Qazaqstandaǵy referendým uzaq merzimdi saıası transformatsııa úderisin kórsetedi — bakýlik saıasattanýshy

ASTANA. KAZINFORM — Ázerbaıjandyq saıasattanýshy Zaýr Mamedovtiń paıymynsha, Qazaqstanda 15 naýryzda ótetin referendým eldiń saıası evolıýtsııasynyń kelesi mańyzdy kezeńi ári memlekettik basqarý júıesin jańǵyrtý baǵytynyń zańdy jalǵasy sanalady. Bul týraly ol Kazinform agenttiginiń Bakýdegi menshikti tilshisine bergen suhbatynda aıtty.

Onyń aıtýynsha, Qazaqstan Táýelsizdik jyldary ishinde saıası turaqtylyq pen basqarýdyń tıimdiligin qamtamasyz etken memlekettik ınstıtýttardyń turaqty júıesin qalyptastyrdy. Sonymen qatar, ózgerip jatqan halyqaralyq jaǵdaı men damýdyń jańa mindetteri saıası júıeni odan ári jetildirýdi talap etedi. 

Osy oraıda sarapshy sońǵy jyldary elde Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń basshylyǵymen birtindep saıası jańǵyrtý baǵyty júrgizilip jatqanyn atap ótti. Reformalar saıası basqarýdan bastap, ekonomıka men ulttyq qaýipsizdikke deıingi keń aýqymdy baǵytty qamtıdy.

— Osy turǵyda aldaǵy referendýmdy eldiń saıası júıesin jańartýdyń keńirek úderisiniń bir bóligi retinde qarastyrýǵa bolady. Usynylyp otyrǵan ózgerister bıliktiń negizgi ınstıtýttary — Prezıdent, Parlament jáne sot júıesi arasyndaǵy ókilettikterdi naqtylaý men qaıta bólýdi kózdeıdi, — deıdi saıasattanýshy.

Mamedovtiń pikirinshe, bılik tarmaqtary arasyndaǵy ózara is-qımyldy túzetý memlekettik basqarýdyń tıimdiligin arttyryp, strategııalyq sheshimder qabyldaý tetigin jaqsartýǵa yqpal etýi múmkin.

Saıasattanýshy sondaı-aq Qazaqstanda bolyp jatqan úderisterdiń búkil óńir úshin de mańyzy zor ekenine nazar aýdartty. Qazaqstan Eýropa men Azııanyń arasynda strategııalyq orynǵa ıe jáne Reseı men Qytaı sııaqty iri álemdik kúsh ortalyqtarymen shektesedi, sondaı-aq túrki álemi elderimen belsendi yntymaqtastyq ornatyp otyr.

— Qazaqstandaǵy kez kelgen saıası ózgeris óńirdegi ahýalǵa birden áser etedi. El ártúrli memleketter men halyqaralyq oıynshylardyń múddeleri toǵysqan jerde ornalasqan, — dedi sarapshy.

Onyń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta Ortalyq Azııaǵa yqpal etý úshin básekelestiktiń kúsheıgeni baıqalady. Qazaqstanmen seriktestik qatynastardy damytýǵa AQSh, Eýropalyq odaq, sondaı-aq Reseı, Qytaı, Túrkııa jáne arab álemi elderi múddeli. Sóz eń aldymen ózara tıimdi ekonomıkalyq jáne saıası yntymaqtastyq týraly bolyp otyr. Ol ózara syılastyq pen barlyq taraptyń ulttyq múddelerin eskerý qaǵıdattaryna negizdelgen.

Sonymen qatar sarapshy keıbir sheteldik saraptamalyq ortalyqtardyń Qazaqstandaǵy ishki reformalardy muqııat baqylap, qabyldanyp jatqan sheshimderdi belsendi talqylap otyrǵanyn atap ótti.

— Degenmen, aldaǵy referendým — Qazaqstannyń ǵana ishki isi jáne el halqynyń egemen quqyǵy. Sońǵy sheshim azamattardyń erik bildirýi arqyly anyqtalady, — dedi saıasattanýshy.
Onyń atap ótýinshe, júrgizilip jatqan reformalar bılik tarmaqtary men memlekettik ınstıtýttardyń ózara is-qımylyn jetildirýge baǵyttalǵan jáne ol júıeniń ishki jáne syrtqy syn-qaterlerge tıimdi jaýap berý qabiletin arttyrýy tıis. Referendým ótkizý — eldiń saıası júıesin jańǵyrtý úderisindegi tabıǵı qadam. Daýys berý nátıjeleri kóp jaǵdaıda Qazaqstannyń aldaǵy onjyldyqtardaǵy, múmkin aldaǵy 30–50 jyldaǵy damý baǵytyn aqyndaıdy, — dep túıindeıdi oıyn Zaýr Mamedov.

Buǵan deıin Azııa máseleleri boıynsha mysyrlyq sarapshy Ahmed Abdo Tarabık Qazaqstandaǵy jańa Konstıtýtsııa jobasy boıynsha ótkiziletin aldaǵy referendým eldiń saıası júıesin damytýda mańyzdy kezeń bolýy múmkin ekenin aıtqan bolatyn.