Qazaqstandyq kompanııalar 478 mln dollar somasyna eksporttyq kelisimder jasady
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstan otandyq taýarlar men qyzmetterdi syrtqy naryqtarǵa ilgeriletýge basymdyq berdi. Eldiń eksporttyq saıasaty jetkizý geografııasyn keńeıtýge, eksporttaýshylardy qarjylaı qoldaýdy kúsheıtýge jáne qazaqstandyq ónimniń básekege qabilettiligin arttyrýǵa baǵyttaldy. Bul týraly Saýda jáne ıntegshratsııa mınıstrligi málim etti.
Mınıstrlik EAEO elderimen, Eýropa memleketterimen, Ortalyq Azııa jáne Taıaý Shyǵys óńirlerimen saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty belsendi damytyp otyr. Ótken jyly Iranda, Vengrııada, Aýǵanstanda, Qytaıda, onyń ishinde Sıan, Chýntsın jáne Gýanchjoý qalalaryna, Malaızııada, Ózbekstanda, Belarýste jáne Pákistanda 10 saýda-ekonomıkalyq mıssııa uıymdastyryldy. Olarǵa 300-den astam qazaqstandyq kompanııa qatysty. Mıssııa qorytyndysy boıynsha 477,8 mln AQSh dollary somasyna eksporttyq kelisimsharttar jasaldy. Sonymen qatar 109 kompanııanyń 6,26 mlrd teńge kólemindegi shyǵyndary óteldi.
— Syrtqy ınfraqurylymdyq baǵyttar da damyp jatyr. Uz-Qaztrade keńsesi, Qaztrade-tiń Tájikstandaǵy, Dýbaıdaǵy, Termezdegi, Býdapeshttegi, Tegerandaǵy, Úrimshidegi jáne Nankındegi ókildikteri jumys isteıdi. Qazaqstan Gulfood kórmesi, China Import Expo, Berlındegi Jasyl apta, GITEX jáne Shanhaıdaǵy kórmelerdi qosa alǵanda segiz iri halyqaralyq kórmege qatysty, — delingen habarlamada.
Eksporttaýshylardy Eksporttyq-kredıttik agenttik arqyly qarjylaı qoldaý kólemi 653,7 mlrd teńgege jetip, 2024 jylmen salystyrǵanda shamamen eki esege artty. Saýda jáne eksport aldyndaǵy qarjylandyrý 92,2 mlrd teńgeni qurap, ótken jylmen salystyrǵanda úsh esege ósti. 121 eksporttaýshyǵa qoldaý kórsetildi.
Agenttik 50 mlrd teńgege dokapıtalızatsııalandy, sondaı-aq 250 mlrd teńge kóleminde memlekettik kepildikter berildi. 2026 jyldyń sońyna qaraı saqtandyrý syıymdylyǵyn 1,1 trln teńgege deıin ulǵaıtý josparlanyp otyr.
Byltyr Qazaqstan preferentsııalyq saýda kelisimderiniń jelisin keńeıtti. EAEO men Birikken Arab Ámirlikteri arasynda ekonomıkalyq áriptestik týraly kelisimge, Mońǵolııamen ýaqytsha saýda kelisimine jáne Indonezııamen erkin saýda týraly kelisimge qol qoıyldy. Birikken Arab Ámirlikterimen qyzmetter saýdasy jáne ınvestıtsııalar týraly kelisim jasasý jumystary aıaqtalýǵa jaqyn. Úndistanmen kelissózderdiń alǵashqy kezeńi ótti.
Halyqaralyq yntymaqtastyq kópjaqty alańdar arqyly da ilgeriletilýde. Mamyr aıynda Astanada «Ortalyq Azııa — Qytaı» formatyndaǵy ekonomıka jáne saýda mınıstrleriniń ekinshi kezdesýi ótti, onyń qorytyndysy boıynsha memorandým men is-qımyl josparyna qol qoıyldy. Maýsym aıynda Astanada Qazaqstan men Eýropalyq odaq arasyndaǵy saýda konfıgýratsııasyndaǵy yntymaqtastyq komıtetiniń segizinshi otyrysy ótti.
— Otandyq óndirýshilerdi qorǵaý jáne ishki naryqtaǵy básekege qabilettilikti arttyrý maqsatynda kedendik-tarıftik retteý sharalary qabyldandy. 2025 jyly Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa ımporttyq baj mólsherlemelerin ózgertýge qatysty 15 sheshim qabyldady. 2028 jylǵy 31 mamyrǵa deıin terilerdi eksporttaýǵa salynatyn baj salyǵy alynyp tastaldy. Jekelegen taýarlar ımportyna otandyq óndirýshilerdi qorǵaý jáne azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda shekteýler engizildi. Sonymen qatar tórt dempıngke qarsy shara qabyldanyp, jekelegen ónim túrleri boıynsha on jańa tergeý bastaldy, — delingen vedomstvo habarlamasynda.
Saýda jáne ıntegratsııa mınıstri Arman Shaqqalıevtiń aıtýynsha, eksporttyq saıasatty keńeıtý, kompanııalardy qarjylaı qoldaý jáne syrtqy ekonomıkalyq baılanystardy damytý boıynsha keshendi jumys qazaqstandyq eksporttyń turaqty ósýine negiz qalaıdy, otandyq óndirýshilerdiń halyqaralyq naryqtardaǵy pozıtsııasyn nyǵaıtady jáne eldiń jahandyq ekonomıkadaǵy básekege qabilettiligin arttyrady.
Aıta keteıik, ishki saýdadaǵy 460 jobaǵa 4,3 mlrd teńge memlekettik qoldaý kórsetildi.