Qazaqstandyq neırohırýrg mıǵa operatsııa jasaýdyń jańa ádisin engizdi
Astanadaǵy Ulttyq ǵylymı medıtsınalyq ortalyqta kún saıyn adam ómirine arasha túsetin kúrdeli operatsııalar jasalady. Zamanaýı tehnologııa men hırýrgtiń asqan dáldigin qajet etetin osyndaı operatsııalardy jasap júrgen mamandardyń biri – neırohırýrg Erkebulan Serikqanov.
Insýlt – myńdaǵan otbasynyń ómirin bir sátte ózgertip jiberetin aýyr dert. Qazaqstanda jyl saıyn mı qan aınalymynyń jiti buzylýynyń 40 myńǵa jýyq jaǵdaıy tirkeledi. Bul sannyń artynda myńdaǵan adamnyń taǵdyry tur.
Ásirese mıǵa kóp mólsherde qan quıylǵan jaǵdaıda naýqastyń tolyq qalpyna kelýi qıyn. Buǵan deıin mundaı naýqastarǵa kóbine bas súıekti ashyp, kúrdeli operatsııa jasaý qajet bolatyn. Al mundaı operatsııa kezinde mıdyń saý tinderine zaqym kelý qaýpi de joǵary.
Qazir medıtsınada mundaı operatsııalardy barynsha az jaraqatpen jasaýǵa múmkindik beretin jańa tehnologııalar paıda boldy. Qazaqstanda osy baǵytty damytýǵa úles qosyp júrgen mamandardyń biri – Erkebulan Serikqanov.
Ómir saqtaıtyn ARTEMIS tehnologııasy
Erkebulan Serikqanov Qazaqstanda alǵash ret vıdeoendoskopııalyq júıe men ARTEMIS neıroevakýatsııalyq qurylǵysyn paıdalanyp, mı ishindegi gematomany az ınvazıvti ádispen alyp tastaý tásilin tájirıbege engizdi.
Bul ádistiń basty ereksheligi – naýqasqa burynǵydaı aýqymdy operatsııa jasaýdyń qajeti joq.
Hırýrg bas súıeginde nebári 2h2 santımetr kóleminde shaǵyn tesik jasaıdy. Odan keıin kompıýterlik neıronavıgatsııanyń kómegimen gematomaǵa aparatyn eń qaýipsiz jol anyqtalady.
Neıronavıgatsııany hırýrgke jol kórsetetin GPS-pen salystyrýǵa bolady. Ol dárigerge mıdyń saý bólikterin barynsha aınalyp ótip, qajetti núktege dál jetýge kómektesedi.
Osy jol arqyly jińishke endoskop pen arnaıy aspıratsııalyq qurylǵy engiziledi. ARTEMIS qurylǵysy mı tinderine barynsha az zaqym keltire otyryp, jınalǵan qandy soryp shyǵarady.
Bul ádistiń tıimdiligin naqty klınıkalyq jaǵdaıdan da kórýge bolady.
62 jastaǵy er adam aýrýhanaǵa óte aýyr jaǵdaıda jetkizilgen. Onyń denesiniń oń jaǵy tolyq saldanyp, sóıleý qabiletinen aıyrylǵan. Mıynda kólemi 62 tekshe santımetrge jetetin úlken gematoma bolǵan.
Erkebulan Serikqanov pen onyń áriptesteri eki santımetrlik shaǵyn jol arqyly operatsııa jasap, jınalǵan qandy tolyq alyp tastaǵan. Eń bastysy – operatsııa kezinde mıdyń saý tinderiniń zaqymdanýy barynsha azaıtyldy.
Eki aptadan keıin naýqastyń jaǵdaıy aıtarlyqtaı jaqsarǵan.
Búginde naýqastyń múgedek bolyp qalý qaýpin tómendetýge jáne jansaqtaý bóliminde jatatyn ýaqytyn qysqartýǵa múmkindik beretin bul ádisti Astana men Almatydaǵy klınıkalar da meńgerip jatyr.
«Az ınvazıvti ádisterdi engizý asqyný qaýpin tómendetip, ınsýltten keıingi qalpyna kelý ýaqytyn qysqartýǵa múmkindik beredi. Biz úshin Qazaqstandaǵy patsıentterdiń zamanaýı halyqaralyq standarttarǵa saı em alýy mańyzdy», – deıdi Erkebulan Serikqanov.
Mamandardyń aıtýynsha, mundaı tehnologııalar otandyq neırohırýrgııaǵa jańa múmkindik beredi. Zamanaýı tásilderdi meńgergen dárigerlerdiń kóbeıýi elimizdegi joǵary tehnologııalyq medıtsınalyq kómektiń sapasyn arttyrýǵa yqpal etedi.
Pandemııa kezinde paıdasyn kórsetti
Bul ádistiń COVID-19 pandemııasy kezinde ázirlengenin de atap ótken jón.
