǵa 35,1 trln teńgege deıin tómendedi. Nátıjesinde 2025 jylǵy 1 qarashada dollarlandyrý deńgeıi 21,0% mólsherinde boldy (01.01.2025 j. — 22,5%).
Zańdy tulǵalardyń depozıtteri negizinen shetel valıýtasyndaǵy depozıtterdiń 1,0%-ǵa 4,9 trln teńgege deıin azaıýy nátıjesinde 2025 jylǵy qarashada 0,4%-ǵa 19,8 trln teńgege deıin tómendedi. Shetel valıýtasyndaǵy depozıtterdiń 2,6%-ǵa 4,4 trln teńgege deıin azaıýyna baılanysty jeke tulǵalardyń depozıtteri 0,6%-ǵa 24,6 trln teńgege deıin kemidi.
Banktik emes zańdy tulǵalardyń ulttyq valıýtadaǵy merzimdi depozıtteri boıynsha syıaqynyń ortasha alynǵan mólsherlemesi 2025 jylǵy qarashada 16,8%-dy (01.01.2025j. — 14,0%), jeke tulǵalardyń depozıtteri boıynsha — 14,8%-dy (01.01.2025j. — 13,2%) qurady.
Bankterdiń menshikti kapıtaly 2025 jylǵy qarashada negizinen aǵymdaǵy jyldyń bólinbegen taza paıdasynyń ósýi nátıjesinde 4,6%-ǵa 10,4 trln teńgege deıin (2025 jyldyń basynan bastap 17,2%- ǵa ósý) ulǵaıdy. 2025 jylǵy 1 jeltoqsandaǵy jaǵdaı boıynsha negizgi kapıtaldyń jetkiliktilik koeffıtsıenti (k1) 19,5%-dy (01.01.2025j. — 20,4%), menshikti kapıtaldyń jetkiliktilik koeffıtsıenti (k2) — 20,7% mólsherinde (01.01.2025j. — 22,0%) boldy, bul zańnamada belgilengen normatıvterden edáýir asyp túsedi jáne bank sektoryndaǵy áleýetti táýekelderdi óteýdi qamtamasyz etedi.
2025 jylǵy qańtar-qarashada bankterdiń taza paıdasy 2,5 trln teńge shamasynda boldy, bul 2024 jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda 7,2%-ǵa artyq. Bank aktıvteriniń rentabeldiligi (ROA) 2025 jylǵy 1 jeltoqsandaǵy jaǵdaı boıynsha 4,2%-dy (01.11.2025j. — 4,3%), kapıtaldyń rentabeldiligi (ROE) — 28,8%-dy (01.11.2025 j. — 29,3%) qurady.
Budan buryn Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi ekinshi deńgeıdegi bankterden alynǵan nesıeler esepten shyǵaryla ma degen saýalǵa resmı jaýap bergen bolatyn.