Qazaqstandyqtardyń 76,8%-y «Zań men Tártip» qaǵıdatyn qoldaıdy
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstandyqtardyń basym bóligi «Zań men Tártip» qaǵıdatyn qoldaıdy. Saýalnamaǵa qatysqandardyń 76,8%-y bul ustanymdy mańyzdy dep baǵalasa, 41,7%-y ony iske asyrýǵa jeke atsalysýǵa daıyn ekenin aıtqan. Bul týraly Qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýty málim etti.
Instıtýt bıylǵy jyldyń III toqsanyna arnalǵan saýalnama nátıjelerin jarııalady. Onda kórsetilgendeı Memleket basshysy bastamashylyq etken «Zań men Tártip» qaǵıdatyn qoǵamdyq qoldaý deńgeıi óte joǵary ekeni ári azamattar ony kúndelikti jaýapkershilikpen, qaýipsizdikpen jáne jeke belsendilikpen baılanystyratyny ańǵarylyp otyr.
«Zań men Tártip» qaǵıdatynyń jeke mańyzdylyǵyn qazaqstandyqtar 5 baldan orta eseppen 4,47 ball dep baǵalaıdy. Respondentterdiń 76,8%-y qaǵıdatty qandaı da bir túrde qoldaıtynyn bildiredi.
Bul rette zertteýdiń eń eleýli nátıjeleriniń biri — azamattardyń qaǵıdatty iske asyrýǵa jeke qatysýǵa daıyndyǵynyń artýy. Zań men tártipti ilgeriletýge qatysyp júrgen nemese qatysýǵa daıyn respondentterdiń úlesi II toqsandaǵy 37,4%-dan III toqsanda 41,7%-ǵa deıin ósti.
Sonymen birge saýalnamaǵa qatysqandardyń 44,1%-y osy qaǵıdatty ótken toqsandaǵy 41,5%-ben salystyrǵanda iske asyrýdaǵy oń ózgeristerdi atap ótken. Osylaısha, qoldaý birtindep zańdylyq qundylyǵyn naqty is-áreketke aınaldyrýǵa degen daıyndyqpen tolyǵyp keledi.
— Bul birlesken jaýapkershilik logıkasyna sáıkes keledi. «Zań men Tártip» «quqyqtyq memlekettiń negizi» retinde aıqyndalyp, al zańdylyqty qamtamasyz etý tek memlekettik ınstıtýttardyń ǵana emes, sonymen birge azamattardyń ózderiniń de kúsh-jigerimen baılanystyrylady. Saýalnamada respondentterdiń 41,5%-y zań men qoǵamdyq tártiptiń saqtalýyna memleket pen azamattar birdeı jaýap beredi dep eseptese, taǵy 34,3%-y mundaı jaýapkershilikti eń aldymen árbir qazaqstandyqqa júkteıdi. Bul jaýaptar jıyntyǵynda qoǵamnyń jaı-kúıi úshin jeke jáne ortaq jaýapkershilik ıdeıasynyń joǵary deńgeıde qabyldanýyn kórsetedi. Ádildik, qaýipsizdik jáne jaýapkershilik — qundylyqtardyń naqty mán-mazmuny, — delingen habarlamada.
Zertteýdiń bólek bir mazmundy nátıjesi — ádildikke, zań aldyndaǵy teńdikke jáne qaýipsizdikke degen turaqty suranys. Saýalnamaǵa qatysqandardyń jartysynan kóbi (55,4%) «Zań men Tártip» qaǵıdatymen jalpy tanys, al ony iske asyrýdyń eń mańyzdy baǵyttary retinde áıelder men balalardy qorǵaýdy (38,6%), qarjylyq alaıaqtyqpen kúresti (37,3%), esirtki qylmysy men ekstremızmge qarsy áreketti (35,6%) ataıdy. Bul azamattardyń quqyqtyq tártipti jalpy túrde emes, jeke, otbasylyq jáne ekonomıkalyq qaýipsizdiktiń naqty máseleleri arqyly qabyldaıtynyn kórsetken.
Qaǵıdatty iske asyrý nátıjelerin jastar birshama oń baǵalaıdy.18-28 jas aralyǵyndaǵy respondentter arasynda 46,2%-y aıqyn jáne jekelegen oń ózgeristerdi atap ótken. Bul jaýapty azamattyqty, quqyqtyq mádenıetti jáne jastardyń qoǵamdyq qatysýynyń jasampaz nysandaryn damytýǵa degen neǵurlym keń suranysqa sáıkes keledi.
Jalpy alǵanda, zertteý nátıjeleri «Zań men tártip» qaǵıdatynyń azamattar úshin barǵan saıyn naqty praktıkalyq mánge ıe bolyp kele jatqanyn kórsetedi. Quqyqtyq tártip jeke jáne qoǵamdyq qaýipsizdiktiń sharty retinde qabyldanady, ony saqtaýda azamattyń óziniń róli mańyzdy. Mundaı ustanym quqyqtyq mádenıetti nyǵaıtýǵa, jaýapty minez-qulyqty qalyptastyrýǵa jáne memleket pen qoǵamnyń ózara is-qımylynyń neǵurlym turaqty modelin damytýǵa negiz qalaıdy.
Bıylǵy jyldyń III toqsanynda júrgizilgen «Qazaqstandaǵy qoǵamdyq-saıası ahýaldyń negizgi ındıkatorlary boıynsha toqsan saıynǵy saýalnamany» Qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýty jeke suhbat ádisimen júrgizdi, irikteý jıyntyǵy — 18 jas jáne odan asqan 2 400 respondent. Zertteý júrgizilgen aýmaq — respýblıkalyq mańyzy bar Astana, Almaty jáne Shymkent qalalary, 17 oblys ortalyǵy, sondaı-aq aýyldyq eldi mekender. Saýalnama 2026 jyldyń 1 men 16 tamyzy aralyǵynda júrgizilgen.
Aıta keteıik, buǵan deıin Qazaqstannyń aqparattyq keńistigi kóparnaly sıpatta qalyp otyrǵanyn jazdyq. Aqparat alýdyń negizgi arnalary retinde áleýmettik jeliler men messendjerler kósh bastap turǵanymen, osy jyldyń III toqsanynda qazaqstandyq telearnalarǵa degen senim deńgeıi aıtarlyqtaı artqan.
