Qazaqstandaǵy sot tóreligi Strasbýrgte joǵary baǵalandy
ASTANA. QazAqparat - Eýropalyq Odaq pen Eýropa Keńesiniń «Qazaqstanda sot tóreligi júıesiniń sapasy men tıimdiligin arttyrýda qazaqstandyq bılikke qoldaý kórsetý» birlesken baǵdarlamasynyń qorytyndylary Strasbýrgte joǵary baǵalandy. Bul týraly QazAqparat QR Syrtqy ister mınıstrliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap habarlaıdy.
Baspasóz málimetterine qaraǵanda, 2014 jyldan beri iske asyrylyp jatqan Eýropalyq Odaq pen Eýropa Keńesiniń «Qazaqstanda sot tóreligi júıesiniń sapasy men tıimdiligin arttyrýda qazaqstandyq bılikke qoldaý kórsetý» birlesken baǵdarlamasy respýblıkadaǵy quqyqtyq reformalardy júzege asyrýda aıtarlyqtaı progresske qol jetkizýge eleýli úles qosty.
Ol týraly Strasbýrg qalasynda ótken Birlesken baǵdarlamany iske asyrý qorytyndylaryna arnalǵan Eýropa Keńesi Parlamenttik Assambleıasynyń (EKPA) jazǵy sessııasy aıasynda ótken arnaıy forým barysynda aıtyldy.
Іs-sharaǵa Qazaqstannyń Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Roman Vasılenko, Qazaqstannyń Joǵarǵy Sotynyń sýdıasy Madııar Balken, JS apparatynyń basshysy Erbol Ómiralıev, Qazaqstannyń Bas prokýrorynyń orynbasary Marat Ahmetjanov jáne Іshki ister mınıstriniń orynbasary Rashıd Jaqypov qatysty.
Eýropalyq taraptan Eýropa Keńesiniń Ádilet jáne quqyqtyq yntymaqtastyq departamentiniń basshysy Hanna ıÝnker, birqatar elderdiń EKPA músheleri, onyń ishinde Ázerbaıjan, Ispanııa, Túrkııa, Ýkraına, Shveıtsarııa, Shvetsııa, sondaı-aq sarapshylar men zańgerler qatysty.
Atalǵan Baǵdarlama barysynda Almaty jáne Aqmola oblystarynda ótken ádildik máseleleri men adam quqyqtaryna arnalǵan segiz joǵary deńgeıdegi konferentsııalarǵa 750-den astam Eýropalyq sot júıesi, prokýratýra ókilderi, quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerleri, túrme basshylary, zańgerler men adam quqyqtary jónindegi ulttyq mehanızmderi, ÚEU men akademııalyq ókilder qatysty.
Qazaqstannyń Joǵarǵy Sot, Bas prokýratýra, Syrtqy ister mınıstrligi, Ulttyq aldyn alý mehanızmi jáne Respýblıkalyq advokattar delegatsııalary men Adam quqyqtary jónindegi ýákili Eýropanyń Keńesine jeti resmı jáne jumys saparyn jasady. Belarýs, Estonııa jáne Slovenııada halyqaralyq konferentsııalarǵa qatysyp, Lıtva, Nıderlandy, Slovenııa jáne Ispanııaǵa oqý saparlaryn júrgizdi.
R.Vasılenko Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev sottardyń táýelsizdigin nyǵaıtýǵa jáne qylmystyq-atqarý júıesiniń ashyqtyǵyna baǵyttalǵan birqatar ınstıtýtsıonaldyq reformalardy bastamaq ekendigin atap ótti. Osyǵan baılanysty, Birlesken baǵdarlama sheńberinde Eýropalyq Odaq jáne Eýropa Keńesimen yntymaqtastyq Qazaqstan úshin syrtqy saıasattyń basty basymdyqtarynyń biri bolyp tabylady.
Óz kezeginde, E.Ómirálıev el basshylyǵy Qazaqstannyń sot júıesin jańǵyrtý jónindegi arnaıy komıssııa quryp, jobaǵa saıası basshylyqty qamtamasyz etetinin atap ótti. Ashyq dıalog, tıimdi kommýnıkatsııa jáne aqparattyq tehnologııalar arqyly azamattardyń múddelerin qorǵaýǵa baǵyttalǵan joǵary kásibı sot tóreligi júıesin qurý boıynsha naqty nusqaýlyqtarmen jumys jospary jasaldy.
«Qazaqstan halyqaralyq quqyqtyq aktilerdiń belsendi qatysýshysy, 60 halyqaralyq kelisimsharttyń, onyń ishinde jeti BUU konventsııalarynyń, múshesi», - dedi M.Ahmetjanov.
Ol sońǵy jyldary Qazaqstannyń álemdegi túrmege qamalǵan kisiler sany boıynsha úshinshi orynnan 84-shi orynǵa jyljyǵandyǵyn jáne mundaı kórsetkishke qylmystyq zańnamany gýmanızatsııalaýdyń arqasynda qol jetkizilgendigin atap ótti.
Keń aýqymdy reformalardyń nátıjesinde Qazaqstan Respýblıkasynyń qylmystyq zańnamasy EYDU elderiniń tájirıbesi negizinde jetildirildi. Bas prokýrordyń orynbasary sondaı-aq eýropalyq sarapshylardy azaptaýlardyń aldyn alý jónindegi jumysyna kómek kórsetkenderi úshin alǵysyn bildirip, qatysýshylarǵa Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń Qylmystyq kodekske, Qylmystyq is júrgizý kodeksine jáne Qylmystyq-atqarý kodeksine engizilgen ózgeristerge qatysty jańa túzetýler týraly aqparat berdi.
«Biz Qazaqstandaǵy sot júıesiniń tıimdiligin arttyrýǵa arnalǵan Qazaqstannyń 16 aımaqtarynan qatysýshylar úshin 60-tan astam semınarlar trenıngter, «dóńgelek ústelder» uıymdastyrdyq, - dedi H.ıÝnker.
Onyń aıtýynsha, tórt jyl boıy qarqyndy jumys Birlesken strategııany tabysty iske asyrýǵa múmkindik berip, qylmystyq sot tóreligi júıesin reformalaý salasyndaǵy Ult jospary «100 naqty qadamnyń» júzege asyrýyna yqpal etti.
Іs-shara qatysýshylary Qazaqstannyń sot júıesin reformalaý boıynsha Birlesken baǵdarlamanyń oryndalýyn qorytyndylady jáne sot apparatynyń tıimdiligin arttyrý týraly pikir almasty.
Qyzyǵýshylyqpen ótken talqylaý barysynda qazaqstandyq quqyq qorǵaý organdarynyń ókilderi reformalardyń logıkasy men progresi týraly tolyq aqparat berdi. Bul Eýropa Keńesimen qabyldanǵan kýrs pen yntymaqtastyqty jalǵastyrýǵa elimizdiń berik ustanymyn rastady.
Forým aıasynda R. Vasılenko Eýropa Keńesiniń bas hatshysynyń orynbasary Gabrıela Battaını-Dragonı jáne EK Baǵdarlamalar dırektsııasynyń jetekshisi Verena Teılormen kezdesti.
Kezdesý barysynda keleshekte yntymaqtastyqty jalǵastyrýǵa jáne keńeıtýge eleýli perspektıvalar men ózara qyzyǵýshylyqtyń bar ekendigin atap ótip, Qazaqstan men Eýropa Keńesiniń zań ústemdigi men adam quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy yntymaqtastyǵy talqylandy.