Qazaqstandaǵy 5 iri energetıkalyq joba qaı kezeńde tur
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstan sońǵy birneshe onjyldyqtaǵy eń aýqymdy ınvestıtsııalyq kezeńderdiń birine aıaq basyp otyr. Bul úderiste energetıka salasynyń úlesi aıryqsha. Tradereport Telegram-arnasynyń esebinshe, quny 1 mlrd dollardan asatyn 13 megajobanyń beseýi tikeleı energetıka salasyna tıesili.
Atalǵan bes jobanyń jalpy quny 66 mlrd dollardan asady. Bul tizimdegi barlyq megajobaǵa salynatyn ınvestıtsııanyń jartysynan kóbi. Alaıda olardyń júzege asý deńgeıi, geografııasy men qarjylandyrý kózderi ártúrli.
Qazirgi ýaqytta jel elektr stantsııalarynyń qurylysy ózgelerinen ozyq tur. Atom elektr stantsııasy qarjylandyrý jáne daıyndyq kezeńine jaqyndasa, eń qymbat joba — Mańǵystaýdaǵy jasyl sýtegi kesheni ázirge jospar kúıinde qalyp otyr.
Qazaqstandaǵy alǵashqy atom elektr stantsııasy
Úlken aýyly mańynda salynatyn «Balqash» atom elektr stantsııasynyń quny 16,4 mlrd dollarǵa baǵalanyp otyr. Onyń 14,4 mlrd dollary energobloktardyń qurylysyna jumsalmaq. Qalǵan qarajat ınfraqurylymǵa, qaýipsizdik júıelerine jáne kepildik kezeńindegi ıadrolyq otynǵa baǵyttalady.
Jobanyń bas merdigeri — reseılik «Rosatom». Qurylys qunynyń negizgi bóligi Reseı tarapynan beriletin nesıe esebinen qarjylandyrylsa, 15 paıyzyn Qazaqstan úkimeti óz qarajatynan óteıdi.
Úlken aýylyndaǵy ınjenerlik izdestirý jumystary 2025 jyldyń tamyzynda bastaldy. Negizgi qurylysqa 2027 jyly kirisý josparlanyp otyr. Al AES-ti 2035-2036 jyldary paıdalanýǵa berý kózdelgen.
Eń qymbat ári bolashaǵy ázirge bulyńǵyr joba
Mańǵystaý oblysynda júzege asyrylýy josparlanǵan Hyrasia One kesheniniń quny 40-50 mlrd dollarǵa baǵalanady. Bul — energetıka salasyndaǵy ǵana emes, atalǵan 13 megajobanyń ishindegi eń qymbaty.
Jobany german-shvedtik Svevind kompanııasy ázirlep jatyr. Kompanııa 2023 jyldan beri norvegııalyq memlekettik Statkraft quramyna kiredi. Joba jel men kún energııasyn paıdalaný arqyly jasyl sýtegi óndirýdi kózdeıdi.
Hyrasia One týraly alǵash ret 2021 jyly jarııalanǵan. Sodan beri jobany iske asyrý merzimi birneshe ret ózgerdi. Aldyn ala jobalaý kezeńi aıaqtalǵanymen, túpkilikti ınvestıtsııalyq sheshim 2026 jyly qabyldanady dep kútilýde. Qurylys jumystary ázirge bastalǵan joq.
Jambyl oblysynda eki iri jel parki salynyp jatyr
Energetıkalyq megajobalardyń arasynda qurylys kezeńine naqty ótkenderi — Jambyl oblysyndaǵy eki jel elektr stantsııasy.
BAÁ-niń Masdar kompanııasy qýaty 1 GVt bolatyn jel parkin salýǵa 1,4 mlrd dollar ınvestıtsııa salmaq. Onyń qurylysy 2026 jyldyń jazynda resmı túrde bastaldy.
Frantsııalyq TotalEnergies kompanııasy da óńirde qýaty 1 GVt bolatyn «Mırnyı» jel elektr stantsııasyn júzege asyryp jatyr. Quny 1,1 mlrd dollar bolatyn nysan Moıynqum aýdanynda salynyp jatyr.
Eki joba tolyq iske qosylǵanda Jambyl oblysynda jalpy qýaty 2 GVt bolatyn jasyl energııa kózi paıda bolady. Bul eldiń ońtústigindegi elektr energııasyna degen tapshylyqty azaıtýǵa eleýli úles qosa alady.
Sozaqtaǵy gaz jobasy bastapqy kezeńde
Quny 7,8 mlrd dollarǵa baǵalanǵan Sozaqtaǵy dástúrli emes gaz ken ornyn ıgerý jobasy ázirge bastapqy satyda. Jobaǵa qytaılyq Geo Jade Petroleum kompanııasy seriktes retinde qatysady.
Qazirgi ýaqytta taraptar memorandým jasasyp, alǵashqy geologııalyq barlaý jumystaryna kirisken. Sondyqtan bul — atalǵan energetıkalyq jobalardyń ishindegi júzege asý deńgeıi eń tómen bastamalardyń biri. Naqty qurylys jumystaryna deıin áli birneshe kezeńnen ótý qajet.
Qaı jobalar naqty júzege asyp jatyr?
Quny ondaǵan mıllıard dollarǵa baǵalanǵan bes energetıkalyq megajobanyń ázirge ekeýinde ǵana naqty qurylys júrip jatyr. Olar — Masdar jáne TotalEnergies kompanııalarynyń Jambyl oblysyndaǵy jel elektr stantsııalary.
Atom elektr stantsııasy daıyndyq jáne qarjylandyrý kezeńine jaqyndaǵanymen, negizgi qurylysty 2027 jyly bastaý josparlanǵan.
Al Mańǵystaýdaǵy Hyrasia One jasyl sýtegi kesheni men Sozaq gaz jobasy ázirge josparlaý jáne bastapqy daıyndyq satysynda. Olardy iske asyrý birqatar ınvestıtsııalyq jáne uıymdastyrýshylyq sheshimge baılanysty.
Osylaısha, Qazaqstan energetıkasyna baǵyttalǵan ınvestıtsııa kólemi aıtarlyqtaı bolǵanymen, jobalardyń iske asý qarqyny árkelki. Jel energetıkasynda qurylys bastalyp ketse, atom energetıkasy naqty daıyndyq kezeńine ótti. Al jasyl sýtegi men dástúrli emes gaz baǵytyndaǵy aýqymdy bastamalardyń naqty nátıjesin kórý úshin áli ýaqyt qajet.
Budan buryn $78,6 mlrd bolatyn 215 joba Qazaqstannyń jańa ınvestıtsııalyq tsıklin qalyptastyryp jatqanyn jazǵanbyz.
