Qazaqstandyq ǵalymdar óndiristik qaldyqtardy kádege jaratatyn zaýyt ashty

Professor jańalyǵy men qoldanbaly ǵylymnyń áleýeti jaıly Jibek Joly telearnasynyń «Búgin Live» baǵdarlamasynda aıtyp berdi.

— Negizgi ıdeıa 2012-2015 jyldary keldi. Satbayev University ǵalymdarymen birge ınıtsıatıvti zertteýdi bastadyq. Joba 2017 jyldan bastap iske asyryldy. Memlekettik granttarǵa qatystyq, odan keıin nysanaly qarjylandyrý aldyq. Munyń barlyǵy memleket qoldaýynyń negizinde iske asty. Seriktes kompanııalar da septesti, — dedi ǵalym.

Osylaısha, birneshe jylǵa sozylǵan ǵylymı izdenis naqty tehnologııalyq sheshimderge ulasqan. Ol patenttermen qorǵalyp, ónimder otandyq naryqta suranysta.

— Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń tehnogendi qaldyqtardy qaıta óndirý arqyly ony kádege jaratý týraly tapsyrmasy bar. Osynyń negizinde biz qurǵaq qurylys qospalaryna kúlderdi qosý arqyly sapasyn zerttedik. Sonyń ishinde Almaty qalasyndaǵy jylý elektr stantsııasyndaǵy kúlderdi paıdalandyq. Ol jerde 30 mln tonnaǵa jýyq kúl bar. Túrli hımııalyq qospalardy qostyq. Nátıjesinde naryqqa saı jańa ónim shyqty, — dedi Rýslan Nurlybaev.

Ǵylymı jańalyqtyń basty qundylyǵy — onyń tájirıbe júzinde iske asýynda. Kúni keshe Almaty qalasynda 20 myń tonna ónim shyǵaratyn, tolyq avtomattandyrylǵan jańa zaýyt iske qosyldy.

— Bul — otandyq ǵylymnyń naqty óndiristik nátıjege aınalǵanynyń dáleli. Ǵalymdardyń ózderi óndiris saldy. Shymkent, Astana, Aqtaý qalalarynda óndiris ornyn salýdy bastap kettik, ol 50 myń tonnaǵa deıin ónim beredi. Avtomattandyrylǵan júıege negizdelgen, — dedi spıker.

Joba munymen shektelmeıdi. Aldaǵy kezeńde zertteý aıasyn keńeıtý josparlanyp otyr. Atap aıtqanda, ǵalym qurylys materıaldarynan bólek, geotamıt pen kremnıı qosymshalaryn túrli salada qoldaný múmkindikterin qarastyrýdy kózdeıdi.

Aıta keteıik, jaqynda Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek ınnovatsııalyq shtab qurýdy usyndy.