Qazaqstandyqtar medıtsınaǵa Ortalyq Azııadaǵy kórshi el turǵyndaryna qaraǵanda az tóleıdi
ASTANA.KAZINFORM - Ashyq derekterge sáıkes Ortalyq Azııa elderindegi densaýlyq saqtaýǵa jumsalatyn shyǵystar qarjylandyrý kólemi jaǵynan da, halyqqa túsetin júkteme boıynsha da aıtarlyqtaı erekshelenedi. Qazaqstan júıeniń teńgerimdiligi jaǵynan kóshbasshylardyń qatarynda: shyǵys memleket, saqtandyrý jáne azamattar arasynda barynsha teń bólingen.
Densaýlyq saqtaý mınıstrligi málimetinshe, bul qarapaıym nárseni bildiredi: bizdiń azamattar birqatar kórshi elderge qaraǵanda medıtsınalyq kómek úshin az tóleıdi, al qorǵalýy — joǵary.
Qalta shyǵystarynyń úlesi, ıaǵnı azamattardyń óz qaltasynan qansha qosymsha tóleıtini — kez kelgen densaýlyq saqtaý júıesiniń negizgi kórsetkishi. Dúnıejúzilik banktiń derekterine sáıkes Ortalyq Azııa elderiniń ishinde halyqqa túsetin eń tómen júkteme Qazaqstanda — 30,3%. Qyrǵyzstanda bul kórsetkish 42%, Tájikstanda — 62%, Ózbekstanda — 64%, al Túrikmenstanda patsıentter medıtsınalyq qyzmetke óz qaltasynan 77% jumsaıdy.
Sonymen qatar Dúnıejúzilik banktiń málimetinshe jan basyna shaqqandaǵy densaýlyq saqtaý shyǵystary boıynsha Túrikmenstan kósh bastap tur — 581 AQSh dollary. Qazaqstan ekinshi orynda — 576 dollar. Ózbekstanda memleket shyǵysy bir adamǵa — 192 dollar, Qyrǵyzstanda — 97 dollar, al Tájikstanda — 85 dollar.
Kez kelgen densaýlyq saqtaý júıesindegi taǵy bir mańyzdy faktor — medıtsınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómekti (ıaǵnı, emhanalardy) qarjylandyrý úlesi. Qazaqstanda profılaktıkaǵa basymdyq berilgen — turaqty skrınıngter aýrýlardy erte kezeńde anyqtap, olardy ambýlatorııalyq deńgeıde emdeýge múmkindik beredi. Bul statsıonarlarǵa túsetin júktemeni azaıtady. Mundaı tásil tıimdi, biraq memleketten tıisti shyǵystardy talap etedi — jan basyna shaqqanda 42 dollar, bul óńirdegi kórshi eldermen salystyrǵanda birneshe ese kóp. Ózbekstanda — 10 dollar, Qyrǵyzstan men Tájikstanda — shamamen 8 dollar (normatıvtik aktilerge sáıkes).
Medıtsınalyq saqtandyrýǵa qatysty tásilder úsh elde uqsas. Qazaqstanda qyzmetker 2%, jumys berýshi — 3% tóleıdi. Qyrǵyzstanda eki tarap ta 2%-dan aýdarady. Túrikmenstanda qyzmetkerdiń jarnasy — 3%, jumys berýshiniki — 2%.
Sonymen qatar Qazaqstandaǵy júktemeniń bólinýi júıeniń turaqtylyǵyn saqtaýǵa múmkindik beredi. Qyrǵyzstanda júıedegi qarjy kólemi az bolǵandyqtan, adamdar jıi óz qaltasynan qosymsha tóleıdi, al Túrikmenstanda saqtandyrý júıesi tolyq jumys istemeıdi jáne azamattar shyǵynnyń kóp bóligin ózderi kóteredi.
Ózbekstan men Tájikstanda saqtandyrý jarnalarynyń negizgi júktemesin (tıisinshe 12% áleýmettik aýdarymdar men 25% áleýmettik salyq esebinen) jumys berýshi kóteredi. Bul halyq tabysyna túsetin qysymdy azaıtqanymen, júktemeni bızneske aýystyrady. Bul elderde mindetti medıtsınalyq saqtandyrý júıesi áli de qalyptasý kezeńinde.
Osylaısha, Qazaqstannyń densaýlyq saqtaý júıesi óńirdegi eń teńgerimdi júıe bolyp tabylady. Qarjy bıýdjetten, medıtsınalyq saqtandyrý qorynan jáne azamattardyń tikeleı tólemderinen túsedi. Qarjylandyrýdyń birneshe kózi jetkilikti qarajat kólemin, demek júıeniń turaqtylyǵyn qamtamasyz etedi. Eń bastysy — azamattar óz densaýlyǵyn saqtaý men emdelýge jeke qarajatynan az jumsaıdy.
Aıta keteıik, Qazaqstanda sottalǵandarǵa medıtsınalyq kómek qoljetimdiligi artty.
