Qazaqstandaǵy bilim berý júıesi qandaı bolýy kerek: sarapshylar Toqaevtyń tapsyrmalaryna qatysty pikir bildirdi
ASTANA. KAZINFORM — Tamyz aıynda ótken pedagogterdiń respýblıkalyq konferentsııasynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bilim berý salasyndaǵy ózekti máselelerge toqtaldy. Memleket basshysynyń bilim berý salasyna qatysty negizgi tapsyrmalaryna sarapshylar Kazinform tilshisine bergen suhbatynda pikir bildirdi.
Qarjy naqty nátıje berýi kerek
Oqý-aǵartý mınıstri Juldyz Súleımenovanyń aıtýynsha, sońǵy jyldary Prezıdenttiń qoldaýynyń arqasynda bilim berý salasyn qarjylandyrý kólemi aıtarlyqtaı artqan. 2019 jyldan beri salaǵa bólinetin qarjy úsh esege ósip, 2 trıllıon teńgeden 6,4 trıllıon teńgege jetti. Onyń shamamen 65 paıyzy muǵalimderdiń jalaqysyna jumsalady.
— Bul bilim berýge jumsalatyn shyǵyn ǵana emes, adam kapıtalyn damytýǵa salynǵan ınvestıtsııa. Búginde muǵalim — jaı ǵana sabaq berýshi emes, eldiń bolashaǵyn qalyptastyratyn tulǵa. Muny zańnamadaǵy ózgeristerden, jańa tásilder men reformalardan kórýge bolady, — dedi mınıstr.
Juldyz Súleımenovanyń pikirinshe, endigi mindet — bólingen qarjynyń naqty nátıjesin qamtamasyz etý. Osy rette pedagogterdiń biliktiligin arttyrý júıesin qaıta qaraý qajet.
Mınıstrdiń aıtýynsha, Oqý-aǵartý mınıstrligi «Órleý» ortalyǵynyń jumysyna ishki aýdıt júrgizgen. Aýdıt nátıjesi qarjylandyrý kólemi edáýir bolǵanymen, muǵalimderdiń biliktiligin arttyrý maqsaty árdaıym tolyq oryndala bermeıtinin kórsetti. Osyǵan baılanysty vedomstvo júıedegi tásilderdi ózgertýdi josparlap otyr.
Prezıdent kótergen taǵy bir másele — daryndy balalardy qoldaý. 2023 jyldan beri halyqaralyq olımpıadalar men jarystardyń júldegerlerine aqshalaı syıaqy berilip, olardyń jattyqtyrýshylary men muǵalimderine de qoldaý kórsetiledi. Mınıstr sózinshe, endigi mindet — mundaı qoldaýdy aýyl oqýshylary men shaǵyn jınaqty mektepterde bilim alatyn balalarǵa da qoljetimdi etý.
Óńirlerdegi alshaqtyq jáne bilim sapasynyń biryńǵaı standarty
Bilim jáne ǵylym eks-vıtse-mınıstri, Coventry University Kazakhstan prezıdenti Mıras Dáýlenovtiń aıtýynsha, Memleket basshysy bilim berý júıesine jańa mindetter júktep qana qoımaı, saladaǵy qordalanǵan máselelerge de nazar aýdardy.
Onyń sózinshe, bilim salasyn qarjylandyrýdyń artýy men pedagog mártebesiniń kóterilýine qaramastan, óńirlerdegi bilim sapasy birkelki emes. Atap aıtqanda, Túrkistan, Atyraý jáne Almaty oblystaryndaǵy oqýshylardyń nátıjeleri bilim deńgeıinde olqylyqtar bar ekenin kórsetedi. Bul másele keıin UBT nátıjesinen jáne joǵary oqý oryndaryna túsý kórsetkishterinen de baıqalady.
Osyǵan baılanysty sarapshy úlgerimi tómen óńirlerge praktıkalyq qoldaý kórsetip, bilim sapasyndaǵy alshaqtyqty azaıtý jónindegi Prezıdent tapsyrmasyn mańyzdy dep sanaıdy.
«Keleshek mektepteri» bilim berýdiń jańa standartyna aınalýy kerek
Mıras Dáýlenovtiń aıtýynsha, Prezıdent «Keleshek mektepteri» jobasyna da erekshe nazar aýdardy. Qazir elimizde 317 «Keleshek mektebi» bar.
— Prezıdent «Keleshek mektepterin» eldegi bilim berýdiń jańa standartyna aınaldyrý mańyzdy ekenin aıtty. Bul — júzege asyrýǵa bolatyn mindet. Menińshe, Oqý-aǵartý mınıstrligi osy baǵytta belsendi jumys istep jatyr. Óıtkeni bul joba orta bilim berý júıesin damytýdyń negizgi qozǵaýshy kúshine aınalýy múmkin, — deıdi sarapshy.
Onyń pikirinshe, «Keleshek mektepteri» bazasynda jańa standarttar men tásilderdi synaqtan ótkizip, tıimdi tájirıbelerdi keıin búkil orta bilim berý júıesine engizý qajet.
Jasandy ıntellekt bilimdi almastyrmaı, qoldaýy kerek
Bilim berý salasyndaǵy taǵy bir mańyzdy baǵyt — jasandy ıntellektini engizý. Mıras Dáýlenovtiń pikirinshe, bul rette oqýshylardyń jasandy ıntellektini orynsyz ári shekten tys qoldanýyna jol bermeý mańyzdy.
— Eń aldymen, oqýshylarǵa jasandy ıntellektini qoldaný etıkasyn úıretý qajet. Sondaı-aq Prezıdent atap ótkendeı, jasandy ıntellekt pedagogterdi qaǵazbastylyqtan aryltýǵa kómektesýi kerek. Buǵan deıin qaǵazǵa túsirilip, qolmen eseptelip kelgen jumystardyń barlyǵyn avtomattandyrýǵa bolady. Jasandy ıntellekt bilim berý júıesiniń damýyna yqpal etýi kerek, biraq onyń ornyn almastyrmaýy tıis, — dep atap ótti sarapshy.
Baǵa oqýshynyń naqty bilim deńgeıin kórsetýi kerek
Sarapshylar bilim sapasyn arttyrýdyń mańyzdy tetikteriniń biri — oqýshylardyń bilimin obektıvti baǵalaý dep sanaıdy.
QR bilim jáne ǵylym eks-vıtse-mınıstri Sholpan Karınovanyń pikirinshe, mekteptegi baǵa oqýshynyń naqty bilim deńgeıine saı bolýy kerek. Áıtpese, mekteptegi úlgerim men UBT nátıjesi arasynda alshaqtyq paıda bolady.
— Qazir oqýshylardyń baǵasy jıi kóterińki qoıylatynyna kýá bolyp júrmiz. Sonyń saldarynan balalar UBT kezinde mektepte alǵan baǵasyn rastaı almaı jatady. Bul UBT-nyń tıimsiz qural ekenin bildirmeıdi. Másele — mektepte qoıylǵan baǵalardyń oqýshynyń naqty bilimine sáıkes kelmeýinde, — dep túsindirdi ol.
Osyǵan baılanysty sarapshy bilimdi táýelsiz baǵalaýdy tek qorytyndy emtıhan kezinde ǵana emes, oqý jyly boıy mektep ishinde de júrgizý qajet dep sanaıdy.
Aıta ketıik, buǵan deıin Aqorda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Tamyz konferentsııasynyń plenarlyq otyrysynda sóılegen sóziniń tolyq mátinin jarııalady.
