Qazaqstandaǵy jańa vızalyq júıe Qytaıdaǵy qandastarymyzdyń elge oralýyna tosqaýyl bolyp otyr - B. Tileýhan
ASTANA. Maýsymnyń 16-sy. QazAqparat /Qanat Mámetqazyuly/ - Qazaqstandaǵy jańa vızalyq júıe Qytaıdaǵy qandastarymyzdyń elge oralýyna tosqaýyl bolyp otyr. Búgin QR Parlamenti Májilisiniń jalpy otyrysynda osyndaı másele kótergen depýtat Bekbolat Tileýhan, Úkimet basshysynyń atyna atalǵan problemalardy sheshý jóninde saýal joldady,
dep habarlaıdy QazAqparat.
«Qazaqstandaǵy beıbitshilik pen turaqtylyqtyń kepili bolǵan ult lıderi -Tuńǵysh Prezıdentimiz N. Nazarbaev tulǵasynyń san qyrynyń biri - tarıhı otanyna qandastarymyzdy qaıtarý jónindegi saıasaty bolatyn. Sol oraıda, memleket qazynasynan qarajat bólý, qamqorlyq jasaý, ártúrli jeńildikter qarastyrý arqasynda Táýelsizdikten beri mıllıonǵa jýyq adamǵa halyq sanynyń kóbeıýi - bul babalar armanynyń júzege asýy. Germanııa, Izraıl sekildi memleket tarıhy tereń elder baratyn bundaı qadamǵa Qazaqstan sekildi jas memlekettiń kirisýi Elbasynyń erekshe kóregendiginiń, batyldyǵynyń kórinisi dep baǵa berýge ábden bolady. Degenmen, endigi ýaqyt aǵymynan týyndaǵan kóshi-qon salasyndaǵy qaısybir sharalar bizdi oılandyrýǵa jeteleıdi», dedi B. Tileýhan.
Onyń aıtýynsha, jaqynda Qytaıdan atamekenge at aryltyp áreń jetken bir top qandastarymyz elden keri qaıtýǵa májbúr bolǵan. Buǵan sebep - vıza jáne tirkeý júıesindegi ózgerister. Depýtat jalpy sheteldikterdiń vızasyn sebepsiz sozbaý, olardyń elimizde zańsyz jumystanýyna tosqaýyl qoıý úshin ulttyq qaýipsizdik turǵysynan alyp qaraǵanda bundaı ózgeristerdi durys shara dep sanaıdy. «Alaıda bul talapty Atamekenge ińkár qandastyrymyzǵa qoıýymyzdyń kósh qarqynyna keri áseri orasan bolmaq», dedi depýtat.
«Toqtala ketetin jaıt, buǵan deıin shetel azamatynyń tólqujatyn tirkeý, qajetti jaǵdaıda vıza berý jumystaryn qalyptasqan úrdiske saı QR Іshki ister mınıstrliginiń kóshi-qon polıtsııasy atqaryp kelgen bolatyn. Bizdiń elde ǵana emes, álem eldiriniń kóbinde osy tártip saqtalady. Aǵymdaǵy jylǵy naýryzdyń 1-inen bastap shetel azamattaryna jeke sapar iskerlik vızalar berý quzireti Syrtqy ister mınıstrliginiń quzyryna tıesili bolyp sheshilgen. Al sheteldikterdi tirkeý jáne elden shyǵý vızasyn berý burynǵydaı kóshi-qon polıtsııasyna júktelgen. Bul jaǵdaı eń aldymen Qytaıdan keletin qandastar úshin úlken qolaısyzdyqtar týdyryp otyr», dedi B. Tileýhan. Onyń sózine qaraǵanda, kóshi-qon polıtsııasyna barǵan qandastyrymyzdy ondaǵylar Syrtqy ister mınıstrliginiń Konsýldyq qyzmet departamentine siltep shyǵaryp salady. Al Konsýldyq qyzmet departamentindegiler Qytaıdan kelgen qazaqtardyń jeke sapar vızalaryn uzartpaı, kelgen vızamen keri qaıtarady eken. Osylaısha, eki aralyqta elge shyǵyp-kirý vızasyn ala almaı júrgen qandastarymyz «búgingi kúni burynǵy kúnine zar bop qalǵan».
Depýtattyń aıtýynsha, negizinen elimiz táýelsizdik alǵaly beri Qytaıda turatyn qandastarymyz elge tek qana týysshylaý jolymen kelip, osynda turaqtap qalatyn. Eki el arasyndaǵy kóshi-qon kelisiminiń bolmaýy arǵy jaqtaǵylardy osyndaı jolmen elge kelýge májbúrleıtin. Al 20 jylǵa jýyq ýaqyttan beri tek osy jolmen Otanyna kelip, azamattyq alyp, Qazaqstanynda ornyqqan qandastar 100 myńdap sanalady eken. Bundaǵy eń basty qolaılylyq kóshi-qon polıtsııasy tarapynan beriletin kópmárte jáne birmártelik shyǵyp-kirý vızasy bolatyn jáne bunyń ózi arǵy jaqtan kelgen qandastarymyzǵa Qytaıda qalǵan otbasy, baýyr-týystaryn elge jetkizýge mol múmkindik beretin. Endigi jerde jańa vızalyq júıe buǵan tosaýyl bolyp otyr.
«Qazirgi engizilgen tártip boıynsha tirkelgen adam birden azamattyq alýy kerek, olaı bolmasa másele «kelgen jaǵyńa qaıta ber» degen jaǵdaıǵa tirelip tur. Jalpy, Qytaıdaǵy 1,5 mln. qandastyrymyz qolyna qytaı tólqujatyn ázer degende alyp, Qazaqstanǵa kelip jetkende olarǵa kelimsektermen birdeı qaraǵan qanshalyqty oryndy?! Vızalyq júıege qandaı da bir ózgeris jasaǵanda óz qandastyrymyzdyń múddesi aıryqsha eskerilýi kerek. Elbasynyń 2015 jylǵa deıin halyq sanyn 20 mln. adamǵa jetkizý týraly ǵalamat strategııalyq saıasaty «kez kelgen el úshin basty baılyq - adam» degen qaǵıdanyń mańyzyn aıqyndaı túsedi», degen depýtat B. Tileýhan sheteldegi qandastyrymyzdyń Atamekenine oralýyna qolaıly jaǵdaılar jasalýy úshin birqatar usynystaryn alǵa tartty.
«Birinshi, elimizdiń Qytaıdaǵy konsýldyq jáne vızalyq qyzmetterine ol jaqtaǵy qandastyrymyzǵa eshbir kedergisiz bir jylǵa kópmárte vıza berýin; ekinshiden, Qytaıdan kelip arjaqta qalǵan týys-týǵandaryn elge ákelemin deýshilerge esh kedergisiz kóshi-qon polıtsııasy tarapynan arnaıy shyǵyp-kirý vızasynyń berilýin; úshinshi, elge kelgen qandastyrymyzdy ýaqytsha jáne turaqty tirkeý úshin arnaıy jeńildetilgen júıe nemese arnaıy qurylǵan ortalyqtarda (beıimdeý ortalyqtarynda) tirkeýge alyp, olardyń azamattyq alýyna qolaıly múmkindikter jasalýyn; tórtinshi, shetelde turyp, sol elderde zeınetkerlikke shyqqan qandastarymyzdyń elge oralǵandaryna yqtııarhatpen turýyna múmkindik berýin qarastyrý qajet», - dedi B. Tileýhan.
Úkimet basshysynyń atyna joldanǵan saýalǵa birqatar depýtattar qol qoıǵan.