Qazaqstandyqtar nesıe kartalaryn paıdalanýdy nege sıretti – sarapshy pikiri
ASTANA. KAZINFORM – Qolma-qol aqshasyz esep aıyrysý men bank qyzmetteriniń kólemi artsa da, elimizdegi nesıe kartalarynyń naryǵy aıtarlyqtaı tómendegen. Ulttyq banktiń deregine júginsek, tólem kartalarynyń arasynda nesıe kartalarynyń úlesi birtindep azaıyp kele jatyr. Bul halyqtyń qarjy salasyndaǵy túsiniginiń ózgergenin jáne qaryz alýdan barynsha saqtanatynyn kórsetedi.
Atalǵan másele jóninde Ulttyq bankke saýal joldaǵan edik. Resmı jaýapqa sensek, 2026 jyldyń 1 qańtaryndaǵy jaǵdaı boıynsha, elimizde 42,6 mln belsendi tólem kartasy tirkelgen. Onyń 4,6 mln-y – nesıe kartalary, ıaǵnı naryqtyń 11%-y. Sońǵy bir jylda nesıe kartalarynyń sany 1,1%-ǵa azaıǵan. Al 2026 jyldyń 1 sáýirinde tólem kartalarynyń sany 42,3 mln bolsa, nesıe kartalarynyń da sany qysqaryp, 4,3 mln-ǵa deıin tómendegen. Demek, bul jalpy kórsetkishtiń 10%-y.
Bıyl alǵashqy toqsannyń ózinde nesıe kartalarynyń naryǵy shamamen 300 myń danaǵa azaıǵan. Kartalardyń jalpy sanyna qarasaq, bul bolmashy ózgeris sekildi kórinedi. Alaıda osynyń ózi halyqtyń qaryz alýǵa degen kózqarasy aqyryndap ózgerip kele jatqanyn bildiredi.
Ekonomıst, R-Finance-tyń qarjy salasyndaǵy keńesshisi Arman Baıǵanovtyń sózinshe, másele atalǵan naryqtyń quldyraýynda ne órleýinde emes, bastysy – buqaranyń qarjylyq saýatynda.
– Nesıe kartasy – adamdy táýeldi qylatyndaı mehanızm. Óıtkeni, ony kez kelgen ýaqytta alýǵa bolady, ıaǵnı yńǵaıly. Bul – bankterge qarjylyq ónimderin satý jáne qaryzǵa berý úshin jaqsy qural. Alaıda buqaraǵa onyń ekiushty saldary bar. Eger azamattyń qarjylyq saýaty bolsa, ıakı nesıege alǵan aqshany naqty josparmen tıimdi jumsasa, onda jaqsy. Al betaldy qurtyp, ysyrap qylsa, onda nesıesin qaıtarýda qıyndyqtar týyndaıdy, – deıdi ol.
Sarapshynyń aıtýynsha, nesıe ózdiginen qarjylyq qysymdy arttyrmaıdy. Bári de qaryz alýshynyń qarjylyq saýaty men alǵan aqshasyn qalaı jumsaıtynyna baılanysty.
– Menińshe, nesıe adamǵa qarjylyq qysymdy kúsheıtpeıdi. Bul – bar bolǵany qarjylyq qural. Eger adamnyń nesıeni jumsaý jóninde naqty qarjylyq jospary bolsa, aqshasyn aqylmen paıdalansa – nesıe kartasy zııandy dúnıe dep aıta almaımyz. Sonymen birge, nesıeni qaıtarýda basty faktor tabys deńgeıi emes. Boryshkerdiń qansha kiris tabatyny emes, jaýapkershiligi men qarjylyq saýaty mańyzdy. Mysaly, ondaı qasıeti joq keı qaltaly kisiler nesıe tóleýdiń ýaqytyn keshiktirip jatady. Kerisinshe, aılyǵy ortasha azamattar shamasy jetetin deńgeıde ǵana qaryz alyp, nesıe kartasyn utymdy qoldana biletin jaǵdaılar da kezdesedi, – deıdi ol.
Arman Baıǵanovtyń pikirinshe, nesıe kartalarynyń azaıýy – halyqtyń qarjylyq saýaty aqyryndap kóterilip kele jatqanynan bolýy múmkin. Sonymen birge, bólip tóleý jáne debettik ónim tárizdi balama tásilderdiń damýy da áser etip otyrǵan bolýy yqtımal. Mundaı jaǵdaıda tutynýshylardyń qarjyny utymdy ári josparly jumsaý deńgeıi ósetini túsinikti.
Sonymen qatar, aldaǵy ýaqytta naryq qalaı ózgeretini bankterdiń júrgizgen saıasatyna emes, buqaranyń qarjylyq saýattylyǵy deńgeıine jáne aqshasyn tıimdi jumsaı bilýine baılanysty bolmaq.
Aıta keteıik, buǵan deıin Ulttyq Bank klıentterge bank kartasyn qorǵaý boıynsha keńes bergenin jazǵanbyz.
