Qazaqstandyq ǵalymdar tozǵan jaıylymdardy qalpyna keltirý tehnologııasyn patenttedi
ASTANA. KAZINFORM - Oral aýyl sharýashylyǵy tájirıbe stantsııasynyń ǵalymdary «Batys Qazaqstannyń shóleıt aımaǵyndaǵy jaıylymdardy jaqsartý tásili» atty paıdaly ádiske patent aldy, dep habarlaıdy QR aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti.
Baspasóz qyzmetiniń málimetterine qaraǵanda, bul ázirleme tozǵan jerlerdi qalpyna keltirýge, mal azyqtyq alqaptardyń ónimdiligin arttyrýǵa jáne qýań klımat jaǵdaıynda mal sharýashylyǵynyń jemshóp bazasyn nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan.
Jaıylymdar mal sharýashylyǵyn damytýdyń negizgi resýrstarynyń biri. Alaıda shóleıt óńirlerde ósimdik jamylǵysynyń tozýy, ylǵal tapshylyǵy jáne uzaq jyldar boıy paıdalanylýy saldarynan olardyń ónimdiligi tómendeıdi. Qazaqstandyq ǵalymdar ázirlegen jańa tehnologııa osyndaı aýmaqtardy tıimdi qalpyna keltirýge jáne joǵary ónimdi, turaqty mal azyqtyq alqaptardy qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.
Ádistiń negizine tar masaqty erkekshóp, shı tárizdi qııaq jáne qum espartseti kiretin arnaıy tańdalǵan kópjyldyq shópter qospasy alynǵan. Zertteý nátıjeleri dál osy astyq tuqymdas jáne burshaq tuqymdas daqyldardyń úılesimi Batys Qazaqstannyń shóleıt aımaǵynda shóp jamylǵysynyń eń joǵary ónimdiligin qamtamasyz etetinin kórsetti.
Shóp qospasynyń quramyndaǵy árbir daqyldyń mańyzdylyǵy zor. Tar masaqty erkekshóp joǵary qurǵaqshylyqqa tózimdiligimen jáne uzaq ómirsheńdigimen erekshelenedi. Shı tárizdi qııaq kóktemde jaıylymdyq pisý kezeńine alǵashqylardyń biri bolyp jetedi jáne kúzde sapaly qaıta kókteý qabiletine ıe. Al qum espartseti quramynda aqýyzdyń mol bolýynyń arqasynda jemshóptiń qorektik qundylyǵyn arttyrady. Onyń bir kılogramm pisheninde 150–180 gramǵa deıin qorytylatyn proteın bolady.
Tehnologııa topyraqty óńdeý, erte kóktemde shóp qospasyn sebý jáne birkelki kókteýdi qamtamasyz etý úshin keıinnen taptaý jumystaryn qamtıtyn agrotehnıkalyq sharalar keshenin qarastyrady.
Jerdi uzaq merzimdi qalpyna keltirýge erekshe nazar aýdarylady. Alǵashqy bes jyl ishinde qalyptasqan shóp jamylǵysy shabyndyq retinde paıdalanylady, bul qýatty tamyr júıesi men turaqty ósimdik jamylǵysynyń qalyptasýyna yqpal etedi. Osy kezeńnen keıin alqaptardy aýyl sharýashylyǵy janýarlaryn jaıý úshin tıimdi paıdalanýǵa bolady.
Ázirleýshilerdiń aıtýynsha, usynylǵan tásil tozǵan ósimdik jamylǵysyn tolyqtaı joǵary ónimdi agrofıtotsenozben almastyrýǵa múmkindik beredi. Bul sharýashylyqtardy uzaq jyldar boıy sapaly jemshóppen qamtamasyz ete alady.
-Tehnologııany engizý jaıylym resýrstaryn paıdalaný tıimdiligin arttyrýǵa, mal sharýashylyǵynyń jemshóppen qamtamasyz etilýin jaqsartýǵa jáne Qazaqstannyń shóleıt óńirlerindegi tozǵan jerlerdi sharýashylyq aınalymyna tartýǵa yqpal etedi. Ásirese klımattyń ózgerýi jaǵdaıynda jáne eldiń agroónerkásiptik keshenin turaqty damytý qajettiligi turǵysynan asa ózekti,-delingen habarlamada.
Osyǵan deıin habarlaǵanymyzdaı, Almaty oblysynda 10 myń gektar jaıylym jer egistik alqabyna aınalyp jatyr.