Pandemııa densaýlyq saqtaý júıesine orasan salmaq túsirdi. Aýrýhanalar men jansaqtaý bólimderi shamadan tys júktelgenine qaramastan, ınsýlt alǵan jáne basqa da neırohırýrgııalyq aýrýlary bar naýqastarǵa shuǵyl operatsııa jasaý qajet boldy.
Osyndaı jaǵdaıda az ınvazıvti tehnologııalardyń artyqshylyǵy aıqyn kórindi.
Olar operatsııa ýaqytyn qysqartýǵa, patsıenttiń aýrýhanada az jatýyna, jansaqtaý bólimderine túsetin júktemeni tómendetýge jáne jaǵdaıy aýyr naýqastarda asqyný qaýpin azaıtýǵa múmkindik berdi.
1000-nan astam kúrdeli operatsııa
Neırohırýrgııada dárigerlerdiń mamandaný baǵyty ártúrli. Biri mıǵa ashyq mıkrohırýrgııalyq operatsııa jasasa, ekinshisi qan tamyrlarynyń ishine shaǵyn tilik arqyly kirip, endovaskýlıarlyq operatsııalar júrgizedi.
Al osy eki baǵytty da qatar meńgergen mamandar álemde óte az.
Erkebulan Serikqanov – eki ádispen de jumys isteıtin neırohırýrgterdiń biri.
Eldiń jetekshi neırohırýrgııalyq ortalyǵynda jumys istegen jyldary ol 1000-nan astam kúrdeli operatsııaǵa qatysqan. Onyń keminde 300-in jetekshi hırýrg retinde ózi jasaǵan.
Sonymen qatar onyń tájirıbesinde 500-den astam endovaskýlıarlyq operatsııa bar. Olardyń qatarynda arterııalarǵa stent ornatý, asa qaýipti anevrızmalardy embolızatsııalaý sekildi kúrdeli protsedýralar kezdesedi.
Ol mı isikterin emdeýde de birneshe ádisti qatar qoldanady.
Mysaly, qan tamyrlarymen tyǵyz baılanysty mı isikterin, sonyń ishinde menıngıomalardy emdeý kezinde eki kezeńdi tásil qoldanylady.
Aldymen isikti qanmen qamtamasyz etip turǵan tamyrlar endovaskýlıarlyq ádispen jabylady. Sodan keıin mıkrohırýrgııalyq operatsııa arqyly isiktiń ózi alynady.
Bul ádis operatsııa kezinde kóp qan joǵaltý qaýpin azaıtyp, mıdyń mańyzdy qurylymdaryn barynsha saqtaýǵa múmkindik beredi.
Ulttyq emdeý hattamalaryn jetildirýge úles qosty
Erkebulan Serikqanov operatsııa jasaýmen qatar ǵylymı jumyspen de aınalysady. Onyń zertteýleriniń bir baǵyty – anevrızma jarylǵannan keıin paıda bolatyn tserebraldy vazospazmdy emdeý.
Tserebraldy vazospazm kezinde mıdaǵy qan tamyrlary kúrt tarylyp, qan aınalymy buzylady. Bul ıshemııaǵa, aýyr asqynýlarǵa, tipti adam ólimine ákelýi múmkin.
Serikqanov ázirleýge jáne tájirıbege engizýge atsalysqan emdeý algorıtmderi, sonyń ishinde zamanaýı dárilik preparattardy qoldaný men qan tamyrlaryna ballondy angıoplastıka jasaý tásilderi Qazaqstannyń ulttyq klınıkalyq hattamalaryna engizildi.
Bul – atalǵan tásilderdi elimizdiń ár óńirindegi dárigerler paıdalana alady degen sóz.
Serikqanov jumys istegen bólimshelerdiń ishki statıstıkasyna sáıkes, onyń tikeleı qatysýymen jáne jetekshiligimen anevrızmasy jarylyp, mıyna kóp mólsherde qan quıylǵan 120-dan astam shuǵyl naýqastyń ómiri saqtalǵan. Bul patsıentter tobyndaǵy ólim-jitim kórsetkishi eldegi ortasha kórsetkishten aıtarlyqtaı tómen bolǵan.
«Doktor Serikqanovtyń otandyq neırohırýrgııany damytýdaǵy róli asa mańyzdy boldy. Eń kúrdeli konsılıýmdarda onyń saraptamalyq pikiri sheshim qabyldaýǵa yqpal etti. Al sanaýly mınýttar sheshýshi ról atqaratyn jaǵdaılarda onyń kásibı sheberligi talaı adamnyń ómirin saqtap qaldy», – deıdi áriptesteri.
Búginde Erkebulan Serikqanov álemdik medıtsınadaǵy kásibı jolyn jalǵastyryp keledi.
Onyń tájirıbesi qazaqstandyq dárigerlerdiń álemdegi ozyq tehnologııalardy meńgerip qana qoımaı, olardy otandyq medıtsınaǵa engizip, emdeý tásilderin jetildirýge qabiletti ekenin kórsetedi.
Óıtkeni medıtsınanyń qanshalyqty tehnologııalyq deńgeıge kóterilgenine qaramastan, onyń eń basty maqsaty ózgermeıdi. Ol – adam ómirin saqtaý.
