Qazaqstandyq startap krıptoalaıaqtardy JI arqyly anyqtaýǵa kómektesedi
ASTANA. KAZINFORM – Krıptoámııandaǵy kúmándi operatsııalardy birneshe saǵat emes, birneshe mınýt ishinde anyqtaýǵa bolady. Qazaqstandyq IT mamandary blokcheındegi tranzaktsııalardy taldap, aqshanyń qaıdan kelgenin jáne qaıda ketkenin anyqtaıtyn jasandy ıntellekt júıesin ázirledi. Bul týraly Jibek Joly telearnasyndaǵy «Búgin.LIVE» baǵdarlamasynda IT sarapshy Ǵalıjan Tolybaev aıtty.
Mamannyń sózinshe, blokcheındegi zańsyz operatsııalardy anyqtaý buǵan deıin de múmkin bolǵan. Alaıda ol úshin arnaıy bilim men tájirıbe qajet. Sondyqtan sarapshylardyń jumysyn jeńildetý úshin osy protsesti jasandy ıntellektke júkteý ıdeıasy paıda bolǵan.
– Buǵan deıin de blokcheındegi zańdy jáne zańsyz operatsııalardy anyqtaýǵa bolatyn. Biraq ol kóp saraptamany talap etti. Mundaı jumyspen aınalysatyn adam kóp bilim jınaýy kerek. Biz ózimiz de blokcheın analıtıka quraldaryn sattyq. Sol tájirıbeden keıin «nege muny jasandy ıntellektke bermeske?» degen oı keldi. Adam uzaq ýaqyt taldaý jasaǵanda sharshaýy múmkin, keıbir nárselerdi baıqamaı qalýy yqtımal. Al JI úshin mundaı shekteý joq, – dedi Ǵalıjan Tolybaev.
Onyń aıtýynsha, júıe krıptoámııandaǵy tranzaktsııalardyń búkil tarıhyn taldaıdy. Sarapshylar men seriktester jınaǵan zańsyz operatsııalarǵa qatysy bar krıptoámııandardyń mekenjaılarymen salystyryp, qarajattyń qozǵalysyn tekseredi.
– Qarapaıym tilmen aıtqanda, biz krıptoámııandy alamyz da, ondaǵy ótken barlyq tranzaktsııany qaraımyz. Qarajattyń qaıdan kelgenin, qaıda ketkenin tekseremiz. Bizde jáne seriktesterimizde zańsyz operatsııalarǵa qatysy bar krıptoámııandardyń mekenjaılary bar. Solarmen baılanys bolǵan-bolmaǵanyn anyqtaımyz, ıaǵnı aqshanyń tazalyǵyn tekseremiz, – dedi IT sarapshy.
Júıe aqshany jylystatýǵa qatysty yqtımal shemalardy da taldaıdy. Mysaly qarajatty birneshe usaq tranzaktsııaǵa bólip, keıin ony basqa mekenjaıǵa jınaý sııaqty operatsııalar tekseriledi. Mundaı tıpologııalar sarapshylar tarapynan júıege engizilgen.
Ǵalıjan Tolybaevtyń aıtýynsha, jasandy ıntellekt sarapshylardyń jumys ýaqytyn aıtarlyqtaı qysqartýǵa múmkindik bergen.
– Buryn bir krıptoámııandy tekserýge sarapshyǵa bes-alty saǵat ketetin. Kúrdeli jaǵdaılarda bul birneshe kúnge sozylýy múmkin edi. Biz bul ýaqytty bes-alty mınýtqa deıin qysqarttyq. Mysaly bizge bir krıptoámııandy onyń esirtkige qatysy bar-joǵyn anyqtaý úshin berdi. Júıemiz qarajattyń qaıda ketkenin taýyp berdi, – dedi ol.
Mamannyń sózinshe, ázirlengen tehnologııa quqyq qorǵaý organdary men qarjylyq monıtorıng salasynda da synaqtan ótip jatyr. Kompanııa Qazaqstannyń iri qalalarynda ІІM men Qarjylyq monıtorıng agenttigine pılottyq jobalaryn tanystyrǵan. Sonymen qatar tsıfrlyq aktıvter salasyn retteıtin AHQO qurylymdarymen de birlesken pılottyq joba ázirlenip jatyr.
Joba blokcheın analıtıkasyna negizdelgen. Blokcheınniń ereksheligi – ondaǵy tranzaktsııalardyń qozǵalysyn baqylaýǵa múmkindik bar. Osy aqparatty taldaý arqyly kúmándi operatsııalardyń arasyndaǵy baılanystardy anyqtaýǵa bolady.
IT sarapshynyń aıtýynsha, qazaqstandyq startap qazir halyqaralyq naryqqa shyǵýǵa daıyndalyp jatyr. Joba Alchemist akseleratsııalyq baǵdarlamasynan ótip, AQSh pen Eýropa naryǵyna shyǵý múmkindigin qarastyryp otyr. Alchemist – tehnologııalyq jáne B2B startaptardy damytýǵa baǵyttalǵan halyqaralyq akselerator.
Sonymen qatar kompanııanyń Malaızııada ókili bar. Endigi maqsat – Malaızııa men Indonezııa naryqtaryna shyǵý.
Qazir startapta on adamǵa deıin jumys isteıdi. Ǵalıjan Tolybaevtyń aıtýynsha, shaǵyn komanda bolǵanyna qaramastan, jobanyń halyqaralyq naryqqa shyǵý áleýeti joǵary.
Aıta keteıik, buǵan deıin, Qazaqstan ǵalymdary qazaq tilinde mátin, sýret jáne aýdıony túsinetin JI modelin ázirlegenin jazǵan edik.
