Qazaqstandyq oqýshylar ekologııalyq máselelerdi sheshýge arnalǵan sýasty robotyn jasady
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstandyq oqýshylar sýasty robottaryn qurastyrýdan ótken halyqaralyq jarysta júldeli oryndarǵa ıe boldy. SeaPerch WestAsia týrnıri Birikken Arab Ámirlikteriniń Fýdjeıra qalasynda ótken.
Baıqaýǵa STEM baǵytynda bilim alyp júrgen 16 oqýshydan quralǵan 4 komanda qatysqan. Oqýshylar ınjenerlik jobalaryn usynyp, sýasty robottarynyń tehnıkalyq múmkindikterin kórsetti.
Nátıjesinde qazaqstandyq komandalar joǵary synyptar arasynda absolıýtti 1-oryn men 3-oryndy ıelense, orta býyn sanatynda 2-oryn aldy. Sonymen qatar jas ónertapqyshtar AQSh-ta ótetin álemdik fınalǵa joldama jeńip aldy.
Qatysýshylardyń aıtýynsha, jarysqa daıyndyqqa nebári eki apta ýaqyt berilgen. Soǵan qaramastan oqýshylar robotty tolyq qurastyryp, halyqaralyq dodada joǵary nátıje kórsete alǵan.
– Bul jarys týraly eki apta buryn bildik. Sol ýaqyt ishinde robotty tolyq qurastyryp shyqtyq. Keıin BAÁ-ge baryp, qurylǵyny sol jerde synaqtan ótkizip, júldeger atandyq, – deıdi 10-synyp oqýshysy Ámirhan Elýbaı Jibek Joly telearnasynyń «Búgin LIVE» baǵdarlamasyna berilgen suhbatynda.
Komanda jetekshileriniń sózinshe, jarysqa qatysýshylardy irikteý kezinde tehnıkalyq qabilet pen naqty ǵylymdardy meńgerý deńgeıine basymdyq berilgen.
– Quramaǵa irikteý kezinde oqýshylardyń tehnıkalyq daıyndyǵyna mán berdik. Bul — ınjenerlik salaǵa jasalatyn alǵashqy qadamdardyń biri. Sondyqtan matematıka men fızıkany jaqsy meńgergen, tehnıkalyq qabileti joǵary oqýshylar tańdap alyndy. Nátıjesinde tórt komanda quryldy. Ár komandanyń jetekshisi jáne tórt múshesi bar, - deıdi top jetekshisi Shyńǵys Ahmetýllaev.
Jarys barysynda komandalar sýasty robottarynyń túrli tehnıkalyq tapsyrmalardy oryndaý múmkindigin kórsetken. Qatysýshylardyń aıtýynsha, robottardy jasaý kezinde gıdroızolıatsııadan bastap, bólshekterdi dánekerleýge deıingi jumystar óz qoldarymen atqarylǵan.
– Robot eki mıssııany oryndaýy kerek boldy. Birinshisi — saqınalar arqyly jyldam ótý, ekinshisi — arnaıy tapsyrmalardy oryndaý. Bizdiń robottyń basty ereksheliginiń biri — motor bóligindegi gıdroızolıatsııa. Ony balaýyzdyń kómegimen jasadyq. Dánekerleý jumystarynyń barlyǵyn ózimiz oryndadyq. Sonymen qatar 3D-prınter arqyly propeller de jasap kórdik. Barlyq jobamyzdy tájirıbe júzinde kórsetip, túsindirdik, – deıdi jas ónertapqysh Ersultan Muqataı.
Onyń aıtýynsha, jarystaǵy eń kúrdeli kezeńderdiń biri aýyr zattardy sý astynda kóterýge arnalǵan tapsyrma bolǵan. Soǵan baılanysty komanda robottyń jańa modeline qosymsha sheshimder engizgen.
– Jarystaǵy eń qıyn kezeńderdiń biri «heavy debris» tapsyrmasy boldy. Onda aýyr zatty kóterý qajet edi. Qoldaǵy materıaldarmen bul tapsyrmany oryndaý qıynǵa soqty. Sondyqtan keıingi modelge jańa ıdeıa engizdik. Robottyń ishine shar tárizdi ballon ornatyp, kompressor arqyly aýa jiberdik. Sonyń nátıjesinde Arhımed kúshi arqyly aýyr zatty kóterýge múmkindik týdy, – deıdi stýdııa qonaǵy.
Jas ónertapqyshtyń pikirinshe, mundaı sýasty robottary bolashaqta ekologııalyq máselelerdi sheshýge de kómektese alady. Onyń ishinde sý túbindegi qaldyqtardy jınaý, lastanǵan aımaqtardy zertteý jáne sý ekojúıesin baqylaý sekildi jumystar bar.
Eske sala keteıik, 17 jastaǵy qazaqstandyq ónertapqysh halyqaralyq kórmede júldeger atandy.
