Qazaqstandaǵy sel kezindegi qaýipsizdik erejeleri
ASTANA. QazAqparat - QR ІІM TJK resmı saıtynda sel kezindegi turǵyndardyń qaýipsizdik erejeleri jarııalandy.
Sel - bul taýly aýdandarda tas aralas saz-balshyqtardyń taýdan tómen úlken qarqynmen qulaı aǵaýymen sıpattalatyn qubylys ekeni aıtyldy. Seldiń paıda bolý sebepteri de túsindirildi - ol muzdyqtardyń, qardyń mólsherden artyq erýinen, nóserli jaýyn-shashyndardan, jer silkinýden, taý ózenderiniń arnasynan asyp tasýynan paıda bolady. Sel kenetten paıda bolyp, joǵary jyldamdyqpen (sekýndyna 10 metr jáne odan da artyq) júredi jáne on mınýttan birneshe saǵatqa deıingi aralyqta birneshe ret oryn alady. Seldiń aldyńǵy tolqynynyń bıiktigi 15 metrge deıin jetýi jáne odan da asýy múmkin. Seldiń kúrili alystan estiledi.
Selge qalaı daıyndalý kerek?
"Ádette sel júretin jerler belgili. Taýǵa shyǵar aldynda óz jol baǵytyńyzdy zertteńiz, ári sel qaýpi bar jerlerge, ásirese qatty nóserden keıin, barmańyz. Selge tap bolsańyz, aman qalý múmkindigińiz az ekenin este saqtańyz. Selden oǵan jolamaı ǵana qutylýǵa bolady. Qaýipsiz jerge ketý kezinde úıden shyqpas buryn elektr, gaz jáne sý jelilerin sóndirińiz. Esikterdi, terezeler men ventılıatsııalyq sańylaýlardy myqtap jabyńyz", - delingen QR ІІM TJK saıtynda.
Sel kezinde ne isteý kerek?
Sel daýysyn estigende saıdyń eteginen órge qaraı kem degende 50-100 m bıiktikke kóterilgen jón. Seldiń qarqynymen adam ómirine qaýip tóndiretin úlken tastar alys jerlerge ushýy múmkin ekendigin eskergen abzal.
Selden keıingi is áreket
Selden japa shekkenderge kómektesip, sel jolyndaǵy úıindilerdi jınaýǵa járdemdesińiz. Eger siz zardap shekseńiz - ózińizge alǵashqy medıtsınalyq kómek kórsetýge tyrysyńyz. Jaraqattanǵan jerlerdi sál bıikteý ustap. Oǵan muz (sýlanǵan mata) basyp, tańyp baılańyz. Keıin dárigerdiń kómegine júginińiz.
